Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.333 bài, trang 345 trên 367
Cần núi chứa hàm lượng cao furanocoumarin, hợp chất có khả năng hấp thụ tia cực tím và tấn công DNA tế bào biểu bì. Khi tiêu thụ liều cao, hoạt chất này ngấm vào da qua dòng máu, khiến da trở nên đặc biệt nhạy cảm với ánh nắng, dễ bị cháy nắng, phồng rộp và tăng sắc tố kéo dài.
Uống viên canxi có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận nếu dùng sai cách hoặc uống lúc đói. Ngược lại, canxi tự nhiên từ thực phẩm giúp liên kết oxalat trong ruột, hỗ trợ đào thải chất cặn bã và làm giảm đáng kể nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat.
Người đang dùng thuốc huyết áp hoặc thuốc chống đông máu không nên tự ý uống nước ép cần tây đậm đặc hay dùng chiết xuất liều cao. Hoạt chất trong cần tây có thể làm tăng nồng độ thuốc hạ áp trong máu, gây tụt huyết áp quá mức và làm tăng nguy cơ xuất huyết do đặc tính chống đông tự nhiên.
Giấm táo hoàn toàn không có khả năng làm tan những viên sỏi thận đã hình thành. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học xác nhận axit axetic trong giấm giúp tăng bài tiết citrat và giảm canxi qua nước tiểu, từ đó hỗ trợ ngăn ngừa hình thành và tái phát sỏi canxi oxalat hiệu quả.
Nước ép cần tây thường được ca tụng là "thần dược" thải độc và thanh lọc gan cấp tốc. Tuy nhiên, dưới góc độ y học thực chứng, cơ thể tự đào thải độc tố qua gan và thận; cần tây chỉ chứa các chất chống oxy hóa hỗ trợ bảo vệ tế bào, hoàn toàn không có khả năng "rửa sạch" gan như lời đồn đại.
Nhiều người lầm tưởng uống bia giúp lợi tiểu để "bào mòn" sỏi thận, nhưng khoa học chứng minh bia không thể hòa tan sỏi. Ngược lại, hàm lượng purin cao và quá trình chuyển hóa cồn làm tăng mạnh axit uric máu, gây mất nước nội bào và tạo điều kiện hình thành sỏi mới.
Người đang dùng thuốc hạ áp lợi tiểu không nên tùy tiện dùng thêm cần núi với mục đích chữa bệnh. Do cần núi có đặc tính lợi tiểu tự nhiên, việc kết hợp này dễ gây tương tác cộng gộp, làm tăng nguy cơ tụt huyết áp quá mức và mất nước cấp tính nguy hiểm.
Nhiều người nghĩ ăn sống lá cải ô rô sẽ giữ trọn vẹn chất chống oxy hóa, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy nấu chín nhẹ, chần qua nước nóng hoặc quay lò vi sóng giúp vô hiệu hóa enzyme phân hủy, từ đó giải phóng và bảo tồn hàm lượng polyphenol cùng hoạt tính kháng gốc tự do vượt trội hơn.
Ăn cải xoong sống, nhất là rau mọc hoang hoặc trồng ở nguồn nước tự nhiên, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm sán lá gan Fasciola hepatica. Ấu trùng sán bám trên lá rau khi vào cơ thể sẽ xuyên qua nhu mô gan và chui vào đường mật, gây sốt kéo dài, đau bụng và tắc mật.
Cải ô rô được chứng minh có khả năng bảo vệ tế bào gan, hạ men gan và chống oxy hóa mạnh mẽ trong các nghiên cứu thực nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, loài cây này không phải thần dược giải độc tức thì và chưa đủ bằng chứng lâm sàng trên người để thay thế các phương pháp điều trị y khoa.
Lá cần núi chứa lượng lớn tinh dầu giàu monoterpene có đặc tính tống hơi và chống co thắt tự nhiên, giúp xoa dịu chứng đầy bụng khó tiêu. Dù được y học dân tộc học ghi nhận tích cực, người dùng chỉ nên sử dụng như liệu pháp ẩm thực hỗ trợ và cần tham khảo ý kiến bác sĩ khi có bệnh nền.
Uống không đủ nước mạn tính gây tăng áp lực thẩm thấu nội môi, làm giảm phân giải lipid và tăng đề kháng insulin, từ đó gián tiếp cản trở chuyển hóa mỡ tại gan. Bổ sung đủ nước lọc giúp cải thiện chức năng ty thể tế bào gan và hỗ trợ giảm nguy cơ biến chứng tim mạch, chuyển hóa.
Nhiều người bệnh tăng huyết áp thường gặp phải các đợt đau khớp dữ dội khi dùng thuốc. Thuốc lợi tiểu điều trị tăng huyết áp thực sự có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu và khiến bệnh gout nặng thêm do làm giảm đào thải qua thận, đòi hỏi người bệnh phải được theo dõi y khoa sát sao.
Nước lèo phở và canh ninh xương hầm kỹ chứa hàm lượng purine hòa tan rất lớn, dễ hấp thu nhanh vào máu và làm tăng vọt acid uric. Người mắc bệnh gout hoặc tăng acid uric máu nếu vô tư húp cạn bát nước dùng béo ngậy có thể đối mặt với nguy cơ bùng phát cơn đau khớp cấp tính dữ dội.
Rượu vang đỏ thường được xem là an toàn hơn rượu mạnh và bia, nhưng đây là hiểu lầm nguy hiểm đối với người bệnh gout. Bằng chứng khoa học chứng minh mọi loại cồn, bao gồm cả rượu vang đỏ, đều làm tăng nguy cơ kích hoạt cơn đau gout cấp tái phát chỉ trong vòng 24 giờ sau khi uống.
Cả dầu ô liu và dầu hạt cải đều giúp cải thiện độ nặng của gan nhiễm mỡ khi dùng thay thế chất béo bão hòa. Dầu ô liu giàu axit béo không bão hòa đơn hỗ trợ giảm kháng insulin, trong khi dầu hạt cải bổ sung omega-3 thực vật giúp hạ triglycerid và đường huyết hiệu quả.
Nhiều người bệnh gout kiêng tuyệt đối đậu phụ và sữa đậu nành vì sợ tăng axit uric. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy các chế phẩm đậu nành, đặc biệt là đậu phụ, không làm tăng nguy cơ gout mà còn cung cấp nguồn đạm thực vật an toàn, hỗ trợ cải thiện chuyển hóa.
Aspirin liều thấp dùng phòng bệnh tim mạch có thể làm giảm bài tiết axit uric ở ống thận, gây tích tụ urat và tăng nhẹ nguy cơ bùng phát cơn gút. Tuy nhiên, tác động này khiêm tốn và người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc mà cần phối hợp điều trị hợp lý.
Người đang uống thuốc chống đông máu warfarin không cần kiêng tuyệt đối cải xoong nhưng phải đặc biệt chú ý liều lượng. Do vitamin K trong rau xanh đối kháng trực tiếp với tác dụng của thuốc tại gan, nguyên tắc quan trọng nhất là duy trì lượng rau ăn vào ổn định hàng tuần và xét nghiệm máu định kỳ theo chỉ định của bác sĩ.
Ăn đọt cúc tần tươi hay sắc nước lá khô đều mang lại lợi ích chống oxy hóa riêng biệt. Trong khi đọt tươi giữ nguyên vitamin và chất xơ, việc phơi sấy và sắc nước lá khô đúng cách giúp hòa tan đậm đặc các polyphenol, flavonoid và dẫn xuất axit caffeoylquinic có hoạt tính sinh học cao vào dung dịch.
