Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.829 bài, trang 148 trên 192
Rau má chứa một số triterpenoid có hoạt tính sinh học trong phòng thí nghiệm, nhưng hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng lớn nào chứng minh tác dụng bảo vệ gan ở người. Việc lạm dụng chiết xuất rau má dài ngày thậm chí từng ghi nhận nguy cơ gây viêm gan nhiễm độc.
Nhiều người lo ngại uống trà và cà phê gây lợi tiểu dẫn đến mất nước cơ thể. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định lượng caffeine dưới 400mg mỗi ngày không làm hao hụt lượng nước tổng thể, mang lại hiệu quả cấp nước tương đương nước lọc ở người có thói quen sử dụng.
Hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng khẳng định dầu hạt chia giúp hạ huyết áp tâm thu ở người, dù nghiên cứu trên động vật cho kết quả khả quan. Trái lại, việc ăn hạt chia nguyên hạt đã được chứng minh giúp cải thiện huyết áp rõ rệt.
Chất béo chuyển hóa chỉ bắt đầu phát sinh rõ rệt khi dầu ăn bị đun nóng trên 120 độ C trong điều kiện oxy hóa và tăng mạnh khi vượt ngưỡng 200 đến 240 độ C kéo dài. Việc hiểu đúng ngưỡng nhiệt và tránh tái sử dụng dầu chiên giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch hiệu quả.
Dầu đậu nành giàu axit béo không bão hòa nhưng rất kém bền nhiệt, dễ sản sinh nồng độ cao các aldehyde độc hại khi đun nấu ở nhiệt độ lớn. Hiểu rõ cơ chế tạo thành các độc chất này giúp người nội trợ sử dụng dầu đúng cách, tránh biến món ăn gia đình thành nguồn gây bệnh mạn tính.
Nước ép lựu giàu polyphenol có thể hỗ trợ giảm huyết áp tâm thu và tâm trương trong ngắn hạn theo các phân tích gộp. Tuy nhiên, do các nghiên cứu lâm sàng hiện nay đa phần có cỡ mẫu nhỏ lẻ và độ không đồng nhất cao, người dùng chỉ nên xem đây là biện pháp hỗ trợ chế độ ăn, không thể thay thế thuốc điều trị.
Dầu ô liu hoàn toàn có thể dùng để chiên xào ở nhiệt độ nấu nướng gia đình thông thường. Nhờ chứa tới 73% axit oleic bền vững cùng hàm lượng polyphenol và vitamin E dồi dào, loại dầu này có khả năng chống oxy hóa vượt trội, ít bị biến chất sinh độc tố hơn nhiều loại dầu tinh luyện khác.
Nam việt quất chứa hợp chất proanthocyanidins giúp ức chế vi khuẩn *E. coli* bám dính niêm mạc bàng quang, hỗ trợ giảm nguy cơ tái phát viêm đường tiết niệu ở phụ nữ và người đặt ống thông. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học khẳng định loại quả này không có tác dụng điều trị ổ nhiễm trùng cấp tính.
Các thử nghiệm ngắn hạn cho thấy việt quất giúp tăng lưu lượng máu và kích hoạt tín hiệu thần kinh ở người cao tuổi. Dù hỗ trợ cải thiện một số bài kiểm tra trí nhớ, dữ liệu khoa học chưa chứng minh loại quả này có thể đảo ngược hay ngăn ngừa hoàn toàn bệnh sa sút trí tuệ.
Ăn 2 quả kiwi tươi mỗi ngày giúp tăng tần suất đi ngoài, làm mềm phân và giảm cảm giác rặn rát rõ rệt ở người táo bón mạn tính. Bằng chứng lâm sàng cho thấy quả tươi mang lại hiệu quả vượt trội, ít gây đầy hơi và an toàn hơn so với việc dùng viên chiết xuất.
Nitrat tự nhiên trong rau dền và củ dền giúp giãn mạch thông qua việc chuyển hóa thành nitric oxide, hỗ trợ phòng ngừa tăng huyết áp dài hạn. Dù không thể hạ huyết áp tức thì ở người có bệnh nền, việc duy trì một khẩu phần rau xanh đều đặn mỗi ngày là giải pháp dinh dưỡng an toàn và có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Chất xơ prebiotic trong các loại hạt như hạnh nhân, hạt chia và hạt lanh không bị tiêu hóa ở ruột non mà đi xuống đại tràng, trở thành nguồn thức ăn nuôi dưỡng lợi khuẩn, kích thích sản sinh các axit béo chuỗi ngắn giúp bảo vệ hàng rào ruột và cân bằng chuyển hóa.
Các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn cho thấy bổ sung dầu cá liều cao (từ 1 g/ngày trở lên) làm tăng đáng kể nguy cơ rung nhĩ theo mức liều, trái ngược với lợi ích từ chế độ ăn tự nhiên. Người bệnh tim mạch cần thận trọng khi sử dụng.
Nghiên cứu can thiệp ngẫu nhiên PREDIMED trên 7.447 người nguy cơ tim mạch cao chứng minh chế độ ăn Địa Trung Hải giàu các loại hạt giúp giảm 30% nguy cơ biến cố tim mạch chính gồm nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tử vong tim mạch, đồng thời không gây tăng cân.
Các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận hạt bí ngô và dầu hạt bí giúp cải thiện lưu lượng dòng tiểu, giảm điểm triệu chứng đường tiểu do phì đại tuyến tiền liệt lành tính. Tuy nhiên, liệu pháp tự nhiên này không làm giảm kích thước khối phì đại và không thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị kê đơn.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy ăn cá tươi giúp giảm mỡ máu, cải thiện chỉ số xơ vữa vượt trội so với viên uống omega-3 thương phẩm. Viên dầu cá tinh chế không trải qua kiểm duyệt nghiêm ngặt, liều lượng hoạt chất thấp và không thể thay thế nguồn thực phẩm tự nhiên trong bảo vệ hệ tim mạch.
Các bằng chứng độc tính học và phân tích khoa học cho thấy đậu nành biến đổi gen thương mại có mức độ an toàn và giá trị dinh dưỡng tương đương với đậu nành truyền thống. Người tiêu dùng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng các sản phẩm hợp pháp trong chế độ ăn hàng ngày mà không lo ngại về độc tính sinh học.
Cá hồi tự nhiên và cá hồi nuôi cung cấp hàm lượng omega-3 tương đương nhau trên cùng khẩu phần, nhưng cá nuôi chứa tổng lượng chất béo cao gấp 4 lần. Dù cá nuôi tích tụ chất ô nhiễm hữu cơ cao hơn, mức độ trên thị trường nhìn chung vẫn nằm trong ngưỡng dung nạp an toàn.
Neu5Gc là phân tử đường có trong thịt đỏ mà cơ thể người không tự tổng hợp được. Khi hấp thu qua đường ăn uống, Neu5Gc kích hoạt hệ miễn dịch sinh kháng thể chống lại chính mô cơ thể, gây viêm mạn tính và làm tăng nguy cơ ung thư cùng bệnh tim mạch nếu tiêu thụ quá mức.
Ăn thịt đỏ ở mức vừa phải (dưới 350-500g thịt chín mỗi tuần) không gây hại cho sức khỏe. Nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường và ung thư chỉ tăng rõ rệt khi ăn vượt ngưỡng, tiêu thụ nhiều mỡ hoặc dùng thịt chế biến sẵn.
