Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 241 trên 369
Chế độ thực dưỡng ngoài quán không thể chữa khỏi ung thư do thiếu hoàn toàn bằng chứng lâm sàng xác thực. Việc tự ý bỏ điều trị y khoa để ăn kiêng ngặt nghèo dễ dẫn đến suy dinh dưỡng, thiếu hụt vi chất nghiêm trọng và làm tăng nguy cơ suy mòn thể lực ở người bệnh.
Ăn củ dền không làm tăng nguy cơ ung thư. Dù giàu nitrate tự nhiên, củ dền đồng thời chứa hàm lượng cao vitamin C và polyphenol giúp ngăn chặn triệt để sự hình thành hợp chất nitrosamine gây hại, mang lại nhiều lợi ích cho huyết áp và tim mạch.
Bột cải xoăn không giữ nguyên hoàn toàn dưỡng chất như rau tươi do nhiệt độ và phương pháp chế biến gây hao hụt vi chất. Công nghệ sấy thăng hoa giúp bảo tồn tối đa sắc tố diệp lục và chất chống oxy hóa, trong khi sấy nhiệt truyền thống làm thất thoát mạnh vitamin C và các hợp chất nhạy cảm nhiệt.
Hấp nhẹ cải xoăn từ 3 đến 5 phút rồi trộn thêm một lượng nhỏ chất béo lành mạnh là phương pháp tối ưu giúp bảo tồn và hấp thu trọn vẹn lutein. Cách làm này vừa phá vỡ thành tế bào để giải phóng dưỡng chất, vừa tránh hao hụt do nhiệt độ cao hay thất thoát vào nước luộc.
Quan niệm ăn nhiều rau xanh đậm gây loãng xương do tích tụ axit là hoàn toàn sai khoa học. Thực tế, rau xanh và trái cây tạo môi trường kiềm hóa, cung cấp magiê, kali và vitamin K dồi dào, giúp kích hoạt protein chuyển hóa canxi và bảo vệ mật độ khoáng xương.
Quan niệm uống nước củ dền buổi sáng giúp "thanh lọc máu" hoàn toàn sai lệch. Y học không có khái niệm dùng thực phẩm để lọc máu; chức năng đào thải độc tố do gan và thận khỏe mạnh tự đảm nhiệm liên tục. Nước củ dền chỉ hỗ trợ huyết áp và mạch máu nhờ hoạt chất sinh học tự nhiên.
Cháo yến mạch không có công năng "thải độc" hay làm sạch ruột cấp tốc như các trào lưu truyền miệng. Lợi ích thực sự của ngũ cốc này đến từ việc vi sinh vật đường ruột lên men các phân tử chất xơ hòa tan, kích thích sản sinh các axit béo chuỗi ngắn giúp nuôi dưỡng tế bào biểu mô và hỗ trợ niêm mạc ruột.
Tình trạng đầy bụng khó tiêu sau khi uống sữa mè đen thường xuất phát từ lớp vỏ giàu chất xơ thô, axit oxalic cùng lượng bọt khí sinh ra khi xay. Xử lý vỏ đúng cách, cân đối tỷ lệ nước và để sữa lắng bọt trước khi dùng sẽ giúp bảo vệ dạ dày tối ưu.
Củ dền chứa một lượng sắt nhất định cùng chất chống oxy hóa, nhưng hàm lượng thực tế không đủ để chữa khỏi thiếu máu do thiếu sắt. Người bệnh không thể dùng củ dền thay thế thuốc bù sắt y khoa và cần thăm khám bác sĩ để điều trị đúng nguyên nhân.
Luộc chín cải xoăn (kale) giúp giảm từ 30% đến 87% lượng oxalat hòa tan, vượt trội so với ăn sống hay hấp. Áp dụng phương pháp nấu sôi, đổ bỏ nước luộc và bổ sung đủ canxi trong bữa ăn là giải pháp hiệu quả giúp giảm hấp thu oxalat, ngăn ngừa nguy cơ sỏi thận canxi oxalat tái phát.
Nước ép củ dền chứa hàm lượng lớn nitrate vô cơ có thể thúc đẩy tạo oxit nitric làm giãn nở mạch máu và hạ huyết áp. Khi sử dụng liều cao cùng các thuốc hạ áp hoặc thuốc giãn mạch, người bệnh cần thận trọng trước nguy cơ cộng gộp tác dụng gây tụt huyết áp quá mức.
Vỏ bí đỏ chứa lượng lớn chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa nhưng cũng là bộ phận dễ lưu giữ dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật. Việc gọt bỏ vỏ giúp loại bỏ phần lớn nguy cơ hóa chất, trong khi người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh chỉ nên ăn cả vỏ khi quả bí non, sạch và được sơ chế kỹ lưỡng.
Mirin truyền thống ủ men tự nhiên tạo vị ngọt từ glucose và maltose qua quá trình thủy phân tinh bột, trong khi mirin công nghiệp chủ yếu dùng siro ngô nồng độ fructose cao (HFCS) pha phụ gia. Lựa chọn này tác động trực tiếp đến chuyển hóa đường huyết, tích tụ mỡ gan và mỡ máu.
Lớp váng trắng trên vại dưa muối thường do nấm men tạo màng hiếu khí vô hại hình thành khi dưa tiếp xúc với không khí. Tuy nhiên, lớp váng này làm giảm chất lượng thực phẩm và có thể mở đường cho nấm mốc sinh độc tố mycotoxin nguy hiểm cho tế bào gan và phổi phát triển nếu không xử lý kịp thời.
Oxalate tự do trong củ dền có khả năng liên kết với canxi tạo thành phức hợp canxi oxalate không tan, làm giảm mạnh độ hấp thu canxi của bữa ăn xuống dưới 2% và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến mật độ xương nếu dùng sai cách.
Ăn nhiều bí đỏ, cà rốt có thể làm da ngả màu vàng cam do tích tụ sắc tố beta-carotene lành tính trong máu, hoàn toàn không gây tổn hại cho gan hay gây ngộ độc. Tình trạng này khác với bệnh hoàng đản do suy gan và sẽ tự hết khi bạn điều chỉnh lại chế độ ăn.
Ăn bí ngô tự nhiên không làm tăng nguy cơ sỏi thận oxalat do chứa hàm lượng oxalat thấp hơn nhiều so với rau bina. Chế độ ăn uống đủ nước, cân đối canxi và hạn chế muối, đạm động vật giúp thưởng thức bí đỏ an toàn, ngăn ngừa kết tinh sỏi tiết niệu hiệu quả.
Củ dền chứa betaine giúp hỗ trợ chuyển hóa mỡ và bảo vệ gan trên mô hình động vật, nhưng quan niệm dùng loại củ này để "thải độc gan" ở người là thiếu căn cứ khoa học. Bạn không nên lạm dụng nước ép củ dền để thay thế các biện pháp y tế chuẩn mực.
Nhai vừng đen sống vào buổi sáng không hề giúp "thải độc" đường ruột như lời đồn đại. Trái lại, lớp vỏ xơ cứng của hạt sống có thể cọ xát gây kích ứng niêm mạc, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella và phản ứng dị ứng nặng. Người dùng nên rang chín và nghiền mịn vừng để hấp thu dưỡng chất an toàn.
Nấu chín hay ăn sống củ dền đều mang lại lợi ích riêng, nhưng betalain và nitrate rất dễ hao hụt khi luộc lâu ở nhiệt độ cao. Hấp cách thủy, nướng bọc kín hoặc quay vi sóng trong thời gian ngắn là giải pháp tối ưu giúp giữ trọn vẹn vi chất quý.
