Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 362 trên 483
Tuyệt đối không tự ý sắc rễ lôi công đằng uống tại nhà vì dược liệu này chứa độc tính cực mạnh với khoảng cách an toàn rất hẹp. Việc sử dụng rễ thô không qua kiểm soát có thể gây suy gan cấp, tổn thương thận, ức chế tủy xương làm tụt tế bào máu và dẫn đến vô sinh vĩnh viễn.
Cắt nhỏ rau xanh rồi ngâm rửa lâu làm rò rỉ các vitamin tan trong nước như vitamin C và vitamin nhóm B ra ngoài môi trường nước, đồng thời kích hoạt enzyme phá hủy dưỡng chất qua các vết cắt tế bào thực vật.
Người bệnh thận mạn tính không cần kiêng tuyệt đối rau xanh mà nên ưu tiên các loại ít giải phóng kali khi tiêu hóa như đậu Hà Lan, đậu cô ve và hạn chế thực phẩm siêu chế biến. Áp dụng kỹ thuật luộc từ nước lạnh hoặc dùng rau đông lạnh giúp giảm tới hơn 90% lượng kali, mang lại bữa ăn an toàn và đa dạng.
Nhiều người nội trợ lo ngại việc mở nắp vung khi nấu canh, luộc rau sẽ khiến vitamin bay hơi hết theo làn khói. Thực tế, các nghiên cứu khoa học chỉ ra vi chất không tự bốc hơi, mà sự hao hụt chủ yếu do quá trình hòa tan vào nước, oxy hóa và đun nấu quá lâu trên bếp.
Thay đổi thứ tự ăn uống bằng cách ăn rau củ trước, tiếp đến là thịt cá và ăn cơm sau cùng giúp giảm hơn 40-50% đỉnh đường huyết sau ăn. Thói quen đơn giản này còn giúp giảm tiết insulin và ổn định đường huyết ở cả người khỏe mạnh lẫn người bệnh đái tháo đường.
Rau luộc hay rau xào giữ được nhiều vitamin hơn phụ thuộc vào từng loại rau và vi chất cụ thể. Luộc thường làm thất thoát vitamin C, vitamin nhóm B và khoáng chất vào nước, trong khi xào nhanh ít dầu giúp giữ tốt các chất chống oxy hóa nhưng lại làm tăng lượng calo và chất béo.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý uống trà hoa thanh cúc. Các nghiên cứu cho thấy loài hoa này có hoạt tính chống oxy hóa thấp, hạt chứa hợp chất alkaloid, loài cùng chi có khả năng gây độc tế bào máu trong ống nghiệm và cây thanh cúc ngoài đồng ruộng rất dễ tích tụ dư lượng thuốc diệt cỏ.
Sữa chua Hy Lạp lên men cung cấp nguồn đạm casein cô đặc cùng các axit amin giải phóng nhanh giúp kích thích tổng hợp cơ bắp và hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm sau tập luyện. Đây là giải pháp dinh dưỡng tự nhiên giúp người tập nâng cao khả năng thích nghi thể lực lâu dài.
Thực phẩm lên men có thể giúp giảm cholesterol LDL nhờ lợi khuẩn tiết enzyme phân cắt muối mật, buộc gan phải tiêu thụ cholesterol trong máu để tạo dịch mật mới. Tuy nhiên, không phải sản phẩm lên men nào cũng có tác dụng này vì hiệu quả phụ thuộc chặt chẽ vào từng chủng vi khuẩn cụ thể.
Tinh dầu tràm trà tương đối an toàn khi bôi ngoài da ở nồng độ pha loãng và bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy tinh dầu này có thể tác động lên hormone tế bào nhau thai. Phụ nữ mang thai cần thận trọng, chỉ bôi lượng nhỏ đã pha loãng, tuyệt đối không uống và nên hỏi ý kiến bác sĩ.
Quá trình lên men nước mắm phân giải đạm cá thành các chuỗi peptide nhỏ và nhiều acid amin tự do dễ hấp thu. Trong đó, lysine, acid glutamic và acid aspartic chiếm tỷ lệ vượt trội, bên cạnh sự tham gia của nhóm acid amin mạch nhánh, histidine, methionine và phenylalanine giúp tạo nên vị ngọt hậu đặc trưng.
Bánh mì chua sourdough được chứng minh dễ tiêu hóa hơn bánh mì men công nghiệp nhờ quá trình lên men kéo dài của vi khuẩn acid lactic, giúp bẻ gãy hơn 70-90% lượng carbohydrate khó tiêu (FODMAPs) và làm giảm các hợp chất kích ứng đường ruột, hạn chế đầy hơi rõ rệt.
Natto là nguồn thực phẩm dồi dào menaquinone-7 (vitamin K2), dưỡng chất đóng vai trò thiết yếu giúp kích hoạt osteocalcin để vận chuyển canxi vào xương và hạn chế vôi hóa mạch máu. Bổ sung món đậu nành lên men này đúng cách là giải pháp tự nhiên hỗ trợ duy trì hệ xương chắc khỏe.
Sữa chua và các sản phẩm sữa lên men chứa lợi khuẩn có thể giúp người cao tuổi tăng cường hoạt động tế bào miễn dịch, giảm nguy cơ cảm lạnh và rút ngắn số ngày viêm đường hô hấp trên. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc vào từng chủng vi khuẩn cụ thể và cần sử dụng đều đặn tối thiểu 3 tháng.
Phụ nữ mang thai ăn nem chua sống có nguy cơ cao nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma gondii từ thịt chưa gia nhiệt. Nhiễm trùng trong thai kỳ có thể lây sang thai nhi, gây nguy cơ dị tật thần kinh bẩm sinh, tổn thương mắt, sảy thai hoặc tử vong sơ sinh, đòi hỏi mẹ bầu phải tuyệt đối kiêng đồ sống.
Một bát súp ăn liền nóng hổi tưởng chừng nhẹ bụng lại ẩn chứa lượng muối đáng kinh ngạc. Khảo sát cho thấy súp chế biến sẵn chứa trung bình 2,95 g muối trên 100 g sản phẩm, có thể làm tăng natri máu và gây cứng động mạch cấp tính chỉ trong vòng 2 giờ sau ăn.
Phô mai và sữa chua là những thực phẩm lên men giàu canxi, đạm và lợi khuẩn, có thể tập cho trẻ ăn dặm từ sau 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, để bảo vệ thận và hệ tiêu hóa non nớt của trẻ dưới 1 tuổi, cha mẹ cần kiểm soát chặt lượng muối và tránh lạm dụng phô mai của người lớn.
Tempeh (đậu nành lên men) có thể hỗ trợ giảm các triệu chứng tiền mãn kinh và bảo vệ xương nhờ chứa hàm lượng cao isoflavone ở dạng aglycone tự do. Quá trình lên men giúp cơ thể hấp thu hoạt chất này vào máu hiệu quả hơn hẳn đậu nành thông thường để gắn vào các thụ thể estrogen.
Đậu hũ thối lên men có hương vị đặc trưng và dễ tiêu hóa hơn nhờ vi sinh vật phân giải đạm, đường thành các phân tử chức năng và hợp chất tạo mùi. Tuy nhiên, quá trình này cũng làm tăng cao histamine cùng một số amin sinh học và tiềm ẩn vi khuẩn có hại nếu ngâm ủ thiếu an toàn.
Thai phụ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến như nước ngọt, thịt nguội, sốt công nghiệp làm tăng tỷ lệ mỡ cơ thể trẻ sơ sinh và gây suy giảm chất lượng dinh dưỡng toàn diện. Thói quen này còn khiến người mẹ dễ tăng cân quá mức, tăng chỉ số viêm, đối mặt nguy cơ đái tháo đường thai kỳ và tiền sản giật.
