Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 68 trên 483
Phụ nữ mang thai không nên dùng cây tai tượng đỏ do hoàn toàn thiếu dữ liệu an toàn sinh sản trên người. Các nghiên cứu độc học trên động vật cho thấy liều cao dịch chiết cây này có khả năng làm tăng men gan, biến đổi chỉ số thận và gây tổn thương mô nghiêm trọng.
Người bị huyết áp thấp không nên uống bột tam thất bắc hằng ngày. Nghiên cứu khoa học ghi nhận các hoạt chất trong tam thất có tác dụng giãn mạch, hạ huyết áp và làm chậm đông máu, dễ khiến người bệnh chóng mặt, tụt áp và tăng nhịp tim phản xạ.
Phụ nữ mang thai có thể dùng một lượng nhỏ quả tai chua tự nhiên để nấu canh, làm gia vị. Tuy nhiên, thai phụ tuyệt đối không nên dùng các sản phẩm bổ sung hay chiết xuất cô đặc từ vỏ và quả tai chua do thiếu dữ liệu an toàn sinh sản và nguy cơ gây tổn hại sức khỏe.
Tai tượng úc là vị thảo dược quen thuộc trong y học cổ truyền ở một số nước châu Á, nhưng phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và trẻ nhỏ tuyệt đối không nên tự ý sử dụng. Bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy chiết xuất loài này thiếu dữ liệu an toàn lâm sàng, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ gây độc tính nghiêm trọng trên gan, thận và máu.
Đun nóng hoặc dùng sữa chua làm bánh nướng sẽ làm bất hoạt hầu hết lợi khuẩn lactic thông thường do chúng rất nhạy cảm với nhiệt độ cao. Tuy nhiên, món ăn vẫn giữ lại các chất dinh dưỡng giá trị như protein và khoáng chất, mang lại lợi ích nhất định cho sức khỏe.
Phụ nữ mang thai không nên dùng tai tượng đuôi chồn do thảo dược này hoàn toàn chưa được chứng minh an toàn trong thai kỳ. Nguy cơ kích thích cơn co bóp cơ trơn tử cung bất thường có thể đe dọa sự phát triển của thai nhi, làm tăng rủi ro sảy thai và dẫn tới nhiều biến chứng sản khoa nghiêm trọng.
Nhiều phụ nữ tiền mãn kinh dùng sắn dây với hy vọng giảm bớt những cơn bốc hỏa khó chịu. Dù sắn dây chứa isoflavone mang hoạt tính phytoestrogen, các bằng chứng lâm sàng trên người hiện vẫn còn rất yếu và không thể thay thế liệu pháp hormone y khoa.
Nhiều người tin uống sữa ong chúa giúp trẻ hóa da, kích thích tăng sinh collagen. Nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy axit 10-HDA trong sữa ong chúa kích hoạt tín hiệu tạo collagen, nhưng bằng chứng lâm sàng qua đường uống trên người hiện vẫn còn rất hạn chế, người dùng không nên kỳ vọng quá mức.
Không nên phơi khô cây tai tượng ấn nấu nước uống hằng ngày. Dù có hoạt tính kháng viêm trong phòng thí nghiệm, cây chứa glycoside cyanogenic có khả năng giải phóng độc tố hydrogen cyanide, việc tự ý dùng kéo dài tiềm ẩn nguy cơ tích lũy độc chất, gây tổn thương nặng nề cho gan và thận.
Sụn cá mập chứa hoạt chất ức chế tân tạo mạch máu, không phải chất bổ khớp vô hại. Người chuẩn bị phẫu thuật, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người rối loạn đông máu và cơ địa dị ứng tuyệt đối không nên tự ý uống để tránh rủi ro biến chứng nguy hiểm.
Ăn sữa chua sau bữa ăn giúp giảm hao hụt lợi khuẩn do dịch vị được làm loãng, nhưng nghiên cứu cho thấy các chủng vi khuẩn lactic trong sữa chua vốn có khả năng chống chịu tốt với acid dạ dày. Thời điểm sử dụng và độ tươi mới của sản phẩm đều ảnh hưởng đến lượng vi sinh vật sống tới ruột.
Mầm súp lơ xanh chứa hàm lượng tiền chất glucoraphanin cao gấp nhiều lần so với bông súp lơ trưởng thành, mang lại khả năng chống oxy hóa và giảm viêm mạnh mẽ. Dù bông súp lơ cung cấp nhiều chất xơ, mầm súp lơ lại vượt trội về mật độ dưỡng chất sinh học nếu biết chế biến đúng cách.
Axit quisqualic trong hạt sử quân tử có tác dụng diệt ký sinh trùng nhưng tiềm ẩn rủi ro độc thần kinh. Hoạt chất này kích thích quá mức thụ thể AMPA/glutamate, gây tổn thương tế bào não, phá hủy tủy sống và co giật trong các thử nghiệm động vật khi dùng liều cao.
Dầu hạt sến mật chứa lượng lớn axit oleic và linoleic nhưng cũng có tới 34% chất béo bão hòa. Hiện tại chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh loại dầu này tốt cho tim mạch người; nghiên cứu trên chuột cho thấy hồ sơ lipid tim tương đương dầu đậu phộng nhưng lại gây tác dụng phụ vô sinh tạm thời ở giống đực.
Bột sắn dây là thức uống giải nhiệt dân dã quen thuộc, nhưng tính hàn và hoạt tính giãn mạch tự nhiên khiến thực phẩm này không phù hợp cho tất cả mọi người. Người huyết áp thấp, tiêu chảy mạn, thể hàn dương hư và phụ nữ mang thai có dấu hiệu động thai không nên uống hằng ngày để tránh gây hại sức khỏe.
Tinh dầu sả Sri Lanka có tác dụng xua muỗi tự nhiên nhưng thời gian bảo vệ ngắn và dễ gây kích ứng da, đường thở nếu dùng sai cách. Do chưa có dữ liệu an toàn đầy đủ trên trẻ nhỏ và thai phụ, phụ huynh tuyệt đối không bôi tinh dầu nồng độ cao trực tiếp lên da bé mà nên ưu tiên khuếch tán hoặc xịt lên trang phục.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào xác nhận độ an toàn của quả sổ bà đối với phụ nữ mang thai, cũng như chưa có dữ liệu về nguy cơ kích thích co bóp tử cung. Do thử nghiệm động vật cho thấy liều cao có thể gây tổn thương thận nhẹ, mẹ bầu tốt nhất không nên ăn loại quả này.
Hạt sử quân tử rang chín là lựa chọn an toàn hơn hạt tươi sống nhờ nhiệt độ giúp giảm bớt các hợp chất gây kích ứng đường tiêu hóa, hạn chế tác dụng phụ buồn nôn và nấc cụt. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học định lượng cụ thể trên người về sự biến đổi độc tố giữa hai cách chế biến này hiện vẫn còn rất hạn chế.
Nước sắc sói rừng mang lại nhiều lợi ích kháng viêm và hỗ trợ miễn dịch, nhưng việc dùng thay trà mỗi ngày một cách triền miên lại tiềm ẩn rủi ro chuyển hóa. Người dân cần nắm rõ cách hãm lấy hoạt chất và lý do chỉ nên dùng thảo dược này ngắt quãng, lượng vừa phải.
Quả sấu và me chua là hai nguyên liệu tạo vị chua quen thuộc trong bữa cơm Việt, nhưng giá trị vi chất giữa chúng có sự khác biệt rõ rệt. Trong khi me dồi dào chất chống oxy hóa tự nhiên và polyphenol, dữ liệu khoa học về vi chất của sấu hiện còn hạn chế, đòi hỏi người dùng cân nhắc khi kết hợp dinh dưỡng.
