Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 713 trên 1.483
Chỉ số đường huyết (GI) của tinh bột không ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng cơ hay sức mạnh tập tạ. Dù tinh bột GI cao hay thấp tạo ra phản ứng đường huyết và insulin khác nhau, hiệu suất vận động thực tế gần như tương đương nếu nạp đủ tổng lượng carbohydrate hàng ngày.
Ăn mặn trước khi tập tạ không giúp cơ bắp căng phồng thực sự, bởi hiện tượng bơm cơ chủ yếu đến từ sự giãn mạch tự nhiên khi co cơ. Nạp quá nhiều muối chỉ làm giữ nước, tăng nguy cơ tăng huyết áp đột ngột và tổn thương chức năng mạch máu mà không tăng hiệu suất vận động cơ bắp.
Bỏ bữa sáng khiến nồng độ axit béo tự do trong máu kéo dài và làm giảm độ nhạy insulin, khiến mức đường huyết sau bữa trưa dễ tăng vọt bất thường. Duy trì bữa sáng giàu đạm và chất xơ là giải pháp hiệu quả giúp ổn định chỉ số đường huyết suốt cả ngày.
Người mắc bệnh tiểu đường loại 2 ăn trứng hằng ngày có thể tăng rủi ro tim mạch dài hạn do rối loạn chuyển hóa cholesterol, dù các thử nghiệm ngắn hạn không thấy mỡ máu xấu đi. Mức tiêu thụ an toàn được khuyến nghị là 2-4 quả mỗi tuần, kết hợp lối sống lành mạnh.
Nhiều người tập luyện thường bỏ lòng đỏ vì sợ béo, nhưng khoa học chứng minh ma trận lipid và vi chất trong lòng đỏ kích hoạt tín hiệu tổng hợp protein cơ bắp tức thì mạnh hơn hẳn lòng trắng. Tuy nhiên, để phát triển cơ bắp dài hạn, yếu tố then chốt vẫn là tổng lượng protein nạp trong ngày.
Người gầy không nên thiên lệch về một nhóm tinh bột duy nhất. Phối hợp nền tảng carb chậm giàu xơ cùng carb nhanh đúng thời điểm, kiểm soát tải lượng đường huyết bữa ăn là chìa khóa vàng giúp nạp đủ năng lượng thặng dư để tăng cân an toàn mà không gây quá tải chuyển hóa lên tuyến tụy.
Nhiều người dùng đường ăn kiêng như sucralose hay aspartame để giảm cân và kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy mối liên hệ giữa chất làm ngọt nhân tạo, hệ vi sinh đường ruột và tình trạng kháng insulin vẫn còn nhiều mâu thuẫn, chưa có kết luận tuyệt đối trên người.
Uống nhiều nước ngọt và ăn đồ chiên rán để tăng cân nhanh là sai lầm nguy hại. Chế độ ăn giàu thực phẩm siêu chế biến này kích thích tích tụ mỡ lạc chỗ và mỡ nội tạng, làm tăng đáng kể nguy cơ gan nhiễm mỡ, kháng insulin và các bệnh lý tim mạch nguy hiểm.
Thiếu hụt kẽm và magie có thể làm suy giảm nội tiết tố đồng hóa và trì hoãn quá trình hồi phục sợi cơ sau tập luyện. Tuy nhiên, việc lạm dụng thực phẩm bổ sung liều cao khi cơ thể không thiếu hụt sẽ không đem lại thêm bất kỳ lợi ích tăng cơ hay gia tăng sức mạnh nào.
Tăng 0,25-0,5% trọng lượng cơ thể mỗi tuần là tốc độ vàng giúp tối đa hóa tỷ lệ cơ bắp nạp vào và hạn chế tích tụ mỡ thừa. Kết hợp mức tăng này với chế độ dinh dưỡng giàu năng lượng, đủ protein và tập kháng lực khoa học sẽ mang lại vóc dáng săn chắc, bền vững.
Quan niệm phải uống whey trong vòng 30 phút sau tập để tránh mất cơ là không chính xác. Khoa học chứng minh "cửa sổ đồng hóa" kéo dài nhiều giờ quanh buổi tập, trong khi tổng lượng đạm nạp đủ suốt cả ngày và chất lượng buổi tập mới là yếu tố quyết định hàng đầu.
Nạp trên 2g protein/kg cân nặng mỗi ngày không mang lại nhiều lợi ích tăng cơ cho người tập tự nhiên do hiện tượng bão hòa đồng hóa. Dữ liệu khoa học cho thấy ngưỡng tối ưu hóa sức mạnh và khối lượng cơ chỉ nằm quanh mốc 1,5g đến 2g/kg/ngày.
Quan niệm người tiểu đường phải cắt bỏ hoàn toàn tinh bột là sai lầm nguy hại, dễ dẫn đến mất cơ, cạn kiệt năng lượng và biến chứng toan ceton. Chuyên gia khuyến nghị điều chỉnh tỷ lệ tinh bột hợp lý kết hợp chọn lọc carbohydrate phức hợp thay vì kiêng khem triệt để.
Nhiều người gầy tập gym chăm chỉ nhưng không thể tăng cân do mắc các sai lầm dinh dưỡng như ước tính sai lượng calo nạp vào, tính sai mức tiêu hao năng lượng và chọn thực phẩm mật độ calo thấp. Nắm vững nguyên lý thặng dư năng lượng sẽ giúp cơ thể phát triển cơ bắp bền vững.
Không có bằng chứng khoa học cho thấy ăn trứng làm tăng tiết dịch nhầy khi bị viêm đường hô hấp trên. Hiện tượng đờm nhớt xuất hiện là do phản ứng miễn dịch tự nhiên của niêm mạc trước virus và vi khuẩn, không xuất phát từ nguồn protein của trứng.
Chế độ ăn keto giúp hạ đường huyết nhanh sau ăn và cải thiện một số chỉ số mỡ máu trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn không vượt trội hơn các chế độ ăn tiêu chuẩn. Người bệnh cần cẩn trọng trước nguy cơ quá tải chuyển hóa nitơ tại thận và tổn thương nhu mô nếu có bệnh nền tăng huyết áp.
Uống nước cam khi cảm cúm giúp bổ sung dưỡng chất và rút ngắn thời gian ốm, nhưng lạm dụng liều cao vượt ngưỡng hấp thu dễ gây kích ứng dạ dày, ợ nóng và tiêu chảy do dư thừa axit. Sử dụng lượng vừa phải, chia nhỏ cữ uống sau bữa ăn là giải pháp bảo vệ sức khỏe an toàn.
Ăn chậm nhai kỹ giúp tăng cảm giác no và hỗ trợ giảm lượng calo nạp vào, từ đó có lợi cho vòng eo. Tuy nhiên, khả năng kích thích hormone no như GLP-1 và PYY có sự khác biệt rõ rệt tùy theo độ tuổi và tình trạng chuyển hóa của mỗi người.
Cháo hành tía tô thực sự hỗ trợ giảm nhẹ cảm cúm nhờ cung cấp nước, hơi ấm làm thông mũi và chứa các polyphenol kháng viêm, tinh dầu tự nhiên. Tuy nhiên, đây chỉ là liệu pháp dinh dưỡng hỗ trợ chứ không tiêu diệt virus, người bệnh không nên ủ ấm ép toát mồ hôi quá mức.
Chế độ ăn Địa Trung Hải giàu dầu ô liu, rau củ và cá giúp giảm 28-30% biến cố tim mạch và hạ HbA1c hiệu quả ở bệnh nhân tiểu đường tuýp 2. Dữ liệu từ các nghiên cứu lớn khẳng định đây là giải pháp dinh dưỡng tối ưu giúp bảo vệ thành mạch và giảm thiểu tỷ lệ tử vong.
