Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 712 trên 1.483
Nước ép củ dền giàu nitrate vô cơ giúp kích thích tạo nitric oxide làm giãn mạch và hỗ trợ hạ huyết áp, nhưng tác dụng này chỉ kéo dài vài giờ sau khi uống chứ không duy trì suốt 24 giờ. Hiệu quả hạ áp cũng không rõ rệt ở người đái tháo đường hoặc người đang dùng thuốc trị tăng huyết áp.
Chất làm ngọt nhân tạo không calo thường được chọn để giảm cân, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy chúng có thể làm biến đổi hệ vi sinh đường ruột, suy giảm dung nạp glucose và giảm cảm giác no, từ đó kích thích thèm ăn và gây tăng cân thay vì hỗ trợ giảm béo.
Khi bị ngộ độc thực phẩm, người bệnh nên nhịn ăn tạm thời trong vài giờ đầu để dạ dày nghỉ ngơi, tập trung bù nước và điện giải bằng oresol từng ngụm nhỏ, sau đó sớm ăn lại bằng các món lỏng, mềm, nhạt như cháo loãng hay nước cháo muối.
Người bệnh tiểu đường không cần kiêng tuyệt đối trái cây ngọt nếu biết chọn nhóm quả có chỉ số đường huyết thấp và kiểm soát đúng khẩu phần. Các loại quả như táo, lê, mận khô và quả mọng vừa giúp thỏa mãn vị giác, vừa hỗ trợ cải thiện chỉ số HbA1c khi ăn đúng lượng mỗi ngày.
Các phân tích gộp khoa học cho thấy bổ sung quế có thể hỗ trợ hạ chỉ số đường huyết đói và cải thiện độ nhạy insulin ở người đái tháo đường típ 2, nhưng không thể thay thế thuốc điều trị. Việc dùng liều cao quế thông thường kéo dài còn tiềm ẩn rủi ro độc gan do tích tụ hợp chất coumarin.
Ăn khuya ở người đái tháo đường chỉ thực sự cần thiết khi dùng insulin có nguy cơ hạ đường huyết đêm và chỉ số trước ngủ dưới 10 mmol/L. Ngược lại, người tiểu đường nhẹ hoặc có đường huyết trước ngủ cao không nên ăn khuya để tránh tăng đường huyết sáng hôm sau.
Uống nhiều nước lọc không giúp thận đào thải thêm natri hay hạ huyết áp như nhiều người lầm tưởng. Thận chỉ tăng thải nước tự do chứ không kéo theo muối dư thừa, việc uống ép nước thậm chí còn làm tăng gánh nặng tuần hoàn cho tim mạch.
Chất xơ hòa tan kiểm soát đường huyết sau ăn tốt hơn chất xơ không hòa tan nhờ khả năng tạo gel nhớt, làm chậm rỗng dạ dày và trì hoãn hấp thu glucose qua ruột. Tuy nhiên, cả hai loại chất xơ đều cần thiết để hỗ trợ độ nhạy insulin, kiểm soát cân nặng và duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Nghiên cứu khoa học xác nhận súp gà không chỉ mang lại cảm giác dễ chịu về tâm lý mà còn có khả năng kháng viêm nhẹ. Nhờ ức chế bạch cầu trung tính và giảm các dấu ấn viêm, món ăn này giúp làm dịu đường thở và rút ngắn thời gian bệnh cảm cúm.
Bột yến mạch ăn liền có chỉ số đường huyết lên tới 75, khiến đường huyết tăng vọt sau ăn. Để giữ đường huyết ổn định, người dùng nên chọn yến mạch nguyên hạt cắt nhỏ (steel-cut) hoặc cán mảnh lớn có chỉ số GI thấp (khoảng 53-55), giúp giải phóng glucose chậm và kéo dài cảm giác no.
Ăn giảm muối nhưng huyết áp không hạ thường bắt nguồn từ hiện tượng kháng muối tự nhiên, ảnh hưởng của gen di truyền, tuổi tác và chế độ dinh dưỡng tổng thể chưa tối ưu. Việc hiểu rõ cơ chế chuyển hóa giúp người bệnh xây dựng chế độ kiểm soát huyết áp khoa học và bền vững hơn.
Chế độ ăn DASH có thể giúp giảm trung bình từ 3 đến hơn 11 mmHg huyết áp tâm thu nhờ kết hợp rau củ, trái cây và sữa ít béo. Dù là giải pháp hỗ trợ không dùng thuốc hàng đầu, người bệnh tăng huyết áp vẫn cần tuân thủ chỉ định điều trị và không tự ý ngưng thuốc.
Muối kali thay thế muối thường giúp cắt giảm natri và bổ sung kali, mang lại hiệu quả hạ huyết áp rõ rệt trên người bệnh tăng huyết áp. Tuy nhiên, loại muối này tiềm ẩn nguy cơ gây tăng kali máu nguy hiểm ở người mắc bệnh thận tiến triển hoặc người đang dùng thuốc giữ kali.
Người bị tăng huyết áp không nên cắt bỏ natri hoàn toàn khỏi khẩu phần ăn. Việc kiêng muối quá cực đoan có thể kích hoạt hệ thần kinh thể dịch RAA, làm tăng nồng độ renin, aldosterone, kháng insulin và rối loạn mỡ máu, mang lại nhiều rủi ro tim mạch hơn là lợi ích hạ huyết áp đơn thuần.
Uống nước ép rau củ quả tưởng chừng thanh lọc cơ thể nhưng thực chất loại bỏ gần hết chất xơ quý giá, giữ lại lượng lớn đường tự do hấp thu nhanh. Người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ đối mặt với hiện tượng tăng vọt đường huyết sau khi uống nước ép thay vì nhận được lợi ích phòng bệnh.
Các phân tích gộp lâm sàng quy mô lớn khẳng định đạm đậu nành và isoflavone không làm giảm testosterone hay tăng estrogen ở nam giới. Đậu nành còn hỗ trợ phát triển sợi cơ và duy trì sức mạnh cơ bắp hiệu quả khi kết hợp rèn luyện thể chất.
Nhịn ăn gián đoạn 16:8 có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng, nhưng người đái tháo đường type 2 đang dùng thuốc hạ đường huyết hoặc insulin tuyệt đối không tự ý thực hiện do nguy cơ hạ đường huyết cấp tính và mất nước nguy hiểm tính mạng.
Quan niệm người bệnh tiểu đường uống sữa hạt nào cũng tốt là hoàn toàn sai lầm. Nhiều loại sữa hạt công nghiệp chế biến sẵn chứa lượng lớn đường tự do, tinh bột chuyển hóa nhanh và ít chất xơ, có thể khiến đường huyết tăng vọt sau khi uống và làm giảm độ nhạy insulin của cơ thể.
Đi bộ từ 20 đến 30 phút sau bữa ăn giúp giảm đáng kể đỉnh đường huyết và biên độ dao động glucose so với việc ngồi yên. Vận động ngay sau bữa ăn đem lại hiệu quả hạ đường huyết vượt trội hơn hẳn so với việc tập thể dục trước khi ăn.
Nước đá không trực tiếp gây viêm họng nhiễm trùng nhưng nhiệt độ quá lạnh có thể kích hoạt phản xạ co mạch và gây run cơ, làm tăng gánh nặng chuyển hóa khi đang sốt. Thay vì uống nước đá buốt, việc bù đủ nước ở nhiệt độ mát vừa hoặc nước phòng mang lại hiệu quả hạ nhiệt an toàn hơn.
