Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 952 trên 1.483
Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy nước ép anh đào giúp cải thiện độ cứng động mạch ở phụ nữ sau mãn kinh. Dù chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp hạ huyết áp tâm thu và giảm viêm, thử nghiệm lâm sàng chuyên biệt ghi nhận loại nước ép này không làm thay đổi độ đàn hồi của thành mạch.
Lá cây anh đào chứa nhiều polyphenol có hoạt tính kháng viêm và chống oxy hóa tiềm năng, nhưng đồng thời cũng thuộc nhóm thực vật có thể chứa glycoside sinh xyanua gây độc. Việc tự ý hái lá hãm trà tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.
Tuyệt đối không uống viên sắt cùng lúc với kháng sinh doxycycline. Ion sắt liên kết với phân tử doxycycline tạo thành phức chelate không tan trong đường ruột, làm mất hoạt tính kháng khuẩn và ngăn cản sự hấp thu sắt. Người bệnh cần uống hai loại thuốc này cách nhau ít nhất 2 đến 3 giờ.
Uống thuốc antacid trị trào ngược cùng nước trà không làm tăng nguy cơ tạo sỏi thận. Các ion nhôm và magie trong thuốc sẽ tạo phức chelate bền vững với oxalate của trà ngay tại ruột, ngăn cản hấp thu vào máu và đào thải qua phân thay vì tích tụ tại hệ tiết niệu.
Nghiên cứu cho thấy hoạt chất allicin trong tỏi có khả năng ức chế màng sinh học và hiệp đồng làm tăng tác dụng diệt khuẩn của kháng sinh trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, ăn tỏi tươi qua đường tiêu hóa không thể tạo nồng độ tương đương và không thể thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Uống thuốc hạ áp amlodipine cùng sữa không làm mất tác dụng theo cơ chế hóa học nhưng có thể làm chậm rỗng dạ dày và xáo trộn khả năng hấp thu thuốc. Để thuốc phát huy hiệu quả ổn định và kiểm soát huyết áp an toàn suốt 24 giờ, người bệnh luôn cần uống thuốc bằng nước lọc và dùng sữa cách thời điểm uống thuốc ít nhất 1-2 giờ.
Nhiều người lo ngại ăn trứng gà hoặc thực phẩm giàu albumin sẽ làm tăng gắn kết protein huyết tương, khiến kháng sinh giảm tác dụng. Thực tế, protein thức ăn bị tiêu hóa thành axit amin trước khi hấp thu, không làm thay đổi tức thì tỷ lệ thuốc tự do; hiệu lực diệt khuẩn phụ thuộc vào nồng độ sinh lý sẵn có trong cơ thể.
Uống nha đam cùng lúc với các thuốc chống đông như warfarin hay thuốc kháng tiểu cầu như aspirin có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết. Các hợp chất trong nha đam làm giảm tổng hợp prostaglandin, ức chế kết tập tiểu cầu và tạo tác dụng cộng hưởng nguy hiểm với thuốc chống đông, đặc biệt khi dùng đường uống liều cao.
Người bệnh đái tháo đường không nên uống thuốc metformin cùng cà phê sữa. Sự kết hợp này khiến caffeine và carbohydrate làm giảm độ nhạy insulin tạm thời, gây tăng đường huyết, đồng thời kích ứng dạ dày dữ dội hơn và làm gia tăng các tác dụng phụ đường tiêu hóa của thuốc.
Người bệnh thận mạn tính đối mặt với nguy cơ tăng kali máu nguy hiểm và tổn thương thận cấp khi dùng anh đào, đặc biệt là các dạng chiết xuất hoặc nước ép cô đặc. Việc kết hợp anh đào với thuốc tim mạch có thể gây rối loạn nhịp tim ác tính, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Polyphenol trong acai có thể cản trở hấp thu sắt non-heme từ thực vật nếu dùng chung bữa ăn do tạo phức hợp khó tan trong ruột. Tuy nhiên, người khỏe mạnh hoàn toàn có thể ngăn ngừa tình trạng này bằng cách dùng acai cách xa bữa chính và bổ sung vitamin C.
Nhịn ăn gián đoạn trong thời gian dùng kháng sinh tiềm ẩn nhiều rủi ro cho niêm mạc dạ dày và làm đảo lộn nồng độ thuốc trong máu. Để đảm bảo hiệu quả điều trị nhiễm khuẩn và tránh kích ứng tiêu hóa, người bệnh nên tạm ngừng nhịn ăn và dùng thuốc đúng chỉ dẫn.
Kháng sinh cotrimoxazole có thể gây tăng kali máu khi kết hợp với đồ ăn giàu kali do hoạt chất trimethoprim ức chế bài tiết kali tại ống thận tương tự thuốc lợi tiểu amiloride. Nguy cơ này xuất hiện ở cả liều tiêu chuẩn, đặc biệt đe dọa người cao tuổi và người suy giảm chức năng thận.
Nha đam chứa các hoạt chất hỗ trợ biểu mô hóa và phục hồi mô tổn thương, nhưng việc bôi gel nha đam tươi lên vết mổ phẫu thuật hở tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng. Các bằng chứng y khoa hiện nay chỉ ghi nhận tác dụng phục hồi đối với các chế phẩm nha đam vô trùng, được xử lý đạt chuẩn y tế.
Sau khi dùng kháng sinh, hệ vi sinh đường ruột thường suy giảm và mất nhiều thời gian để phục hồi. Thay vì lạm dụng men vi sinh đóng viên, việc bổ sung chế độ ăn giàu chất xơ hòa tan và prebiotics tự nhiên là giải pháp khoa học giúp nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi bản địa và tái thiết hàng rào ruột bền vững.
Uống thuốc giãn phế quản salbutamol cùng lúc với cà phê dễ khiến người bệnh bị run tay và tim đập thình thịch. Hiện tượng này xuất phát từ tác động cộng gộp giữa kích thích thụ thể beta-2 của thuốc và ức chế adenosine của caffeine, làm hệ thần kinh giao cảm và tim mạch bị kích thích quá mức.
Uống viên bổ kẽm chung với sữa có thể làm giảm hấp thu kẽm tới 50%. Hàm lượng canxi cao trong sữa cạnh tranh trực tiếp vị trí hấp thu với kẽm tại biểu mô ruột non, do đó người dùng nên uống hai loại này cách nhau ít nhất 2 giờ.
Nước dừa chứa hàm lượng khoáng điện giải dồi dào có thể làm biến đổi độ thẩm thấu tại ruột, kích hoạt enzym chuyển hóa gan và thúc đẩy lợi tiểu. Việc dùng nước dừa cùng lúc với kháng sinh đường uống có nguy cơ cản trở hấp thu và làm giảm hiệu lực điều trị của thuốc.
Uống trà đặc ngay sau khi uống thuốc không an toàn do polyphenol và dịch trà có thể cản trở hấp thu dược chất trong dạ dày. Các nghiên cứu sinh lý học chỉ ra rằng người bệnh nên giãn cách tối thiểu 1 đến 2 giờ, tốt nhất là 2 đến 3 giờ để dạ dày kịp làm rỗng hoàn toàn.
Sau đợt dùng kháng sinh liều cao hoặc phổ rộng, việc bổ sung vitamin nhóm B là cần thiết do hệ vi sinh đường ruột bị suy giảm mạnh, làm gián đoạn quá trình tự tổng hợp các vi chất thiết yếu như vitamin B12. Tuy nhiên, người bệnh nên ưu tiên bổ sung qua chế độ ăn giàu dinh dưỡng hoặc dùng liều sinh lý theo tư vấn của bác sĩ.
