Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.347 bài, trang 329 trên 368
Nhiều phụ nữ sau sinh duy trì thói quen kiêng khem khắt khe, chỉ ăn cơm trắng với thịt kho nghệ vì sợ lạnh bụng. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy chế độ ăn nghèo nàn này gây thiếu hụt vi chất trầm trọng, cản trở hồi phục thể trạng và làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh.
Nhựa mủ trắng của cây hoa huỳnh anh khi dính vào da có thể gây kích ứng, đỏ rát và nổi mụn nước giống như phỏng rộp. Đây là phản ứng viêm da tiếp xúc thường gặp, hoàn toàn có thể phòng ngừa và xử trí an toàn nếu nắm vững nguyên tắc bảo hộ khi chăm sóc cây.
Mẹ cho con bú ăn thức ăn lạnh không làm bé bị tiêu chảy. Nhiệt độ thực phẩm chỉ tác động trong đường tiêu hóa của mẹ và được cơ thể điều hòa về 37 độ C, hoàn toàn không làm "lạnh sữa" hay thay đổi chất lượng nguồn sữa nuôi con.
Nhiều người có thói quen nấu nước cây hy thiêm uống hằng ngày để trị đau nhức xương khớp vì nghĩ thảo dược tự nhiên là vô hại. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy dùng dịch chiết nước hy thiêm kéo dài có thể làm tăng men gan, gây viêm mô gan và tổn thương phổi nếu không được bào chế và kiểm soát đúng cách.
Người bệnh tim mạch đang dùng thuốc chống đông máu cần hết sức thận trọng khi uống thêm thảo dược trị xương khớp như hy thiêm. Các nghiên cứu cho thấy gần 80% tương tác giữa thảo dược cổ truyền và thuốc chống đông là tương tác dược lực học, làm cộng dồn tác dụng loãng máu và gây nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng.
Hu đay là vị thuốc dân gian có tiềm năng hạ đường huyết trong nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng về tính an toàn trên người, người dân tuyệt đối không nên dùng kéo dài để thay thế thuốc điều trị bệnh mãn tính.
Tự đào củ hà thủ ô tươi về ngâm rượu hoặc hãm trà uống mỗi ngày để làm đen tóc, bổ máu có thể dẫn đến viêm gan cấp và suy tủy xương. Các hoạt chất tự nhiên như anthraquinone tự do và stilbene glycoside trong củ sống mang độc tính cao với tế bào gan nếu không được bào chế đúng cách.
Việc mẹ ăn đồ cay nóng có thể làm thay đổi nhẹ hương vị dòng sữa nhưng thường không khiến trẻ bỏ bú hay quấy khóc. Bằng chứng khoa học cho thấy trẻ sơ sinh tiếp xúc sớm với nhiều hương vị qua sữa mẹ thậm chí còn bú lâu hơn và dễ dàng tiếp nhận các loại thực phẩm mới khi bước vào giai đoạn ăn dặm.
Nhiều người gặp tình trạng đau bụng, tiêu chảy sau khi uống hà thủ ô do dược liệu này chứa hàm lượng đáng kể dẫn chất anthraquinone, đặc biệt là emodin. Hợp chất này có tác dụng nhuận tràng mạnh, nếu củ tươi chưa qua chế biến kỹ sẽ gây kích thích quá mức đường tiêu hóa.
Dùng nước sôi 100 độ C để hãm trà hoa tím tam sắc dễ làm phân hủy các hoạt chất chống oxy hóa quý giá và khiến nước trà chuyển màu nâu. Các nghiên cứu cho thấy pha trà ở mức nhiệt ấm quanh 40 độ C hoặc ủ lạnh dưới 25 độ C giúp bảo toàn tối đa sắc tố anthocyanin và rutin.
Trứng lòng đào, sốt mayonnaise tươi hay bánh tiramisu chứa trứng sống tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn Salmonella gây viêm dạ dày ruột cấp tính. Các nghiên cứu dịch tễ học cho thấy vi khuẩn có thể xuyên qua vỏ trứng vào lòng đỏ, đòi hỏi mẹ bầu phải nấu chín hoàn toàn để bảo vệ thai kỳ.
Nhiều người có thói quen dùng hà thủ ô làm đen tóc, bổ huyết mà không biết dược liệu này có thể ức chế các enzyme chuyển hóa thuốc tại gan. Khi kết hợp cùng thuốc tây trị bệnh mạn tính, hà thủ ô dễ gây ngộ độc hoặc mất tác dụng điều trị.
Cả hạt chia và hạt é đều tạo gel giữ nước giúp làm mềm phân, nhưng hạt chia được đánh giá cao hơn về độ an toàn và giá trị dinh dưỡng cho thai phụ. Hạt é có tính hàn mạnh và ít dữ liệu lâm sàng hơn, do đó mẹ bầu nên ưu tiên hạt chia đã ngâm nở kết hợp uống đủ nước.
Ngải cứu là món ăn bổ dưỡng quen thuộc nhưng thường bị truyền tai là thực phẩm cấm kỵ với phụ nữ mang thai. Các nghiên cứu khoa học cho thấy nguy cơ gây độc phôi thai và sảy thai chủ yếu xuất phát từ việc sử dụng chiết xuất liều cao của một số loài thuộc chi Ngải, cùng độc tính của hoạt chất thujone khi vượt ngưỡng an toàn.
Bổ sung sắt và canxi cùng lúc không làm triệt tiêu hoàn toàn nhưng canxi cạnh tranh trực tiếp qua kênh vận chuyển tại ruột, làm giảm đáng kể lượng sắt được hấp thu. Mẹ bầu nên uống hai vi chất này cách nhau tối thiểu 2 giờ để cơ thể tiếp nhận trọn vẹn dưỡng chất.
Nằm nghiêng trái giúp giải phóng tối đa sự chèn ép lên tĩnh mạch chủ dưới, cải thiện lượng máu về tim mẹ. Tuy nhiên, các nghiên cứu huyết động học xác nhận nằm nghiêng phải vẫn duy trì cung lượng tim và mức vận chuyển oxy nuôi thai nhi tương đương, giúp mẹ bầu an tâm luân chuyển tư thế ngủ.
Nhiều người có thói quen nấu nước lá hu đay uống kèm thuốc tây để hạ sốt nhanh hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cảnh báo hoạt chất trong thảo dược có thể làm thay đổi enzyme chuyển hóa và quá trình hấp thu của thuốc hạ sốt, kháng viêm, dẫn đến nguy cơ tăng độc tính như quá liều hoặc làm mất tác dụng điều trị.
Hoàng mộc hôi và các loài cây thuộc chi Sẻn (như mắc khén, hoa tiêu) có hình dáng rất giống nhau nhưng hàm lượng alkaloid chênh lệch tới hàng chục phần trăm. Việc nhầm lẫn khi thu hái và sử dụng quá liều có thể gây độc tế bào, tổn thương DNA và ảnh hưởng xấu đến gan.
Uống liên tục 3-4 ly cà phê mỗi ngày trong tuần thi có thể khiến cơ thể vượt ngưỡng dung nạp an toàn, dẫn đến ngộ độc caffeine nhẹ. Tình trạng này gây bồn chồn, xáo trộn nhịp tim, mất ngủ và kích hoạt hiện tượng "sương mù nhận thức" khiến tư duy lan man, suy giảm kết quả học tập.
Người đang dùng thuốc chống đông máu tuyệt đối không nên tự ý dùng thêm hoàng mộc hôi. Hoạt chất coumarin tự nhiên trong dược liệu có thể tương tác dược lực học với thuốc tây, làm tăng quá mức tác dụng chống đông và dẫn đến nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng đe dọa tính mạng.
