Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 103 trên 483
Uống bột nghệ đen hằng ngày không có chỉ định y khoa tiềm ẩn nguy cơ kích ứng niêm mạc dạ dày và quá liều tinh dầu. Hoạt chất sesquiterpenoid trong nghệ đen có hoạt tính mạnh, người bệnh viêm loét đường tiêu hóa và phụ nữ mang thai cần thận trọng để tránh các rủi ro độc tính khó lường.
Nghể chàm là thảo dược thường dùng trong viêm loét đại tràng và vảy nến, nhưng tự ý uống có thể gây tổn thương nội tạng. Bệnh nhân có bệnh gan, người mắc bệnh lý tim mạch hay mạch máu phổi, cùng phụ nữ mang thai là những nhóm cần tránh dùng đường uống thảo dược này để phòng ngừa nguy cơ nhiễm độc và biến chứng nguy hiểm.
Dầu chiết xuất từ hạt cây mỹ nhân (Ceiba speciosa) chứa tỷ lệ đáng kể acid béo thiết yếu linoleic acid cùng palmitic acid. Tuy nhiên, nguồn dầu thô này chứa các acid béo vòng cyclopropane và cyclopropene mang độc tính sinh học cao, tuyệt đối không được tự ý ép uống khi chưa qua tinh chế khử độc.
Mộc tặc là vị thuốc quen thuộc với tác dụng lợi tiểu và chống oxy hóa, nhưng việc tự ý sử dụng có thể dẫn đến nhiều hệ lụy cho sức khỏe. Dưới đây là cảnh báo từ nghiên cứu khoa học về rủi ro và 5 nhóm đối tượng tuyệt đối không nên tự ý dùng thảo dược này.
Nghể răm là vị thuốc và gia vị dân gian quen thuộc nhưng không an toàn cho tất cả mọi người. Do chứa các hoạt chất có thể mô phỏng hormone estrogen, làm tan huyết khối và gây hạ huyết áp, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh loét dạ dày và người bị rối loạn đông máu cần thận trọng, tránh tự ý sử dụng.
Nga truật là dược liệu quen thuộc nhưng bị chống chỉ định tuyệt đối cho phụ nữ mang thai và người bị rong kinh. Các bằng chứng tiền lâm sàng cảnh báo nga truật kích thích cơ trơn tử cung co bóp mạnh, cản trở mạch máu nuôi thai và làm tăng nguy cơ xuất huyết khó cầm.
Nhiều thai phụ bôi mỡ trăn ngừa rạn da theo kinh nghiệm truyền miệng, nhưng y khoa chưa ghi nhận bằng chứng về hiệu quả của mỡ trăn trên mô liên kết thai kỳ. Việc dùng mỡ động vật thô chưa kiểm định còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vi sinh và viêm da.
Người có tiền sử sỏi thận cần cẩn trọng với nam việt quất vì thực phẩm này, đặc biệt là dạng viên chiết xuất cô đặc, có thể làm tăng lượng oxalat và canxi bài tiết qua nước tiểu đồng thời làm toan hóa môi trường niệu, làm tăng đáng kể nguy cơ tái phát sỏi canxi oxalat.
Quả na có hàm lượng calo và đường tự tương đối cao so với các loại trái cây nhiều nước, nhưng người muốn giảm cân vẫn có thể ăn nếu kiểm soát khẩu phần. Nắm rõ mật độ năng lượng và chủ động khấu trừ na vào tổng calo hàng ngày sẽ giúp bạn vừa thưởng thức trọn vẹn thức quả này, vừa duy trì vóc dáng hiệu quả.
Mộc qua ngâm rượu hay sắc nước đều không giữ trọn vẹn mọi hoạt chất. Rượu cồn nồng độ cao hòa tan tốt nhóm triterpenoid kháng viêm nhưng làm kết tủa polysaccharide. Ngược lại, sắc nước nóng giúp thu nhận polysaccharide và acid hữu cơ nhưng kém chiết xuất triterpenoid.
Nghể bông là loài thảo dược có tiềm năng chống viêm và chống oxy hóa, nhưng phụ nữ mang thai, người tiêu hóa kém và người có bệnh nền gan thận cần tuyệt đối thận trọng. Các dữ liệu khoa học cảnh báo việc thiếu nghiên cứu lâm sàng trên người và tốc độ đào thải chậm qua bài tiết có thể dẫn tới rủi ro sức khỏe.
Bà bầu hoàn toàn có thể ăn na để tận dụng chất xơ tự nhiên hỗ trợ giảm táo bón thai kỳ. Tuy nhiên, do na chứa lượng đường tự nhiên dồi dào và hạt có độc tố khi bị cắn vỡ, thai phụ cần kiểm soát khẩu phần vừa phải và nhằn bỏ hạt kỹ càng để đảm bảo an toàn.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất curzerenone trong nga truật (nghệ đen) có khả năng ức chế phản ứng viêm và ngưng tập tiểu cầu, trong khi alismol chủ yếu thể hiện độc tính trên tế bào ung thư. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới dừng lại ở mức độ tế bào và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Nhiều phụ huynh rỉ tai nhau cho trẻ uống bột mộc hoa trắng để nhanh cầm tiêu chảy, nhưng đây là hành động tiềm ẩn rủi ro ngộ độc alkaloid khó lường. Bài viết dưới đây làm rõ lý do vì sao không nên dùng dược liệu này cho trẻ nhỏ và hướng dẫn phác đồ bù nước điện giải chuẩn xác theo khuyến cáo y khoa.
Nam việt quất có cơ chế ngăn vi khuẩn bám dính vào đường niệu và được chứng minh khá an toàn cho thai nhi. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả phòng ngừa nhiễm trùng tiết niệu thai kỳ vẫn chưa thực sự đồng nhất, không thể thay thế kháng sinh điều trị và mẹ bầu cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Vị đắng gắt đặc trưng của lá đắng kim thất tai (cây mật gấu) được tạo nên bởi nhóm hợp chất sesquiterpene lactone như vernodalin, vernolide cùng các vernonioside. Không chỉ tạo vị giác mạnh, hệ hoạt chất này còn thể hiện khả năng chống oxy hóa, kháng khuẩn và kìm hãm các phản ứng viêm trong nhiều thử nghiệm khoa học.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng mộc hương do nguy cơ kích thích co thắt cơ trơn và thiếu bằng chứng an toàn trên thai kỳ. Dược liệu này còn đối mặt với nguy cơ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật phức tạp, đòi hỏi thai phụ phải luôn tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Quả na (*Annona squamosa*) và mãng cầu xiêm (*Annona muricata*) cùng thuộc chi *Annona* nhưng khác biệt về thành phần sinh hóa, hoạt tính sinh học và mức độ độc tính thần kinh. Nghiên cứu chỉ ra na chứa hàm lượng phần lớn dưỡng chất sinh hóa cao hơn, trong khi mãng cầu xiêm thể hiện hoạt tính chống oxy hóa và độc tính tế bào thần kinh mạnh hơn.
Mỡ hươu chứa hàm lượng chất béo bão hòa và cholesterol cao, có thể làm gia tăng lipid máu và thúc đẩy tổn thương thành mạch. Bốn nhóm người mắc xơ vữa động mạch, viêm gan, rối loạn lipid máu và suy thận mạn tính cần kiêng dùng để tránh làm bệnh tiến triển nặng.
Quả na là trái cây nhiệt đới giàu carbohydrate, vitamin (A, B, C, E, K1) và chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại chưa cung cấp số liệu mg cụ thể của kali và vitamin C trên thịt quả, đồng thời khuyến cáo người dùng nên ăn lượng vừa phải do lượng đường tự do khá cao.
