Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 121 trên 234
Các phân tích gộp cho thấy uống omega-3 liều tối ưu từ 2g đến 3g mỗi ngày (kết hợp EPA và DHA) giúp giảm nhẹ cả huyết áp tâm thu lẫn tâm trương. Tác dụng hạ áp này rõ rệt nhất ở người bị tăng huyết áp, mỡ máu cao hoặc người lớn tuổi.
L-methylfolate với liều 15 mg/ngày chứng minh hiệu quả bổ trợ an toàn cho bệnh nhân trầm cảm kháng thuốc chống trầm cảm SSRI, hỗ trợ tăng tổng hợp monoamine dẫn truyền thần kinh, đặc biệt hữu ích trên nhóm thừa cân hoặc có dấu ấn viêm cao.
Bổ sung omega-3 hỗ trợ giảm lượng mỡ tích tụ trong tế bào gan, hạ men gan và cải thiện mỡ máu ở người bị gan nhiễm mỡ không do rượu. Dù vậy, dưỡng chất này không thể đảo ngược hoàn toàn tổn thương xơ hóa và chỉ phát huy hiệu quả khi kết hợp cùng chế độ ăn kiêng, tập luyện.
Bệnh nhân đái tháo đường type 2 không nên kỳ vọng dầu cá omega-3 giúp hạ đường huyết hay giảm HbA1c. Các nghiên cứu khoa học cho thấy dưỡng chất này chủ yếu hỗ trợ hạ nồng độ triglyceride trong máu, và chỉ phát huy hiệu quả bảo vệ khi được sử dụng đúng liều lượng, đúng mục đích dưới sự theo dõi y tế.
Rủi ro rung nhĩ khi uống omega-3 liều cao là có thật theo các thử nghiệm lâm sàng, đặc biệt khi dùng liều trên 1 g mỗi ngày. Việc lạm dụng dầu cá liều cao có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, trong khi bổ sung vừa phải qua chế độ ăn lại an toàn và có lợi.
Khi mắc gan nhiễm mỡ không do rượu, ưu tiên hàng đầu là cắt giảm fructose tự do từ nước ngọt, bánh kẹo và đường tinh luyện thay vì loại bỏ tinh bột phức hợp. Fructose đi thẳng về gan kích hoạt tân tạo mỡ nhanh chóng, trong khi tinh bột nguyên cám cung cấp năng lượng ổn định hỗ trợ giảm mỡ gan.
Nồng độ acid béo tự do trong máu tăng cao kéo dài sẽ kích hoạt hiện tượng "ngộ độc mỡ", gây tích tụ các dẫn xuất lipid độc hại tại cơ vân. Tình trạng này làm tê liệt dòng thác tín hiệu của thụ thể insulin và phá hủy chức năng ty thể, khiến cơ bắp mất khả năng thu nhận đường và dẫn đến đái tháo đường tuýp 2.
Ngộ độc vitamin A cấp tính có thể xảy ra khi cơ thể tiếp nhận liều cực cao từ các viên uống bổ sung hoặc thực phẩm đậm đặc như gan cá biển. Nhận biết sớm 5 dấu hiệu cảnh báo gồm buồn nôn dữ dội, đau đầu do tăng áp lực nội sọ, nhìn mờ, đỏ da nổi bóng nước và bong tróc da toàn thân sẽ giúp bạn kịp thời xử trí trước khi gan và hệ thần kinh bị tổn thương nghiêm trọng.
Sau khi cắt túi mật, gan vẫn tiết dịch mật nhưng mật chảy liên tục vào ruột non thay vì được lưu trữ và cô đặc, khiến khả năng nhũ hóa chất béo suy giảm khi ăn bữa nhiều dầu mỡ. Người bệnh có thể gặp tình trạng đầy trướng, kém tiêu hoặc tiêu chảy do acid mật dư thừa tràn xuống đại tràng.
Thừa vitamin A kéo dài có thể làm mỏng xương vỏ và gia tăng nguy cơ gãy xương ở người già, dù mối liên quan với nồng độ retinol huyết thanh vẫn còn tranh cãi. Người cao tuổi cần tránh lạm dụng viên uống bổ sung vitamin A liều cao và nên tập trung duy trì đủ vitamin D, canxi và protein qua chế độ dinh dưỡng hàng ngày.
Người mắc viêm loét đại tràng không nên kiêng tuyệt đối chất béo mà cần lựa chọn thông minh. Việc bổ sung acid béo chuỗi ngắn, acid oleic và omega-3 đúng chuẩn giúp bảo vệ niêm mạc ruột, trong khi chất béo bão hòa và omega-6 dư thừa cần hạn chế tối đa để phòng ngừa viêm bùng phát.
Bổ sung Omega-3 hỗ trợ giảm thời gian, tần suất và cường độ cơn đau nửa đầu ở mức độ bằng chứng trung bình. Hiệu quả giảm đau đạt tối ưu khi kết hợp tăng cường EPA, DHA với việc chủ động cắt giảm axit béo Omega-6 trong khẩu phần ăn hàng ngày.
Cảm giác đói cồn cào, run rẩy sau khi ăn đồ ngọt 2-4 giờ thường là dấu hiệu của hạ đường huyết phản ứng. Hiện tượng này xảy ra do đường hấp thu quá nhanh khiến tuyến tụy tiết dư thừa insulin, đẩy nhanh nồng độ đường trong máu xuống thấp đột ngột.
Bổ sung chất xơ hòa tan ở liều lượng 7,6 đến 10,5 g mỗi ngày ngay trước bữa ăn giúp tạo màng gel làm chậm hấp thu đường, từ đó ghìm cương hiệu quả đỉnh đường huyết sau ăn và hỗ trợ giảm kháng insulin ở người bệnh đái tháo đường týp 2.
Chất béo chuyển hóa công nghiệp là hiểm họa lớn đối với sức khỏe tim mạch khi làm tăng cholesterol xấu (LDL-C), giảm cholesterol tốt (HDL-C) và kích hoạt phản ứng viêm nội mạc mạch máu. Vì tác hại trực tiếp làm gia tăng đột biến tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn thành phần nguy hại này khỏi nguồn cung thực phẩm.
Chất xơ hòa tan hỗ trợ cải thiện men gan, giảm đề kháng insulin và cân bằng hệ vi sinh đường ruột ở người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu. Tuy nhiên, dưỡng chất này phát huy hiệu quả cao nhất khi kết hợp cùng việc giảm cân khoa học và chế độ vận động bền bỉ.
Các phân tích tổng hợp từ cơ sở dữ liệu y khoa Cochrane và nhiều nghiên cứu tiến cứu cho thấy ăn ngũ cốc nguyên hạt thường xuyên giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Tác dụng này nhờ chất xơ không hòa tan rút ngắn thời gian phân lưu lại ruột và axit phenolic giúp bảo vệ tế bào niêm mạc.
Não bộ người trưởng thành cần tiêu thụ trung bình từ 120 g đến 140 g glucose mỗi ngày để duy trì sự tập trung và tỉnh táo. Lượng đường này chiếm tới 50-75% tổng lượng đường cơ thể cần, được cung cấp liên tục qua máu để nuôi dưỡng synap thần kinh và đảm bảo hoạt động tư duy.
Khi túi thừa đại tràng bùng phát viêm cấp tính, người bệnh cần kiêng hoàn toàn chất xơ hoặc ăn lỏng để ruột nghỉ ngơi. Tuy nhiên, khi đợt viêm đã thuyên giảm, ăn nhiều chất xơ lại là nguyên tắc bắt buộc giúp giảm áp lực ruột và ngăn ngừa bệnh tái phát.
Đầy hơi, chướng bụng ở người mắc hội chứng ruột kích thích chủ yếu bắt nguồn từ nhóm carbohydrate chuỗi ngắn kém hấp thu mang tên FODMAP. Trong đó, oligosaccharide và disaccharide là hai thủ phạm chính, dễ bị vi khuẩn đại tràng lên men ồ ạt, hút nước và giải phóng lượng khí lớn gây căng tức ống tiêu hóa.
