Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 318 trên 483
Bổ sung L-glutamine sau các cự ly marathon và ultra-marathon giúp hạn chế sụt giảm nồng độ axit amin trong máu và có thể giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp. Dù vậy, bằng chứng về khả năng phục hồi chức năng tế bào lympho vẫn chưa đồng nhất, đòi hỏi vận động viên kết hợp nghỉ ngơi và dinh dưỡng toàn diện.
Súc miệng bằng dung dịch tinh dầu bạc hà (menthol) nồng độ thấp kích hoạt thụ thể TRPM8 ở khoang miệng, giúp "đánh lừa" não bộ giảm bớt cảm giác nóng bức và kéo dài sức bền khi chạy trong thời tiết oi bức. Dù vậy, phương pháp này hoàn toàn không làm hạ thân nhiệt thực tế, tiềm ẩn nguy cơ sốc nhiệt nếu người chạy lạm dụng để gắng sức quá mức.
Nhiều cha mẹ thường cho trẻ uống trà atiso để "mát gan", trị nóng trong. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học về độ an toàn của thảo dược này ở trẻ em còn rất ít. Atiso làm tăng tiết dịch vị và tiềm ẩn rủi ro nhiễm bẩn nếu dùng tùy tiện.
Bổ sung L-citrulline đơn thuần khó giúp người chạy cải thiện VO2max do nitric oxide bị oxy hóa nhanh. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy khi kết hợp L-citrulline với chất chống oxy hóa polyphenol, khả năng giãn mạch và chỉ số VO2max của vận động viên được cải thiện rõ rệt sau 3 tháng.
Nhiều phụ nữ lo ngại chạy bộ trong kỳ kinh nguyệt dễ gây tổn thương khớp gối. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy nồng độ estrogen chạm đáy trong giai đoạn này giúp dây chằng giữ độ vững chắc tối ưu; nguy cơ lỏng lẻo khớp gối nếu có thường chỉ xuất hiện vào thời điểm rụng trứng.
Tinh bột kháng giúp nuôi dưỡng vi khuẩn sản sinh axit béo chuỗi ngắn và bảo vệ hàng rào ruột, nhưng chỉ phát huy hiệu quả khi bổ sung dài hạn trong quá trình tập luyện. Ăn nhiều tinh bột kháng sát ngày chạy dài không kịp thay đổi hệ vi sinh mà còn dễ gây đầy hơi, chướng bụng khi thi đấu.
Nhân sâm là vị thuốc đại bổ quen thuộc, nhưng với người mắc bệnh tự miễn, việc sử dụng cần hết sức cẩn trọng. Do chứa các hoạt chất kích thích miễn dịch mạnh mẽ, thảo dược này có thể vô tình kích hoạt hệ phòng thủ của cơ thể tấn công dữ dội hơn vào các mô lành, làm tăng nguy cơ bùng phát đợt cấp nguy hiểm.
Cho trẻ em uống nhân sâm không được khuyến nghị do tiềm ẩn nguy cơ xáo trộn trục nội tiết non nớt. Dù chưa có bằng chứng xác nhận nhân sâm trực tiếp gây dậy thì sớm, việc lạm dụng đồ bổ có thể dẫn tới thừa dinh dưỡng và béo phì - những yếu tố nguy cơ hàng đầu kích hoạt dậy thì sớm ở trẻ.
Hợp chất sulforaphane dồi dào trong súp lơ và bông cải xanh có khả năng kích hoạt hệ thống chống oxy hóa nội sinh Nrf2, giúp giảm bớt stress oxy hóa và tình trạng viêm đau cơ sau các buổi tập luyện cường độ cao. Bổ sung hợp lý từ chế độ ăn mang lại giải pháp phục hồi tự nhiên và hiệu quả.
Ăn thức ăn giàu chất béo trước khi chạy làm chậm quá trình rỗng dạ dày và kích thích giải phóng các hormone tiêu hóa gây co thắt môn vị. Khi chất béo di chuyển xuống tá tràng, chuyển động nhịp nhàng dằn xóc của bước chạy sẽ tương tác với thụ thể đường ruột, làm gia tăng đáng kể cảm giác đầy trướng và buồn nôn.
Thay vì cố tăng tốc độ bằng sải bước dài trên đường bằng gây tăng mạnh tải trọng nén lên sụn bánh chè, người thừa cân nên ưu tiên đi bộ hoặc chạy với độ dốc nghiêng hướng lên thoai thoải nhằm tăng tiêu hao năng lượng mà không làm tăng thêm áp lực lên khớp gối.
Nhiều người tập thể thao tin rằng uống collagen peptide kèm vitamin C trước buổi tập sẽ giúp gân chân dày và khỏe hơn. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy dưỡng chất này không làm tăng kích thước gân ở người khỏe mạnh, mà chỉ phát huy giá trị kích thích tổng hợp collagen và giảm đau khi gân đang bị viêm hoặc tổn thương.
Bổ sung vitamin D kết hợp canxi giúp nâng cao mật độ khoáng xương và giảm nguy cơ rạn xương do mỏi ở người chạy bộ, nhất là nhóm thiếu hụt dinh dưỡng. Tuy nhiên, người tập không nên bổ sung liều cao tùy tiện mà cần kiểm tra vi chất và điều chỉnh giáo án tập luyện khoa học.
Uống canxi liều cao sát giờ tập không giúp tăng sức mạnh cơ bắp mà có thể làm rối loạn cân bằng điện giải canxi - magie, cản trở sự thả lỏng của sợi actin và myosin, từ đó làm tăng nguy cơ co cứng cơ và suy giảm hiệu suất vận động thể thao.
Bổ sung men vi sinh đa chủng trước các đợt tập luyện gắng sức có thể hỗ trợ giảm nhẹ các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên ở người chạy bộ. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc vào từng chủng vi khuẩn cụ thể và không thể thay thế cho chế độ nghỉ ngơi, phục hồi khoa học.
Người viêm đại tràng thể lỏng không nên tự ý dùng nước ép nha đam tươi nguyên vỏ. Dù gel nha đam tinh khiết có tiềm năng giảm viêm trong nghiên cứu, nhưng nước ép tự làm thường lẫn nhựa vàng chứa các chất anthraquinone kích thích co bóp đại tràng, dễ khiến tình trạng tiêu chảy và kích ứng niêm mạc trở nên trầm trọng hơn.
Ăn cá béo nguyên con mang lại hiệu quả phục hồi cơ bắp vượt trội nhờ ma trận thực phẩm tự nhiên giúp hấp thu omega-3 tốt hơn viên dầu cá cô đặc. Sự kết hợp tự nhiên giữa axit béo, đạm và khoáng chất trong thớ thịt cá làm chậm quá trình tiêu hóa, giải phóng dưỡng chất ổn định và kích hoạt tối ưu các tín hiệu tổng hợp protein.
Bổ sung Beta-alanine giúp tăng nồng độ carnosine nội bào từ 40% đến 80%, củng cố hệ đệm ion H+ tự nhiên của cơ bắp. Nhờ giảm tình trạng toan hóa mô cơ khi vận động nặng, dưỡng chất này hỗ trợ duy trì thể lực và giảm kiệt sức trong các bài tập ngắt quãng.
Hoàng kỳ chứa nhiều hoạt chất sinh học giúp tăng cường dự trữ glycogen ở cơ bắp, hạn chế tích tụ axit lactic và amoniac khi vận động. Các nghiên cứu cho thấy dược liệu này có tiềm năng kéo dài thời gian tập luyện đến mức kiệt sức, giảm mệt mỏi thể chất hiệu quả nhưng cần được dùng đúng cách và theo chu kỳ.
Phụ nữ mang thai không nên uống mủ cây ốc tử (gôm katira) ngâm nở do chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh tính an toàn trong thai kỳ. Đặc tính hút nước trương nở mạnh của loại gôm này tiềm ẩn nguy cơ gây đầy bụng, cản trở hấp thu vi chất và ngộ độc từ tạp chất chưa kiểm định.
