Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 319 trên 483
Uống natri bicarbonate (muối nở) trước khi chạy nước rút không làm giảm acid lactic trong máu mà thậm chí còn làm tăng nồng độ chất này sau vận động tối đa. Bù lại, hoạt chất này giúp tăng dự trữ kiềm và độ pH máu, hỗ trợ cơ bắp duy trì công suất và chống mệt mỏi hiệu quả hơn.
Việc sử dụng chất làm ngọt nhân tạo như sucralose hay saccharin khi đang uống kháng sinh có thể gây "tác động kép" tiêu cực lên hệ vi sinh đường ruột. Nghiên cứu cho thấy chúng không chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng loạn khuẩn, suy yếu hàng rào ruột mà còn kích thích sản sinh gốc oxy hóa, thúc đẩy sự lây lan của các gen kháng đa thuốc.
Chia đạm làm 3 hay 5 bữa phụ thuộc vào tổng lượng tiêu thụ, nhưng khoa học cho thấy mỗi bữa cần đạt ngưỡng tối thiểu từ 20 đến 30 gam đạm chất lượng cao để kích hoạt tổng hợp cơ bắp. Chia quá nhiều bữa khiến lượng đạm mỗi lần bị phân tán dưới ngưỡng sẽ làm giảm hiệu quả.
Coenzyme Q10 hỗ trợ chuỗi hô hấp ty thể và có thể giúp giảm bớt các chỉ số hủy hoại tế bào cơ như CK và LDH sau vận động nặng, nhưng chỉ khi dùng liều từ 300 mg/ngày trong tối thiểu 14 ngày; dưỡng chất này không thể ngăn chặn hoàn toàn tổn thương cơ bắp.
Giấc ngủ trưa 20-30 phút sau buổi tập sáng giúp phục hồi hoạt động của hệ thần kinh cơ, giảm hiện tượng ức chế vỏ não vận động và xoa dịu cảm giác đau nhức cơ bắp. Khoảng nghỉ ngắn này còn tăng cường các enzyme chống oxy hóa và cải thiện độ tỉnh táo cho cơ thể suốt buổi chiều.
Khi chuyển hoàn toàn sang đạm thực vật, bạn vẫn có thể phục hồi và phát triển cơ bắp tương đương đạm động vật nếu biết cách bù đắp cấu hình axit amin, sử dụng hỗn hợp đạm thực vật đa dạng với liều lượng tối thiểu từ 30 g trở lên sau mỗi buổi tập.
Nhiều người dùng nhân sâm với hy vọng giảm ê ẩm cơ bắp sau các buổi tập tạ nặng. Dù các hoạt chất sinh học trong sâm giúp điều hòa viêm và hạn chế tổn thương tế bào sợi cơ, bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy nhân sâm không thể xóa bỏ hoàn toàn cảm giác đau nhức cơ bắp sau vận động.
Uống sinh tố bơ sau tập mang lại nhiều lợi ích cho cơ bắp và khớp nhờ chất béo không bão hòa đơn kết hợp chất chống oxy hóa giúp ức chế phản ứng viêm, giãn mạch và bổ sung lượng kali dồi dào. Tuy nhiên, bơ cần được dùng kèm nguồn đạm với lượng calo vừa phải để tối ưu hóa phục hồi.
Bổ sung men vi sinh (probiotics) có thể hỗ trợ đường ruột phân giải đạm và gia tăng hấp thu các axit amin thiết yếu như leucine vào máu. Khi kết hợp cùng chế độ tập luyện kháng lực và dinh dưỡng giàu đạm, lợi khuẩn giúp tối ưu tổng hợp cơ bắp, giảm tổn thương mô cơ và rút ngắn thời gian phục hồi.
Ashwagandha được nhiều người ưa chuộng để bồi bổ, nhưng người mắc bệnh tự miễn như lupus hay viêm khớp dạng thấp không nên sử dụng. Việc kích thích hệ miễn dịch vốn đang mất kiểm soát có thể thúc đẩy sản sinh tự kháng thể, gây bùng phát các đợt viêm cấp và làm tổn thương nặng nề các cơ quan đích.
Chế độ ăn Low-Carb kéo dài khiến cơ bắp trông xẹp và mềm hơn do cạn kiệt nguồn glycogen dự trữ. Do mỗi gam glycogen ngậm từ 3 đến 4 gam nước trong tế bào, sự thiếu hụt tinh bột khiến nước nội bào bị đào thải, làm giảm thể tích cơ bắp và suy giảm sức căng hồi phục.
Nhiều người có thói quen nhịn uống nước trong phòng gym vì sợ nặng bụng hoặc muốn ép cân nhanh. Tuy nhiên, tình trạng thiếu nước trong lúc vận động khiến nhiệt độ lõi cơ thể tăng cao, rút cạn dịch nội bào làm suy giảm thể tích sợi cơ, đồng thời cản trở quá trình lưu thông máu nuôi dưỡng các nhóm cơ vận động.
Nghiên cứu khoa học cho thấy nước dừa mang lại hiệu quả bù nước và giữ nước sau vận động tương đương đồ uống thể thao chuyên dụng. Tuy nhiên, thức uống tự nhiên này dễ gây cảm giác đầy bụng và khó chịu dạ dày hơn nếu uống lượng lớn, đồng thời không vượt trội hơn về khả năng phục hồi thể lực.
Nạp khoảng 40g protein tiêu hóa chậm (như casein) khoảng 30 phút trước khi ngủ giúp kích thích tối đa quá trình tổng hợp cơ bắp suốt đêm sau các buổi tập tối. Tuy nhiên, nếu bạn tập vào ban ngày hoặc dễ trào ngược dạ dày, ăn sớm cách giờ ngủ 2 tiếng hoặc tập trung đủ đạm cả ngày là giải pháp hợp lý hơn.
Nhiều người tập thể thao lo ngại chất béo làm chậm tiêu hóa đạm và giảm đồng hóa cơ bắp. Nghiên cứu khoa học khẳng định chất béo không làm giảm khả năng hấp thu axit amin hay tốc độ tổng hợp protein của cơ bắp, người tập hoàn toàn có thể yên tâm dùng thực phẩm nguyên bản.
Tình trạng đầy bụng, sôi ruột và tiêu chảy sau khi ăn nhiều anh đào thường bắt nguồn từ hàm lượng sorbitol cùng fructose tự nhiên dồi dào trong quả. Đây là các loại đường chuỗi ngắn kém hấp thu tại ruột non, dễ gây áp lực thẩm thấu kéo nước vào lòng ruột và bị vi khuẩn đại tràng lên men sinh khí ồ ạt.
Khi mẹ đang cho con bú phải dùng kháng sinh, tuyệt đối không nên tự ý cắt sữa mẹ hay vội chuyển sang sữa bột. Sữa mẹ là nguồn prebiotic tự nhiên quý giá giúp phục hồi hệ vi sinh đường ruột của bé; mẹ nên duy trì cữ bú, giãn giờ uống thuốc và theo dõi sát tiêu hóa của con.
Bổ sung taurine đơn thuần ngay sau buổi tập mang lại lợi ích khá hạn chế trong việc làm giảm tổn thương cơ bắp. Nghiên cứu khoa học cho thấy taurine phát huy hiệu quả giảm mỏi cơ và duy trì lực co bóp tốt nhất khi được nạp đều đặn trước đó hoặc phối hợp cùng BCAA.
Người bị đau khớp gối có thể dùng thêm quả acai như một nguồn bổ sung chất chống oxy hóa hỗ trợ giảm đau và cải thiện khả năng vận động. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại còn rất sơ khởi, người bệnh tuyệt đối không nên xem đây là thần dược thay thế các biện pháp điều trị y khoa.
Bên cạnh củ dền, rau chân vịt là nguồn cung cấp nitrat tự nhiên dồi dào giúp chuyển hóa thành oxit nitric, hỗ trợ giãn mạch và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng của cơ bắp. Bổ sung loại rau lá xanh này đúng cách là giải pháp đơn giản giúp bảo vệ thành mạch và duy trì sức bền cơ xương.
