Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 173 trên 369
Nuốt mật cá chép không hề có tác dụng bổ thận hay trị bệnh như lời đồn, mà chứa độc tố Cyprinol sulfat nguy hiểm. Chất độc này có thể gây hoại tử ống thận cấp, viêm gan nhiễm độc và suy đa tạng, khiến người dùng phải chạy thận nhân tạo kéo dài, thậm chí tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
Tetrodotoxin là chất độc thần kinh nguy hiểm trong cá nóc, tập trung đậm đặc nhất ở 4 bộ phận gồm gan, buồng trứng, da và ruột. Chất độc này rất bền nhiệt, không bị phá hủy qua nấu nướng thông thường và có thể nhanh chóng gây liệt hô hấp, dẫn đến tử vong nếu ăn phải.
Mẹo nướng cá săn sắt trị đái dầm ở trẻ hoàn toàn không có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả. Đái dầm liên quan mật thiết đến hormone bài niệu, dung tích bàng quang và phản xạ thức tỉnh thần kinh, đòi hỏi cha mẹ cần can thiệp y khoa bài bản thay vì áp dụng mẹo dân gian.
Cá mòi sốt cà chua tốt cho người kiểm soát cân nặng hơn nhờ lượng chất béo thấp hơn (7,6 - 10,4%) so với cá ngâm dầu (11,8 - 13,8%), đồng thời giúp bảo vệ lượng omega-3 chuỗi dài (LC-PUFA) đạt 3,62 g/100g. Ngược lại, cá mòi ngâm dầu ô liu lại vượt trội về mức độ an toàn với hàm lượng furan cực thấp.
Quan niệm uống nước cà phấn tàu thay trà để làm mát và phục hồi gan là ngộ nhận phổ biến. Dù một số chiết xuất chứa chất chống oxy hóa hỗ trợ gan trên động vật, việc dùng cây khô đun uống hàng ngày chưa được chứng minh giúp hạ men gan trên người.
Uống cà tàu cùng thuốc trợ tim hoặc thuốc an thần làm tăng nguy cơ ngộ độc tim mạch và ức chế thần kinh quá mức. Các glycoalkaloid tự nhiên trong cây làm thay đổi nhịp co bóp tim và ức chế enzym acetylcholinesterase, tương tác bất lợi với thuốc điều trị kê đơn.
Lời đồn sụn cá nhám làm teo khối u ung thư là sai sự thật. Dù chiết xuất sụn thể hiện khả năng ức chế sinh mạch trong phòng thí nghiệm, các thử nghiệm lâm sàng trên bệnh nhân ung thư đều cho kết quả thất vọng, không thể thay thế phác đồ y khoa chuẩn.
Nấu cơm cùng một lượng nhỏ dầu thực vật rồi làm lạnh ở 4 độ C trong 24 giờ giúp tạo tinh bột kháng và làm chậm hấp thu đường huyết. Dù vậy, phương pháp này không giúp giảm mạnh calo như đồn thổi do năng lượng bổ sung từ chất béo; lạm dụng dầu còn có thể gây tăng cân.
Cà gai leo không thể thay thế thuốc kháng virus trong điều trị viêm gan B mạn tính. Dù có tác dụng hỗ trợ hạ men gan và thanh nhiệt, thảo dược này không thể tiêu diệt virus HBV. Người bệnh tự ý bỏ thuốc đặc trị để uống thảo dược đối mặt nguy cơ bùng phát virus, suy gan và tử vong.
Nhiều người có thói quen dùng sụn cá nhám bồi bổ khớp mà không biết sản phẩm này tiềm ẩn rủi ro khi dùng chung với thuốc tim mạch. Lượng canxi phốt phát tự nhiên trong mô sụn cá cùng tác động ức chế kênh canxi có thể gây tương tác phức tạp, đặc biệt nguy hiểm với người đang điều trị chống đông máu hoặc kiểm soát vôi hóa mạch máu.
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa dây càng cua (dây leo chứa alkaloid mạnh) và rau càng cua (*Peperomia pellucida* - rau ăn sống thanh nhiệt, giàu khoáng chất). Việc hiểu sai nguồn gốc và dùng sai liều lượng hai loài thảo mộc này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng đối với sức khỏe.
Uống cà phê gần bữa ăn làm giảm mạnh hấp thu sắt non-heme do chứa nhiều polyphenol và acid chlorogenic tạo phức kết tủa với sắt. Thói quen này làm giảm tới một nửa lượng vi chất tiếp nhận, do đó người dùng nên uống cà phê cách bữa ăn ít nhất một giờ.
Cà chua xanh không chứa độc chất solanine như khoai tây mọc mầm mà chứa glycoalkaloid alpha-tomatine với độc tính màng tế bào ở liều cao. Hoạt chất này giảm khoảng 99% khi quả chín đỏ, chỉ khu trú nhiều ở vỏ ngoài và dễ bị phân giải qua quá trình ngâm giấm hoặc muối chua, an toàn khi dùng lượng vừa phải.
Lời đồn cà cuống tăng sinh lực nam giới chỉ là giả thuyết dân gian. Khoa học xác định mùi hương đặc trưng của cà cuống đực chứa este (Z)-2-hexen-1-ol axetat và chất béo, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả cường dương.
Cà phê có khả năng kích thích hệ thần kinh làm tăng nhẹ tiêu hao năng lượng và thúc đẩy oxy hóa mỡ tạm thời. Tuy nhiên, mức giảm cân dài hạn rất nhỏ và không thể mang lại hiệu quả nếu người dùng không duy trì thâm hụt calo qua chế độ ăn uống và tập luyện.
Tropomyosin trong cua cà ra là một protein bền nhiệt, giữ vai trò pan-allergen gây phản ứng chéo mạnh mẽ với các loài giáp xác biển, mạt bụi và côn trùng. Người ăn có thể gặp các phản ứng từ ngứa ngáy, nổi mề đay đến khó thở và sốc phản vệ nguy hiểm.
Tự ý dùng chung cây càng cua (*Cryptolepis dubia*) với thuốc hạ sốt, giảm đau NSAID tiềm ẩn nguy cơ kích ứng niêm mạc dạ dày và quá tải chuyển hóa. Do thuốc NSAID gây ức chế enzym COX bảo vệ tiêu hóa, người bệnh tuyệt đối không nên tùy tiện kết hợp thảo dược với thuốc tân dược khi chưa có tư vấn y khoa.
Cà trái vàng chứa nhiều hoạt chất sinh học có thể gây tương tác hoặc làm tăng nguy cơ hạ huyết áp cộng gộp khi dùng chung với thuốc điều trị. Người bệnh tăng huyết áp tuyệt đối không tự ý kết hợp thảo dược này với đơn thuốc tây y nếu chưa có chỉ định và hướng dẫn theo dõi từ bác sĩ chuyên khoa.
Ăn nhiều cà rốt không thể chữa khỏi hay làm giảm độ cận thị như nhiều người lầm tưởng. Loại củ này chỉ cung cấp beta-carotene để cơ thể tổng hợp vitamin A, giúp duy trì cấu trúc giác mạc và hỗ trợ khả năng nhìn trong bóng tối, phòng ngừa chứng quáng gà.
Cà trời (*Solanum mammosum*) là cây có độc tính cao, thường trồng làm cảnh, tuyệt đối không dùng sắc uống thay cà gai leo. Việc nhầm lẫn giữa hai loài cây chi Cà này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng, người dân cần phân biệt rõ hình thái để đảm bảo an toàn.
