Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.655 bài, trang 18 trên 233
Nhựa tô hạp hương chứa hàm lượng lớn dẫn xuất acid cinnamic, có thể gây viêm da tiếp xúc dị ứng nghiêm trọng khi bôi ngoài da. Để bảo vệ da, người dùng cần nắm rõ nguy cơ kích ứng, thử phản ứng trên vùng da nhỏ và tham khảo hướng dẫn y khoa trước khi sử dụng.
Tía tô đất chứa hoạt chất điều biến hệ thần kinh GABA giúp xoa dịu căng thẳng và hỗ trợ cải thiện giấc ngủ ở một số nhóm người. Tuy nhiên, các bằng chứng lâm sàng hiện nay chủ yếu dùng chiết xuất đậm đặc với cỡ mẫu nhỏ, thời gian ngắn và chưa đủ dữ liệu dài hạn để thay thế thuốc điều trị mất ngủ.
Tía tô đất được nhiều người dùng để xoa dịu đường ruột, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy thảo mộc này mới chỉ thể hiện tiềm năng kháng khuẩn, chống oxy hóa và điều hòa bài tiết dịch ruột trong mô hình thực nghiệm. Chưa có đủ dữ liệu lâm sàng khẳng định tía tô đất có thể chữa trị độc lập hội chứng ruột kích thích.
Hương trầm giúp giảm stress không đơn thuần là cảm giác tâm lý mà có cơ sở sinh học rõ ràng. Các hợp chất bay hơi sesquiterpene từ trầm hương khi hít qua đường khứu giác có khả năng tác động lên thụ thể GABAA và điều hòa hệ thống thần kinh trung ương, giúp xoa dịu ức chế và hỗ trợ cải thiện giấc ngủ.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy dịch chiết vỏ, quả và hạt tu hú có khả năng ức chế nhiều loại vi khuẩn gây bệnh. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu mới dừng ở mức thử nghiệm in vitro, người dân tuyệt đối không tự ý nấu nước bôi rửa thay thế thuốc chữa bệnh da liễu.
Nhiều người lầm tưởng bột sừng tê giác là thần dược trị bệnh, hạ sốt hay giải độc rượu. Thực tế, khoa học chứng minh sừng tê giác chứa kim loại nặng tiềm ẩn độc tính, nhiễm bẩn môi trường ngoài vỏ và hoàn toàn không đem lại lợi ích y khoa như lời đồn thổi.
Người bệnh tiểu đường hoàn toàn có thể ăn táo tàu nhưng cần kiểm soát nghiêm ngặt khẩu phần. Mặc dù chứa nhiều polyphenol có lợi cho chuyển hóa và huyết áp, quả khô lại có mật độ carbohydrate cô đặc rất cao, dễ làm tăng vọt đường huyết sau ăn nếu dùng tùy tiện.
Nhiều lời đồn thổi xem tuyết liên hoa như "thần dược" hạ axit uric và trị gút. Tuy nhiên, các tài liệu y khoa hiện tại chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận hiệu quả của dược liệu này trên người; việc kiểm soát axit uric chủ yếu vẫn dựa trên lối sống và các thuốc ức chế men tổng hợp đã được kiểm chứng.
Trứng cá tầm chứa hàm lượng natri cao do quy trình ướp muối bảo quản lâu dài, kết hợp với các phân tử lipid đặc trưng. Người bị tăng huyết áp, bệnh mạch vành hoặc rối loạn mỡ máu cần hạn chế sử dụng để tránh gia tăng nguy cơ biến cố tim mạch.
Người bệnh đái tháo đường hiện chưa có dữ liệu nghiên cứu khoa học xác định chỉ số GI hay tải lượng đường của táo ta. Do đó, người bệnh cần ăn lượng vừa phải, theo dõi sát đường huyết mao mạch sau ăn và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn.
Uống nước sắc rễ trứng cuốc dài ngày có an toàn không? Hiện chưa có nghiên cứu kiểm chuẩn độc tính của rễ trứng cuốc trên người. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy dùng thảo dược chưa kiểm chứng kéo dài có thể gây quá tải chuyển hóa, tăng men gan, hủy hoại glutathione thận và biến đổi cấu trúc tế bào gan thận.
Táo có chỉ số đường huyết thấp và ít làm tăng tải đường huyết, giúp hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả ở người đái tháo đường tuýp 2. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ đạt được khi ăn cả quả tươi với lượng vừa phải; việc uống nước ép hoặc lạm dụng quá mức vẫn có thể khiến đường huyết tăng vọt.
Nhiều người truyền tai nhau cách đắp tàm sa (phân tằm) sống để chữa ngứa ngoài da, nhưng đây là hành vi rất nguy hiểm. Khoa học chỉ mới ghi nhận tiềm năng kháng viêm của chiết xuất tinh khiết trên chuột, trong khi việc đắp nguyên liệu thô dễ gây bùng phát viêm da tiếp xúc và bội nhiễm nặng nề.
Người bệnh gút cần hết sức thận trọng khi ăn trứng cá tầm và chỉ nên dùng lượng rất nhỏ. Dù chưa có con số purin riêng biệt cho loại trứng này, dữ liệu y khoa xác nhận hải sản và các bộ phận sinh dục cá chứa lượng purin rất cao, dễ làm bùng phát cơn đau khớp.
Người đái tháo đường type 2 không cần kiêng tuyệt đối trứng gà nhưng nên hạn chế tiêu thụ dưới 5 đến 6 quả mỗi tuần. Các bằng chứng khoa học cho thấy ăn từ 5 quả trứng trở lên mỗi tuần có thể làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ, bệnh tim mạch và rối loạn đường huyết ở nhóm bệnh nhân này.
Thujone trong trắc bách diệp và một số thảo dược có thể gây kích thích thần kinh, co giật và độc gan thận nếu dùng sai liều. Người dùng cần hiểu rõ cơ chế tác động, tuân thủ giới hạn an toàn y khoa để tránh nguy cơ ngộ độc từ tinh dầu đậm đặc.
Hạt trẩu tuyệt đối không ăn được do chứa độc tố diterpene ester (phorbol ester) rất nguy hiểm. Khi ăn vào, các chất này gây nôn mửa dữ dội, kích hoạt quá mức enzyme tế bào dẫn đến xuất huyết phổi, tổn thương thận và cơ tim. Người dân chỉ nên dùng hạt trẩu trong công nghiệp sơn hoặc bôi ngoài da theo chỉ định.
Người mắc đái tháo đường type 2 không cần kiêng trứng tuyệt đối nhưng nên thận trọng với số lượng. Các nghiên cứu đoàn hệ lớn cho thấy ăn từ 5 quả trứng mỗi tuần trở lên làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ và biến cố tim mạch ở nhóm bệnh nhân này, do đó mức tiêu thụ an toàn được khuyến cáo là dưới 5-6 quả mỗi tuần.
Trạch tả chứa nhóm hoạt chất alisol có tiềm năng ức chế enzym tổng hợp mỡ và điều hòa lipid máu trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại mới dừng ở mức nghiên cứu trên động vật và tế bào, người dân tuyệt đối không tự ý dùng dược liệu thô thay thế thuốc điều trị mỡ máu.
Cây trạng nguyên thường bị hiểu lầm là loài cây cực độc gây chết chó mèo ngay lập tức. Thực tế, nhựa cây chủ yếu gây khó chịu và kích ứng tiêu hóa nhẹ như chảy nước dãi, nôn mửa thoáng qua, hiếm khi gây ngộ độc cấp tính đe dọa tính mạng nhưng vẫn cần phòng ngừa.
