Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.830 bài, trang 146 trên 192
Nhiều người tìm đến omega-3 với kỳ vọng tăng cường trí nhớ và đẩy lùi bệnh đãng trí tuổi già. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy dưỡng chất này chỉ hỗ trợ làm chậm suy giảm nhận thức nhẹ ở người thiếu hụt, hoàn toàn không thể đảo ngược sa sút trí tuệ đã tiến triển thành bệnh.
Glucosamine thường được tin dùng để chữa thoái hóa khớp gối, song bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả giảm đau nhìn chung chỉ tương đương giả dược. Hoạt chất này hầu như không giúp ích cho người đau nhẹ, mà chỉ có thể đem lại một số tác dụng khi phối hợp chondroitin ở nhóm bệnh nhân đau từ trung bình đến nặng.
Sau 3 tháng chuyển sang ăn chay, sự gia tăng lượng chất xơ thực vật kích thích mạnh mẽ các chủng vi khuẩn lên men carbohydrate và thúc đẩy tái cấu trúc hệ vi sinh đường ruột. Đây là quãng thời gian cần thiết để các thay đổi vi sinh vật chuyển hóa đi vào ổn định, thay vì biến động tạm thời.
Ăn chay bán phần giúp cải thiện huyết áp, chỉ số mỡ máu và độ cứng động mạch gần tương đương ăn thuần chay. Giảm lượng thịt dưới 50g mỗi ngày kết hợp tăng cường rau củ giúp hạ thấp các yếu tố nguy cơ tim mạch mà không đòi hỏi phải kiêng khem quá khắt khe.
Bổ sung collagen không tự động ngăn ngừa chấn thương nếu bạn chỉ ngồi yên. Nghiên cứu chỉ ra rằng dùng 10-15g collagen kèm vitamin C khoảng 30-60 phút trước bài tập chịu lực mới giúp nồng độ axit amin đạt đỉnh trong máu, từ đó kích hoạt quá trình tổng hợp mô liên kết cho gân khớp.
Nhiều người lo ngại chế độ ăn chay không đủ đạm để phát triển cơ bắp. Nghiên cứu khoa học cho thấy khi nạp đủ liều lượng tối thiểu từ 30 g trở lên và phối hợp đa dạng nguồn thực vật, đạm chay kích thích tổng hợp protein cơ bắp tương đương đạm động vật.
Đạm whey giàu axit amin thiết yếu giúp kích thích tổng hợp protein, nhưng không thể tự phục hồi khối cơ ở người già ít vận động. Để vượt qua hiện tượng kháng đồng hóa do tuổi tác, người cao tuổi bắt buộc phải kết hợp bổ sung đạm cùng các bài tập kháng lực phù hợp.
Nước ép anh đào chua chứa lượng lớn anthocyanin và flavonoid giúp hỗ trợ giảm viêm và làm dịu đau nhức cơ bắp (DOMS) sau các đợt vận động nặng kéo dài. Tuy nhiên, hiệu quả này đòi hỏi phải uống dự phòng nhiều ngày trước buổi tập, không thể thay thế phục hồi tự nhiên và không phải lúc nào cũng mang lại tác dụng trên mọi đối tượng.
Các cơ quan y tế khuyến cáo cho trẻ ăn dặm lúc 6 tháng thay vì 4 tháng. Bằng chứng lâm sàng chứng minh mốc 6 tháng giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ tiêu chảy, nhiễm khuẩn hô hấp và hạn chế hình thành thói quen kén ăn ở trẻ nhỏ.
Vitamin D rất quan trọng để xây dựng khung xương chắc khỏe tuổi dậy thì, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy việc bổ sung vi chất này không giúp trẻ tăng thêm chiều cao nếu cơ thể đã có đủ. Phụ huynh không nên lạm dụng viên uống liều cao với kỳ vọng con cao lớn vượt trội.
Quy tắc chờ 3 đến 5 ngày khi thử món mới từng phổ biến nhằm theo dõi phản ứng bất thường, nhưng các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy việc kiêng khem hay kéo dài khoảng cách giới thiệu thực phẩm không còn phù hợp, thậm chí làm chậm đa dạng hóa bữa ăn và bỏ lỡ giai đoạn vàng phòng ngừa dị ứng ở trẻ nhỏ.
Cho trẻ ăn đậu phộng từ 4 đến 11 tháng tuổi là phương pháp khoa học giúp giảm rõ rệt nguy cơ dị ứng nhờ cơ chế tạo dung nạp miễn dịch sớm. Dù vậy, với những trẻ có chàm nặng hoặc dị ứng trứng, việc tiếp xúc cần có đánh giá chuyên khoa cẩn trọng.
Tự nấu bột ăn dặm hay mua đồ đóng hộp đều cung cấp mật độ vi chất và năng lượng tương đương nếu chế biến đúng cách. Đồ hộp tiện lợi, được chuẩn hóa vi chất nhưng cần kiểm soát lượng muối, đường; còn đồ tự làm tươi ngon nhưng đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt khâu vệ sinh phòng ngừa nhiễm khuẩn tiêu hóa.
Bổ sung magie đường uống thường được khuyên dùng để giảm chuột rút bắp chân khi mang thai. Tuy nhiên, các tổng quan y văn và phân tích gộp cho thấy bằng chứng khoa học hiện nay chưa nhất quán; khoáng chất này không chứng minh được hiệu quả vượt trội rõ rệt so với giả dược trong việc giảm tần suất cơn co thắt.
Thay vì kiêng cữ đến sau 1 tuổi, các bằng chứng khoa học mới cho thấy cho trẻ làm quen với hải sản có vỏ từ 4 đến 6 tháng tuổi giúp hệ miễn dịch xây dựng cơ chế dung nạp tự nhiên, giảm nguy cơ dị ứng về sau nếu được chế biến kỹ và thử đúng cách.
Nhiều người tin rằng uống vitamin tổng hợp mỗi ngày giúp phòng ngừa bệnh tật và kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học quy mô lớn khẳng định thói quen này không giúp người khỏe mạnh giảm tỷ lệ tử vong do tim mạch hoặc ung thư.
Chế độ ăn Địa Trung Hải giàu chất béo không bão hòa đơn, quả hạch và rau xanh giúp cải thiện nhạy cảm insulin và kiểm soát đường huyết hiệu quả. Nhiều nghiên cứu chứng minh thực đơn này giảm rõ rệt nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ và hạn chế tăng cân quá mức cho mẹ bầu.
Nhiều người có thói quen uống men vi sinh ngay sau khi dùng kháng sinh, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy các chủng vi khuẩn này có thể bám vào niêm mạc và làm chậm quá trình tự phục hồi của hệ vi sinh vật bản địa. Trừ một số trường hợp cụ thể, cơ thể thường tự tái thiết tốt hơn nếu được chăm sóc dinh dưỡng đúng cách.
Ashwagandha (sâm Ấn Độ) được khoa học chứng minh giúp hạ nồng độ hormone căng thẳng cortisol trong máu rõ rệt. Tuy nhiên, người dùng cần hết sức thận trọng vì loại thảo dược này chưa cho thấy hiệu quả tâm lý đồng nhất, đồng thời ghi nhận nhiều ca tổn thương gan cấp tính gần đây.
Bổ sung canxi liều cao giúp giảm rõ rệt nguy cơ tiền sản giật và tăng huyết áp thai kỳ, đặc biệt ở thai phụ có chế độ ăn thiếu canxi hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao. Tuy nhiên, hiệu quả này không đồng đều ở mọi đối tượng và cần có chỉ định y khoa cụ thể.
