Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 812 trên 1.483
Ăn hạt sống tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn Salmonella và vi sinh vật gây hại đường ruột cao hơn rõ rệt so với hạt chín. Xử lý nhiệt qua rang, nướng đúng chuẩn giúp tiêu diệt hầu hết mầm bệnh, bảo đảm an toàn cho hệ tiêu hóa mà vẫn giữ trọn dưỡng chất.
Ăn hạt cung cấp acid béo chưa bão hòa giúp cải thiện độ nhạy insulin và hạ nhẹ đường huyết. Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa việc tiêu thụ hạt và giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 vẫn chưa thực sự đồng nhất sau khi hiệu chỉnh cân nặng.
Bột rau củ sấy lạnh bảo toàn tốt khoáng chất và chất chống oxy hóa, nhưng quá trình chế biến đã làm mất nước tự nhiên và phá vỡ cấu trúc chất xơ nguyên bản. Do đó, sản phẩm này chỉ đóng vai trò bổ trợ tiện lợi, không thể thay thế hoàn toàn rau tươi trong chế độ ăn hằng ngày.
Quan niệm "rau càng đắng càng giàu chất chống oxy hóa" là không hoàn toàn chính xác. Vị đắng chủ yếu do glucosinolate, alkaloid hoặc terpenoid tạo ra và chỉ tương quan một phần với polyphenol; đồng thời cảm nhận độ đắng phụ thuộc lớn vào gen vị giác của từng người chứ không phản ánh trọn vẹn tổng lượng dưỡng chất.
Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu tuyệt đối không nên ăn rau mầm sống do nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella và Listeria monocytogenes rất cao. Môi trường ủ mầm ẩm ướt khiến vi khuẩn dễ dàng bùng phát, trong khi hệ miễn dịch thai kỳ suy giảm có thể dẫn tới sảy thai, thai chết lưu hoặc nhiễm trùng sơ sinh. Mẹ bầu bắt buộc phải nấu chín kỹ trước khi dùng.
Rau nấu chín bảo quản lạnh đúng cách chỉ sản sinh lượng nitrit rất thấp, không đủ gây hại cho sức khỏe người lớn. Tuy nhiên, nếu rau bị xay nhuyễn, để ngoài nhiệt độ phòng hoặc dùng cho trẻ dưới 3 tháng tuổi, nồng độ nitrit có thể tăng nhanh gây ngộ độc.
Bổ sung vitamin C không làm tăng hấp thu canxi từ rau lá xanh, do canxi không cần phản ứng khử để đi vào cơ thể. Vitamin C chỉ phát huy tác dụng thúc đẩy hấp thu sắt, trong khi sinh khả dụng của canxi phụ thuộc chủ yếu vào mức độ ức chế của axit oxalic và phytate.
Ăn rau họ cải sống chỉ tiềm ẩn nguy cơ gây suy giáp hoặc bướu cổ nếu cơ thể bạn đang thiếu hụt iod nghiêm trọng hoặc tiêu thụ lượng bất thường mỗi ngày. Với người ăn đủ iod, việc nấu chín và dùng lượng vừa phải hoàn toàn an toàn cho tuyến giáp.
Thay thế hoàn toàn thịt bằng các loại hạt trong khẩu phần ăn hàng ngày khó đảm bảo cân đối dinh dưỡng. Hạt chứa đạm nhưng đi kèm mật độ chất béo rất cao, tỷ lệ protein trên calo thấp và thường thiếu hụt acid amin thiết yếu lysine.
Đậu phụ luộc an toàn hơn hẳn đậu phụ chiên đối với người có mỡ máu cao. Quá trình chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao làm tăng mạnh lượng lipid tiêu hóa, gia tăng nguy cơ tim mạch và sản sinh các hợp chất AGEs gây viêm mạch máu.
Rau nấu chín giúp cơ thể hấp thu carotenoid tốt hơn rau sống nhờ nhiệt độ phá vỡ thành tế bào thực vật, giải phóng sắc tố ra khỏi chất nền. Khi kết hợp cùng một lượng nhỏ chất béo lành mạnh, hiệu quả hấp thu các vi chất quý giá này còn tăng lên đáng kể.
Nước ép cần tây không có khả năng thanh lọc hay thải trừ độc tố trong gan như lời đồn. Lợi ích thực sự của loại đồ uống này chủ yếu đến từ việc bù nước cho cơ thể, cung cấp chất điện giải kali cùng một số hợp chất chống oxy hóa tự nhiên.
Ăn các loại hạt lúc đói không gây loét dạ dày ở người khỏe mạnh, nhưng lượng chất béo dồi dào và tannin trong vỏ hạt có thể làm chậm tháo rỗng dịch vị, kích ứng niêm mạc nhạy cảm và gây đau tức thượng vị. Người có bệnh lý tiêu hóa cần chú ý cách dùng.
Chất xơ prebiotic trong các loại hạt như hạnh nhân, hạt chia và hạt lanh không bị tiêu hóa ở ruột non mà đi xuống đại tràng, trở thành nguồn thức ăn nuôi dưỡng lợi khuẩn, kích thích sản sinh các axit béo chuỗi ngắn giúp bảo vệ hàng rào ruột và cân bằng chuyển hóa.
Sữa tách lactose được sản xuất bằng cách bổ sung enzyme lactase để cắt nhỏ đường lactose thành glucose và galactose giúp dễ tiêu hóa. Quá trình này không làm mất chất dinh dưỡng thiết yếu như protein hay canxi, đồng thời vẫn giữ được chỉ số đường huyết ở mức thấp an toàn.
Người bị gút hoàn toàn có thể ăn các loại hạt thông dụng như đậu phộng, hạt điều nhờ hàm lượng purin thực vật thấp. Các nghiên cứu khoa học khẳng định hạt không làm bùng phát cơn đau khớp mà còn hỗ trợ giảm acid uric máu, bảo vệ tim mạch và cải thiện chuyển hóa khi dùng đúng lượng.
Luộc bông cải xanh quá chín trong nước sôi khiến enzyme myrosinase bị phá hủy hoàn toàn, làm ngừng trệ quá trình chuyển hóa tiền chất glucoraphanin thành hoạt chất chống oxy hóa sulforaphane. Áp dụng phương pháp hấp nhanh từ 1 đến 3 phút hoặc bổ sung bột hạt mù tạt giúp tối ưu lượng dưỡng chất quý này.
Sữa hạt là lựa chọn phổ biến cho người bất dung nạp lactose hoặc ăn chay, nhưng không thể thay thế tương đương sữa bò về dinh dưỡng. Phần lớn sữa hạt chứa ít protein chất lượng cao hơn, vi chất bổ sung có sinh khả dụng biến thiên và không tự nhiên cung cấp đầy đủ các acid amin thiết yếu.
Rau bina chứa hàm lượng sắt thô dồi dào nhưng cơ thể chỉ hấp thu được từ 0% đến tối đa 18% lượng sắt không heme này. Các chất kháng dinh dưỡng tự nhiên như phytate liên kết chặt chẽ với khoáng chất tại ruột, cản trở đáng kể quá trình thẩm thấu vào máu.
Nghiên cứu khoa học khẳng định thói quen ăn rau và chất đạm trước khi ăn cơm giúp làm chậm tiêu hóa, giảm đến hơn 40% đỉnh đường huyết sau ăn và tăng tiết hormone no tự nhiên, mang lại giải pháp kiểm soát chuyển hóa đơn giản cho cả người khỏe mạnh lẫn bệnh nhân tiểu đường.
