Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 249 trên 483
Bổ sung đạm đậu nành và isoflavone giúp cải thiện độ đàn hồi thành mạch, hạ mỡ máu xấu LDL và hỗ trợ bảo vệ chức năng tế bào nội mô. Thay thế đạm động vật bằng đậu nành mang lại lợi ích kép cho tim mạch, hỗ trợ giảm nguy cơ biến cố xơ vữa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng chỉ ra hoạt chất EGCG trong trà xanh có khả năng ức chế phản ứng viêm quá mức và hỗ trợ cân bằng tế bào T điều hòa (Treg). Dù mở ra nhiều triển vọng trong kiểm soát miễn dịch tự miễn, EGCG đường uống vẫn có độ khả dụng sinh học thấp và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Phosphatidylserine là phospholipid màng tế bào thần kinh giúp hỗ trợ chức năng nhận thức ở người cao tuổi có suy giảm trí nhớ nhẹ. Hoạt chất này đạt hiệu quả rõ nét nhất khi phối hợp cùng omega-3 (DHA/EPA) ở liều khoảng 300 mg mỗi ngày, với độ an toàn cao được kiểm chứng lâm sàng lên đến 600 mg/ngày.
Uống cà phê ở mức độ vừa phải không làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nghiêm trọng hay rung nhĩ, thậm chí còn liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn. Dù vậy, caffeine có thể làm tăng nhẹ số lượng nhịp ngoại tâm thu thất cấp tính ở một số người.
Curcumin từ củ nghệ có tiềm năng điều hòa phản ứng viêm và bảo vệ mô phổi nhờ ức chế các tín hiệu tiền viêm. Tuy nhiên, rào cản hấp thu qua đường tiêu hóa cực thấp khiến hoạt chất này khó phát huy tác dụng toàn thân nếu chỉ dùng bột nghệ thô thông thường.
Nhiều người tin rằng dầu dừa là siêu thực phẩm tốt cho tim mạch, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy loại dầu này làm tăng đáng kể nồng độ cholesterol xấu (LDL-C). Tiêu thụ dầu dừa thường xuyên làm tăng nguy cơ mỡ máu và không mang lại lợi ích phòng ngừa bệnh mạch vành so với các loại dầu thực vật thông thường.
Tiêu thụ 2 bữa cá béo mỗi tuần (tổng lượng khoảng 180-270 g mỗi bữa hoặc tối thiểu 8 ounces hải sản/tuần) mang lại hiệu quả tối ưu trong việc giảm nguy cơ biến cố tim mạch nguyên phát, hạ mỡ máu và giảm nhịp tim, trong khi ăn nhiều hơn không làm tăng thêm lợi ích bảo vệ.
Các phân tích gộp lâm sàng cho thấy bổ sung magie với liều từ 360–450 mg/ngày trong khoảng 3 tháng giúp giảm khiêm tốn huyết áp tâm thu khoảng 2–4 mm Hg và tâm trương khoảng 1,8–2,3 mm Hg, có tác dụng hỗ trợ giãn mạch nhưng không thay thế thuốc điều trị.
Axit béo alpha-linolenic (ALA) trong hạt lanh và hạt chia không thể thay thế tương đương sinh học hoàn toàn cho dầu cá do tỷ lệ chuyển đổi thành EPA và DHA trong cơ thể người rất hạn chế. Tuy nhiên, ALA và các hợp chất trong hạt lanh vẫn mang lại lợi ích độc lập giúp giảm cholesterol, kháng viêm và phòng ngừa rối loạn nhịp tim.
Nhờ đặc tính hòa tan tạo khối gel nhớt giúp giữ và đào thải axit mật qua đường tiêu hóa, vỏ hạt mã đề (psyllium) mang lại hiệu quả hạ cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol vượt trội so với cám lúa mì không tan.
Bổ sung glutamine hỗ trợ cải thiện miễn dịch niêm mạc và giảm tỷ lệ nhiễm trùng đường hô hấp trên ở một số vận động viên tập luyện cường độ cao. Dù vậy, các bằng chứng khoa học thực tế còn nhiều mâu thuẫn, việc sụt giảm nồng độ glutamine huyết tương không phải lúc nào cũng trực tiếp gây suy giảm miễn dịch.
Flavanol trong cacao giúp kích thích tế bào nội mạc sản xuất oxit nitric, cải thiện độ giãn động mạch và giảm nhẹ huyết áp từ 2,8/2,2 mmHg. Tuy nhiên, hiệu quả này ở mức khiêm tốn, không thể thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Chế độ ăn Địa Trung Hải giàu polyphenol và thực vật được chứng minh liên quan rõ rệt đến việc hạ chỉ số viêm C-reactive protein (CRP) trong máu. Mô hình này mang lại nhiều lợi ích tim mạch, chuyển hóa, song hiệu quả giảm viêm vẫn có sự khác biệt tùy đối tượng bệnh lý.
Các nghiên cứu dịch tễ quy mô lớn cho thấy tiêu thụ nhiều chất tạo ngọt nhân tạo trong nước ngọt ăn kiêng như aspartame hay sucralose liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc đột quỵ và biến cố mạch vành cấp, thay vì an toàn tuyệt đối cho tim mạch như nhiều người lầm tưởng.
Nhờ chứa hàm lượng lớn epigallocatechin gallate (EGCG), trà xanh giúp thư giãn lòng mạch, kích hoạt giải phóng chất giãn mạch CGRP và ức chế các hạt micelle hấp thu cholesterol. Dù vậy, trà xanh chỉ đóng vai trò hỗ trợ chế độ ăn, không thay thế thuốc điều trị tim mạch.
Chiết xuất tỏi già có thể giúp giảm từ 8 đến 11 mmHg huyết áp tâm thu ở người tăng huyết áp, tương đương hiệu quả đơn trị liệu của một số thuốc bước một. Tuy nhiên, tỏi sống không thể thay thế thuốc kê đơn mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ điều trị kết hợp an toàn.
Tập luyện cường độ cao làm gia tăng thất thoát kẽm qua mồ hôi và nước tiểu, khiến nồng độ vi chất này trong máu sụt giảm và làm suy yếu hệ miễn dịch. Thay vì lạm dụng viên uống liều cao, người tập nên ưu tiên bù đắp thông qua thực phẩm giàu kẽm trong chế độ ăn hàng ngày.
Tỏi tươi vượt trội về khả năng kích hoạt miễn dịch bẩm sinh nhờ allicin và fructan nguyên bản, trong khi tỏi đen lại dồi dào S-allyl-cysteine và polyphenol giúp kháng viêm, chống oxy hóa. Việc lựa chọn loại tỏi phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu tăng cường đề kháng và thể trạng tiêu hóa của mỗi người.
Nhiều phụ huynh chi tiền mua đa vi chất tẩm bổ cho con mùa thi, nhưng thử nghiệm lâm sàng đối chứng giả dược cho thấy viên bổ sung không hề giúp cải thiện điểm thi, học lực hay trí thông minh ở học sinh bình thường. Thay vì lạm dụng viên uống, dinh dưỡng cân bằng và giấc ngủ đủ mới là chìa khóa.
Omega-3 nổi tiếng với khả năng giảm viêm mạn tính và phòng ngừa nhiều bệnh lý, khiến nhiều người tìm đến các sản phẩm liều cao. Tuy nhiên, ranh giới giữa kiểm soát phản ứng viêm bất lợi và nguy cơ ức chế miễn dịch tự nhiên vẫn là vấn đề cần hiểu đúng.
