Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 660 trên 1.483
Nghiên cứu cho thấy hạt bí ngô và tinh dầu hạt bí giúp cải thiện rõ rệt các triệu chứng tiểu đêm, tiểu rắt và làm tăng tốc độ dòng tiểu ở nam giới lớn tuổi. Tuy nhiên, loại hạt này không có khả năng làm giảm kích thước hay teo nhỏ khối u phì đại tuyến tiền liệt như nhiều người lầm tưởng.
Bòi ngòi tai và các thực vật cùng nhóm chứa nhiều hoạt chất sinh học giá trị như iridoid và flavonoid. Dù thử nghiệm cấp tính trên chuột cho thấy khả năng dung nạp tốt ở liều cao, các dữ liệu thực nghiệm cảnh báo nguy cơ tương tác thuốc nguy hiểm và biến đổi sinh hóa khi dùng kéo dài.
Bình cu (*Mollugo pentaphylla*) và rau đắng đất (*Glinus oppositifolius*) là hai loài thực vật hoàn toàn khác nhau về nguồn gốc phân loại và đặc tính hóa sinh. Trong khi các bằng chứng phân loại làm rõ sự tiến hóa riêng biệt, nghiên cứu sinh học cho thấy rau đắng đất chứa phức hợp polysaccharide có hoạt tính điều hòa miễn dịch đặc thù.
Quả bình bát được đồn đoán giúp trị dứt điểm tiểu đường, nhưng khoa học hiện chỉ ghi nhận tác dụng hạ glucose của dịch chiết lá và hạt trên chuột thí nghiệm. Chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh không nên bỏ thuốc tây để ăn quả hay uống lá bình bát.
Bán hạ sống chứa các tinh thể canxi oxalat hình kim sắc nhọn gây bỏng rát vòm họng dữ dội. Quá trình bào chế với nước gừng tươi giúp các hợp chất thân dầu phá hủy cấu trúc tinh thể, ức chế phản ứng viêm của protein độc, từ đó triệt tiêu độc tính và bảo đảm an toàn khi sử dụng.
Cây bìm bịp được đồn thổi có thể trị khỏi ung thư, nhưng các nghiên cứu khoa học hiện nay mới dừng lại ở mức tế bào ống nghiệm và mô hình chuột. Chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người chứng minh thảo dược này chữa được ung thư, người bệnh tuyệt đối không bỏ phác đồ điều trị chuẩn.
Tự ý dùng chung bình vôi hoa đầu với thuốc ngủ, an thần nhóm benzodiazepine làm tăng nguy cơ tương tác dược lực học nguy hiểm. Sự kết hợp thiếu kiểm soát này khuếch đại tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương, dễ dẫn đến an thần quá mức, suy hô hấp đe dọa tính mạng người bệnh.
Ăn hạt bí ngô buổi tối có thể hỗ trợ giấc ngủ nhờ chứa tryptophan và magie – hai dưỡng chất thiết yếu giúp cơ thể tổng hợp melatonin gây buồn ngủ. Tuy nhiên, để phát huy tác dụng, hạt bí ngô cần được ăn với lượng hợp lý và nên kết hợp cùng một ít tinh bột lành mạnh.
Bí ngô nguyên bản chứa ít năng lượng và giàu chất xơ giúp tăng hormone no, giảm thèm ăn. Tuy nhiên, thói quen nấu bí ngô cùng sữa đặc, đường tinh hoặc cốt dừa sẽ đẩy vọt lượng calo tổng nạp, phá hủy mục tiêu giảm cân của người dùng.
Quả bình bát chín cung cấp carbohydrate tự nhiên, polyphenol và chất chống oxy hóa dồi dào giúp bảo vệ tế bào. Tuy nhiên, phần hạt chứa độc tố acetogenin có khả năng gây hại cho hệ thần kinh, người tiêu dùng cần tuyệt đối loại bỏ hạt và không xay nát khi ăn.
Cây bình cu có hoạt tính kháng khuẩn và kháng viêm trong ống nghiệm, nhưng hiện chưa có dữ liệu khoa học về độc tính bán trường diễn đường uống. Do đó, người dân không nên ăn loại rau này mỗi ngày hoặc uống trà thường xuyên để tránh nguy cơ tiềm ẩn cho sức khỏe.
Uống nước bí đao sống tiềm ẩn nhiều nguy cơ đau bụng, đầy hơi và tiêu chảy do tính hàn mạnh cùng các hợp chất kích ứng niêm mạc chưa qua xử lý nhiệt. Để hấp thu trọn vẹn dưỡng chất và bảo vệ hệ tiêu hóa, người dùng nên nấu chín bí đao thay vì uống sống.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy bìm bìm dại chứa nhiều hợp chất tự nhiên có khả năng kháng viêm, giảm tổn thương gan và bảo vệ niêm mạc tiêu hóa. Tuy nhiên, do nhựa rễ có tính xổ rất mạnh và thiếu thử nghiệm trên người, người dân tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Ăn canh lá bìm bịp giúp tận dụng trọn vẹn chất xơ và dinh dưỡng nguyên bản, trong khi sắc nước giúp tập trung các polyphenol chống oxy hóa hòa tan. Hiểu đúng đặc tính của từng cách dùng sẽ giúp bạn khai thác tối đa lợi ích mà không lạm dụng thảo dược.
Nước ép bí đao không thể tự đốt cháy mỡ thừa như lời đồn. Lợi ích giảm cân của loại nước này chủ yếu đến từ hàm lượng calo rất thấp giúp giảm lượng ăn thụ động, trong khi các bằng chứng sinh học về giảm mỡ hiện mới dừng lại ở thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật và mô phỏng tính toán.
Quan niệm đắp lá bèo Nhật Bản giúp giảm sưng khớp tức thì là sai lầm khoa học. Dù chứa hoạt chất sinh học có tiềm năng kháng viêm trong phòng thí nghiệm, chưa có bằng chứng lâm sàng nào chứng minh bèo tươi đắp ngoài da trị được viêm khớp, chưa kể nguy cơ tích tụ độc chất kim loại nặng.
Tuyệt đối không nên dùng bèo hoa dâu làm rau sống do nguy cơ nhiễm khuẩn và ký sinh trùng rất cao từ môi trường nước ao hồ. Bề mặt thực vật thủy sinh tích tụ nhiều mầm bệnh nguy hiểm như Salmonella, E. coli và ký sinh trùng, chỉ an toàn khi được kiểm soát nguồn nuôi và nấu chín kỹ.
Cây bình cu chứa các hợp chất polyphenol có hoạt tính sinh học, nổi bật với khả năng quét dọn gốc tự do hydroxyl mạnh mẽ trong thử nghiệm phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hoạt tính chống oxy hóa tổng thể và ngăn ngừa peroxy hóa lipid của loài cây này lại khiêm tốn hơn so với các thảo dược cùng nhóm dùng chung tên gọi.
Bèo tây hoang dại là loài thủy sinh có khả năng tích tụ kim loại nặng cực mạnh từ nguồn nước ô nhiễm. Ăn ngó hoặc hoa lục bình thu hái tự nhiên tiềm ẩn rủi ro phơi nhiễm chì, cadmi và thủy ngân, gây nguy hại lâu dài cho gan, thận và hệ thần kinh người dùng.
Bình vôi hoa đầu chứa alkaloid chính cepharanthine có tác dụng chống viêm và điều hòa miễn dịch suốt hơn 70 năm qua, nhưng không có bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả an thần hay trị mất ngủ như các loài bình vôi chứa rotundin thông thường.
