Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 223 trên 483
Nước ép củ dền giàu nitrate vô cơ giúp kích thích tạo nitric oxide làm giãn mạch và hỗ trợ hạ huyết áp, nhưng tác dụng này chỉ kéo dài vài giờ sau khi uống chứ không duy trì suốt 24 giờ. Hiệu quả hạ áp cũng không rõ rệt ở người đái tháo đường hoặc người đang dùng thuốc trị tăng huyết áp.
Chất làm ngọt nhân tạo không calo thường được chọn để giảm cân, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy chúng có thể làm biến đổi hệ vi sinh đường ruột, suy giảm dung nạp glucose và giảm cảm giác no, từ đó kích thích thèm ăn và gây tăng cân thay vì hỗ trợ giảm béo.
Người bệnh tiểu đường không cần kiêng tuyệt đối trái cây ngọt nếu biết chọn nhóm quả có chỉ số đường huyết thấp và kiểm soát đúng khẩu phần. Các loại quả như táo, lê, mận khô và quả mọng vừa giúp thỏa mãn vị giác, vừa hỗ trợ cải thiện chỉ số HbA1c khi ăn đúng lượng mỗi ngày.
Ăn khuya ở người đái tháo đường chỉ thực sự cần thiết khi dùng insulin có nguy cơ hạ đường huyết đêm và chỉ số trước ngủ dưới 10 mmol/L. Ngược lại, người tiểu đường nhẹ hoặc có đường huyết trước ngủ cao không nên ăn khuya để tránh tăng đường huyết sáng hôm sau.
Chất xơ hòa tan kiểm soát đường huyết sau ăn tốt hơn chất xơ không hòa tan nhờ khả năng tạo gel nhớt, làm chậm rỗng dạ dày và trì hoãn hấp thu glucose qua ruột. Tuy nhiên, cả hai loại chất xơ đều cần thiết để hỗ trợ độ nhạy insulin, kiểm soát cân nặng và duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Bột yến mạch ăn liền có chỉ số đường huyết lên tới 75, khiến đường huyết tăng vọt sau ăn. Để giữ đường huyết ổn định, người dùng nên chọn yến mạch nguyên hạt cắt nhỏ (steel-cut) hoặc cán mảnh lớn có chỉ số GI thấp (khoảng 53-55), giúp giải phóng glucose chậm và kéo dài cảm giác no.
Chế độ ăn DASH có thể giúp giảm trung bình từ 3 đến hơn 11 mmHg huyết áp tâm thu nhờ kết hợp rau củ, trái cây và sữa ít béo. Dù là giải pháp hỗ trợ không dùng thuốc hàng đầu, người bệnh tăng huyết áp vẫn cần tuân thủ chỉ định điều trị và không tự ý ngưng thuốc.
Muối kali thay thế muối thường giúp cắt giảm natri và bổ sung kali, mang lại hiệu quả hạ huyết áp rõ rệt trên người bệnh tăng huyết áp. Tuy nhiên, loại muối này tiềm ẩn nguy cơ gây tăng kali máu nguy hiểm ở người mắc bệnh thận tiến triển hoặc người đang dùng thuốc giữ kali.
Uống nước ép rau củ quả tưởng chừng thanh lọc cơ thể nhưng thực chất loại bỏ gần hết chất xơ quý giá, giữ lại lượng lớn đường tự do hấp thu nhanh. Người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ đối mặt với hiện tượng tăng vọt đường huyết sau khi uống nước ép thay vì nhận được lợi ích phòng bệnh.
Chỉ số đường huyết (GI) của tinh bột không ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng cơ hay sức mạnh tập tạ. Dù tinh bột GI cao hay thấp tạo ra phản ứng đường huyết và insulin khác nhau, hiệu suất vận động thực tế gần như tương đương nếu nạp đủ tổng lượng carbohydrate hàng ngày.
Ăn mặn trước khi tập tạ không giúp cơ bắp căng phồng thực sự, bởi hiện tượng bơm cơ chủ yếu đến từ sự giãn mạch tự nhiên khi co cơ. Nạp quá nhiều muối chỉ làm giữ nước, tăng nguy cơ tăng huyết áp đột ngột và tổn thương chức năng mạch máu mà không tăng hiệu suất vận động cơ bắp.
Bỏ bữa sáng khiến nồng độ axit béo tự do trong máu kéo dài và làm giảm độ nhạy insulin, khiến mức đường huyết sau bữa trưa dễ tăng vọt bất thường. Duy trì bữa sáng giàu đạm và chất xơ là giải pháp hiệu quả giúp ổn định chỉ số đường huyết suốt cả ngày.
Người gầy không nên thiên lệch về một nhóm tinh bột duy nhất. Phối hợp nền tảng carb chậm giàu xơ cùng carb nhanh đúng thời điểm, kiểm soát tải lượng đường huyết bữa ăn là chìa khóa vàng giúp nạp đủ năng lượng thặng dư để tăng cân an toàn mà không gây quá tải chuyển hóa lên tuyến tụy.
Thiếu hụt kẽm và magie có thể làm suy giảm nội tiết tố đồng hóa và trì hoãn quá trình hồi phục sợi cơ sau tập luyện. Tuy nhiên, việc lạm dụng thực phẩm bổ sung liều cao khi cơ thể không thiếu hụt sẽ không đem lại thêm bất kỳ lợi ích tăng cơ hay gia tăng sức mạnh nào.
Uống nước cam khi cảm cúm giúp bổ sung dưỡng chất và rút ngắn thời gian ốm, nhưng lạm dụng liều cao vượt ngưỡng hấp thu dễ gây kích ứng dạ dày, ợ nóng và tiêu chảy do dư thừa axit. Sử dụng lượng vừa phải, chia nhỏ cữ uống sau bữa ăn là giải pháp bảo vệ sức khỏe an toàn.
Ăn chậm nhai kỹ giúp tăng cảm giác no và hỗ trợ giảm lượng calo nạp vào, từ đó có lợi cho vòng eo. Tuy nhiên, khả năng kích thích hormone no như GLP-1 và PYY có sự khác biệt rõ rệt tùy theo độ tuổi và tình trạng chuyển hóa của mỗi người.
Gừng tươi là liệu pháp tự nhiên giúp giảm buồn nôn hiệu quả, được khoa học chứng minh an toàn ở liều 1 gam mỗi ngày trong 4 ngày. Tuy nhiên, do có hoạt tính chống đông máu, gừng chống chỉ định cho người có nguy cơ xuất huyết hoặc chuẩn bị phẫu thuật.
Người trên 50 tuổi tập tạ cần tiêu thụ lượng đạm cao hơn người trẻ trong mỗi bữa ăn để kích hoạt quá trình tổng hợp cơ bắp. Nguyên nhân do hiện tượng "đề kháng đồng hóa" của quá trình lão hóa làm giảm gần 40% hiệu quả xử lý protein, đòi hỏi mức bổ sung cao hơn kết hợp cùng bài tập kháng lực phù hợp.
Nước dừa tươi giúp cung cấp nước và khoáng chất tự nhiên hiệu quả khi cơ thể mất dịch nhẹ. Dù vậy, hàm lượng kali dồi dào trong thức uống này có thể gây biến chứng tăng kali máu và rối loạn nhịp tim nguy hiểm ở người suy thận hoặc đang dùng thuốc tim mạch.
Để tăng cơ nạc hiệu quả mà không bị tích tụ mỡ thừa, người tập luyện chỉ nên duy trì mức năng lượng thặng dư nhỏ khoảng 200-300 calo mỗi ngày. Việc nạp quá nhiều calo không giúp cơ bắp to nhanh hơn mà chỉ khiến lượng mỡ cơ thể gia tăng ngoài tầm kiểm soát.
