Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 148 trên 234
Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy thai phụ uống men vi sinh ở 3 tháng cuối giúp giảm nguy cơ chàm sữa cho con sơ sinh, đặc biệt ở gia đình có tiền sử dị ứng. Tuy nhiên, việc uống trước sinh đơn độc thường không đủ; hiệu quả bảo vệ chỉ đạt mức tối ưu khi mẹ tiếp tục bổ sung trong thời kỳ cho con bú.
Uống men vi sinh có thể hỗ trợ giảm khoảng 15% nguy cơ mắc tiêu chảy du lịch, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào từng chủng vi khuẩn cụ thể. Lợi khuẩn không thể thay thế các nguyên tắc ăn chín uống sôi và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm khi đi xa.
Men vi sinh thuộc nhóm psychobiotics có thể hỗ trợ giảm căng thẳng và cải thiện giấc ngủ nhờ tác động điều hòa trục não - ruột. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy việc bổ sung chủng vi khuẩn phù hợp giúp hạ thấp hoạt động trục stress HPA và cải thiện đáng kể thang điểm giấc ngủ sau 4 tuần.
**Người bị táo bón kéo dài thường cần bổ sung men vi sinh chứa *Bifidobacterium lactis* đều đặn từ 2 đến 4 tuần mới thấy cải thiện nhu động ruột và tăng tần suất đi tiêu, do vi khuẩn cần thời gian thích nghi và tác động sinh học phụ thuộc chặt chẽ vào từng phân chủng cụ thể.**
Tình trạng thiếu hụt axit béo omega-3 có thể bộc lộ qua nhiều tín hiệu lâm sàng rõ rệt trên cơ thể như khô da tróc vảy, mỏi mắt, rối loạn giấc ngủ và thay đổi tâm trạng thất thường. Việc lắng nghe cơ thể, nhận diện sớm các biểu hiện thiếu hụt và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp duy trì hoạt động bình thường cho màng tế bào.
Đặt hoặc uống men vi sinh chứa các chủng *Lactobacillus* đặc hiệu giúp tái tạo hệ vi sinh vật khỏe mạnh, hạ pH môi trường âm đạo và ức chế hại khuẩn. Các bằng chứng khoa học cho thấy giải pháp này hỗ trợ giảm đáng kể nguy cơ tái phát viêm âm đạo do vi khuẩn sau khi hoàn thành đợt kháng sinh chuẩn.
Người bệnh tiểu đường type 2 hoàn toàn có thể dùng dầu cá với liều lượng hợp lý dưới 3 gam mỗi ngày mà không lo ngại làm tăng đường huyết. Mặc dù omega-3 hỗ trợ giảm triglyceride máu hiệu quả, tác động lên HbA1c và độ nhạy insulin còn tùy thuộc vào liều dùng và cơ địa từng người bệnh.
Bổ sung axit béo omega-3 giúp giảm đau bụng kinh rõ rệt nhờ cơ chế ức chế sản sinh prostaglandin gây co thắt tử cung. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy dùng omega-3 kiên trì 2 đến 3 tháng giúp hạ mức độ đau và giảm đáng kể lượng thuốc giảm đau cần dùng.
Bổ sung DHA không thể ngăn chặn hay chữa khỏi bệnh Alzheimer một khi bệnh đã khởi phát. Các bằng chứng y học cho thấy loại axit béo omega-3 này chỉ có tác dụng hỗ trợ cải thiện khả năng học tập và trí nhớ ở giai đoạn suy giảm nhận thức nhẹ hoặc suy giảm trí nhớ do lão hóa tự nhiên.
Nhờ chứa các hoạt chất có khả năng ức chế enzym gây viêm COX-1, giảm tính thấm mạch máu và giảm sưng nề, cây vọng cách cho thấy tiềm năng xoa dịu các cơn đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, các bằng chứng mới dừng ở nghiên cứu thực nghiệm, người bệnh thoái hóa khớp cần sử dụng đúng cách và không xem đây là thuốc chữa khỏi bệnh.
Chiết xuất từ thực vật chi vông vang cho thấy khả năng giảm stress oxy hóa và hạn chế tổn thương tế bào trong các nghiên cứu thực nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng khẳng định khả năng chữa khỏi biến chứng thận, người bệnh đái tháo đường tuyệt đối không tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Người mỡ máu cao có thể dùng omega-3 phối hợp EPA và DHA nếu chỉ số LDL-cholesterol ở mức an toàn; tuy nhiên, nếu bị tăng triglyceride rất nặng hoặc cần kiểm soát chặt chỉ số LDL-cholesterol, chế phẩm chứa EPA tinh khiết là lựa chọn tối ưu để tránh làm tăng thêm cholesterol "xấu".
Nhiều người chi tiền mua bột vảy tê tê có vẻ ngoài sáng đẹp để bồi bổ, nhưng không biết rằng hóa chất tẩy trắng và bảo quản trôi nổi có thể tàn phá cơ thể. Các chất độc hại và kim loại nặng này trực tiếp tấn công gan thận, dẫn đến suy tạng và ngộ độc nguy kịch.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên tự ý dùng các bài thuốc từ cây vông vang do hoàn toàn thiếu dữ liệu kiểm chứng an toàn lâm sàng. Dược liệu này tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp cơ trơn tử cung, có thể dẫn đến đau bụng dữ dội, động thai hoặc sảy thai nguy hiểm.
Bổ sung omega-3 có thể hỗ trợ cải thiện tâm trạng ở người mắc chứng rối loạn trầm cảm, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào thành phần viên uống. Các nghiên cứu khẳng định chỉ những chế phẩm chứa hàm lượng EPA cao vượt trội so với DHA mới mang lại tác dụng tích cực.
Người mắc hội chứng ruột kích thích không nên tự ý dùng vót châu Âu để giảm đau quặn bụng. Dù y học truyền thống ghi nhận đặc tính chống co thắt, loài cây này hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả và độ an toàn trên đại tràng; người bệnh nên ưu tiên các liệu pháp y khoa chuẩn mực đã được kiểm chứng.
Nhiều bệnh nhân ung thư tin dùng bột vảy tê tê với hy vọng tiêu u, giải độc mà không lường trước nguy cơ ngộ độc tế bào gan. Việc tự ý sử dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học dễ gây tương tác thuốc nguy hiểm, phá hủy chức năng gan và làm gián đoạn nghiêm trọng phác đồ điều trị chính thống.
Uống omega-3 giúp hỗ trợ giảm sưng đau, rút ngắn thời gian cứng khớp buổi sáng và giảm nhu cầu dùng thuốc giảm đau ở người bị viêm khớp. Tuy nhiên, dưỡng chất này phát huy tác dụng tốt nhất sau 3–4 tháng và đóng vai trò là liệu pháp bổ trợ, không thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị đặc hiệu.
Chiết xuất quả vót châu Âu giúp giãn cơ niệu quản, giảm co thắt và tăng hiệu quả tống xuất sỏi niệu quản kích thước dưới 10 mm. Nghiên cứu lâm sàng ghi nhận dược liệu này rút ngắn thời gian đẩy sỏi và giảm nhu cầu dùng thuốc giảm đau tương đương thuốc điều trị chuyên khoa.
Bổ sung kẽm có thể hỗ trợ cải thiện đường huyết ở người đái tháo đường type 2 bị thiếu hụt vi chất hoặc kiểm soát đường kém nhờ vai trò bảo vệ tế bào beta tuyến tụy. Tuy nhiên, kẽm không giúp ích nhiều cho người đã có đủ vi chất và không thể thay thế thuốc điều trị.
