Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.837 bài, trang 70 trên 192
Nhiều lời đồn dân gian cho rằng cây lộc mại có thể trị viêm và diệt khuẩn, nhưng hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào xác nhận hoạt tính này ở chi *Claoxylon*. Người dân không nên tự ý dùng thảo dược chưa kiểm chứng để tránh nguy cơ ngộ độc.
Cao ban long từ lộc giác có tiềm năng cải thiện mật độ xương và hỗ trợ chuyển hóa tế bào xương trên các mô hình động vật thí nghiệm. Dù vậy, hiện vẫn thiếu thử nghiệm lâm sàng đối chứng trên người, do đó người tiêu dùng không nên xem sản phẩm này là phương thuốc thay thế hoàn toàn các phác đồ điều trị loãng xương.
Hoa lỗ bình cảnh chứa sắc tố anthocyanin phức tạp tạo màu xanh tím đặc trưng. Dù các chiết xuất từ chi Lỗ bình thể hiện tiềm năng chống oxy hóa trong ống nghiệm và trên động vật, hiện vẫn hoàn toàn thiếu bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả và độ an toàn trên cơ thể người.
Hiện chưa có dữ liệu khoa học trực tiếp về thành phần hóa học của cây lộc mại Hải Nam (*Claoxylon hainanense*). Các công bố mới chỉ ghi nhận hợp chất tự nhiên phân lập từ các loài cùng chi như *Claoxylon longifolium* và *Claoxylon indicum* trong phòng thí nghiệm, người dân không nên tự ý dùng chữa bệnh.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy dịch chiết hạt cây lệ dương có khả năng kích thích miễn dịch chống u trên mô hình chuột và tế bào trong ống nghiệm. Tuy nhiên, thảo dược này hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh không được tự ý sử dụng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Lốp bốp năm nhị (*Connarus semidecandrus*) và các loài cùng chi họ Dây khế rất dễ nhầm lẫn do hình thái tương đồng, trong khi thành phần hoạt chất lại có sự khác biệt lớn. Hiện chưa có nghiên cứu độc lập trên loài này; dữ liệu khoa học mới chỉ ghi nhận tiềm năng và cảnh báo thiếu hụt độc tính trên các loài họ hàng.
Nghiên cứu khoa học xác nhận cây lược vàng chứa nhiều flavonoid, steroid và axit hữu cơ có khả năng chống oxy hóa, kháng viêm trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, loài cây này chưa được chứng minh chữa khỏi bệnh trên người, đồng thời mang đặc tính hút và tích tụ kim loại nặng cực độc từ đất.
Lá lương thảo dơi được đồn đoán có khả năng kháng viêm mạnh nhờ chứa flavonoid và polyphenols. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa, kháng khối u và ức chế enzyme chuyển hóa đường trong phòng thí nghiệm; bằng chứng kháng viêm trực tiếp trên người vẫn chưa được xác lập và việc dùng tùy tiện có thể gây hại gan.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật cho thấy chiết xuất lá và đài hoa quả lồng đèn có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết và cải thiện kháng insulin. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người bệnh đái tháo đường hiện còn rất hạn chế, người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Lốp bốp năm nhị (*Connarus semidecandrus*) là cây thuốc dân gian chứa nhiều hợp chất tự nhiên được nhận diện qua sắc ký khí khối phổ. Các thử nghiệm bước đầu trên tế bào và động vật cho thấy dịch chiết loài này có tiềm năng chống viêm, chống oxy hóa và hỗ trợ cải thiện rụng tóc.
Cây lốm đốm vàng (*Codiaeum variegatum*) thường được trồng làm cảnh, nhưng dân gian có lời đồn về khả năng kháng khuẩn, trị tiêu chảy. Dữ liệu khoa học hiện nay cho thấy hoạt tính ức chế vi sinh vật mới chỉ được ghi nhận trong phòng thí nghiệm; hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn nguy cơ độc tính từ nhựa cây.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy polysaccharide từ cây lệ dương giúp kích thích miễn dịch hay hoạt hóa đại thực bào. Các nghiên cứu tiền lâm sàng chỉ ghi nhận dịch chiết toàn phần và một protein 55 kDa từ hạt cây lệ dương có khả năng kích thích hoạt động của tế bào lympho T trên chuột.
Nghiên cứu cho thấy cây lưỡi hổ có khả năng phân giải hơn 95% độc chất toluene và formaldehyde trong buồng kín thí nghiệm nhờ các enzyme chuyên biệt. Dù vậy, trong điều kiện phòng ở thực tế, khả năng lọc khí của chậu cây thụ động bị giới hạn rất nhiều và không thể thay thế cho hệ thống thông gió.
Nước hạt đười ươi là bài thuốc dân gian quen thuộc giúp giảm khô rát họng nhờ lớp dịch nhầy polysaccharide bao phủ niêm mạc. Tuy nhiên, các bằng chứng y học hiện đại vẫn còn hạn chế và loại hạt này không thể thay thế thuốc điều trị viêm nhiễm.
Rễ Lạc tân phụ chứa hoạt chất chính bergenin với tiềm năng kháng viêm đáng chú ý nhờ ức chế các chất trung gian tiền viêm và con đường tín hiệu NF-kappaB. Dù vậy, toàn bộ bằng chứng hiện nay mới chỉ ghi nhận trên tế bào nuôi cấy và mô hình chuột thí nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận trên người.
Nhiều người tin rằng cây lẹo mắt có thể chữa lành các vết sưng viêm theo kinh nghiệm dân gian. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay về khả năng kháng viêm mới chỉ dừng lại ở các thử nghiệm tế bào và mô hình động vật, chưa được chứng minh an toàn hay hiệu quả trực tiếp trên cơ thể người.
Hoạt tính chống oxy hóa của Lạc tân phụ đạt kết quả cao trong các thử nghiệm bắt gốc tự do DPPH ở ống nghiệm. Tuy nhiên, các tuyên bố về khả năng bảo vệ tế bào con người hiện đang bị thổi phồng do hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả trên cơ thể sống.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất từ một số loại lá thảo dược có khả năng ức chế vi khuẩn tụ cầu vàng (*Staphylococcus aureus*). Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng lá đắp mắt trị bệnh.
Lạc tiên cảnh chứa các hoạt chất có tiềm năng an thần, giải lo âu đã được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng chuyên biệt về khả năng chữa mất ngủ đơn độc trên người vẫn còn rất hạn chế, không nên coi đây là thuốc chữa dứt điểm bệnh.
Nhiều người tin rằng bergenin trong cây lưỡi cọp đỏ có thể chữa lành loét dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống viêm, chống oxy hóa của bergenin trên mô hình tế bào và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày ở người.
