Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.657 bài, trang 207 trên 233
Chiết xuất dâu gai (*Cudrania tricuspidata*) cung cấp lượng lớn flavonoid và hợp chất phenolic chống oxy hóa mạnh, giúp ngăn ngừa biến tính hạt mỡ LDL và ức chế phản ứng viêm thành mạch. Dược liệu này hỗ trợ cải thiện chuyển hóa lipid, hạn chế tích tụ mỡ nội bào nhưng cần kết hợp lối sống khoa học và hướng dẫn y tế.
Nhiều người bị tăng huyết áp vẫn vô tư uống rượu bia vì thấy huyết áp không tăng ngay trên bàn nhậu. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra cồn gây ra những đợt tăng vọt huyết áp nguy hiểm vào sáng hôm sau, làm tăng gấp 12 lần nguy cơ tử vong tim mạch và thúc đẩy đột quỵ ở người bệnh nặng.
Uống bia kèm hải sản và đồ nướng dễ kích hoạt cơn gout cấp do tác động kép: purin dồi dào trong mồi nhậu làm tăng sinh axit uric, trong khi cồn và purin từ bia vừa tăng tổng hợp vừa ức chế thận đào thải axit này qua đường nước tiểu.
Hút thuốc thụ động hoàn toàn có thể đánh thức cơn thèm thuốc và gia tăng đáng kể nguy cơ tái nghiện ở người mới cai. Việc phơi nhiễm với khói thuốc trong không gian kín làm suy yếu khả năng kiểm soát hành vi, đồng thời làm tăng biến cố tim mạch nguy hiểm tương đương người đang hút thuốc chủ động.
Nguy cơ đột quỵ bắt đầu giảm rõ rệt sau 2 đến 4 năm ngừng hút thuốc lá và có thể tiệm cận mức của người không hút sau 5 đến 20 năm tùy thâm niên hút. Lợi ích bảo vệ mạch máu này không bị suy giảm kể cả khi người cai thuốc gặp tình trạng tăng cân.
Nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất từ hoa dâm bụt chứa dồi dào chất chống oxy hóa và flavonoid, có tác dụng kích thích enzym ACE-2, ức chế kênh canxi giúp giãn mạch và hạ huyết áp trên động vật thực nghiệm. Tuy nhiên, thức uống này chỉ mang tính hỗ trợ lối sống, không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Củ nần chứa độc tố tự nhiên dioscorine rất mạnh nếu không được ngâm rửa khử độc nhiều ngày trước khi nấu. Khi xuất hiện triệu chứng chóng mặt, buồn nôn, buồn ngủ hoặc co giật sau ăn, người bệnh cần ngừng ăn ngay, giữ thông thoáng đường thở và đến bệnh viện sớm nhất để được xử trí y tế an toàn.
Nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất hoa và rễ dâm bụt sở hữu hoạt tính an thần nhẹ nhờ hàm lượng flavonoid dồi dào có khả năng kích hoạt thụ thể GABA-A và chống stress oxy hóa não bộ. Dù vậy, thảo mộc này chỉ đóng vai trò hỗ trợ thư giãn, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Không ít người mắc bệnh tiểu đường lầm tưởng uống rượu bia chỉ làm tăng đường máu, nhưng thực tế biến chứng hạ đường huyết cấp tính mới là mối đe dọa nguy hiểm nhất. Chất cồn khi vào cơ thể sẽ khóa chặt quá trình tân tạo đường mới tại gan, khiến người bệnh đang dùng thuốc dễ rơi vào tình trạng tụt đường máu nghiêm trọng.
Uống trà dành dành sau bữa tối khoảng 1 - 1,5 tiếng là thời điểm lý tưởng giúp thanh nhiệt, hỗ trợ an thần và giảm số lần thức giấc mà không lo lạnh bụng. Hoạt chất crocin trong thảo dược này giúp làm dịu hệ thần kinh, nhưng cần dùng đúng liều và uống khi còn ấm để bảo vệ tiêu hóa.
Đau bụng dữ dội sau chầu nhậu không đơn thuần là rối loạn tiêu hóa thông thường mà là dấu hiệu cảnh báo viêm tụy cấp nguy hiểm. Tình trạng này có thể chuyển biến nặng dẫn tới hoại tử và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Người suy giảm chức năng thận tuyệt đối không nên tự ý uống nước sắc cây diễm mao. Loại cây thủy sinh này tiềm ẩn nguy cơ tích lũy tạp chất kim loại nặng và khoáng chất tự nhiên, dễ gây quá tải, ngộ độc tế bào ống thận và khiến bệnh thận tiến triển nhanh thành suy thận không hồi phục.
Nhiều nghiên cứu thực nghiệm xác nhận hoạt chất geniposide trong quả dành dành có khả năng hạ đường huyết và cải thiện đề kháng insulin trên chuột. Tuy nhiên, việc người bệnh tự ý uống nước quả dành dành để ổn định đường huyết vẫn chưa có bằng chứng lâm sàng trên người xác nhận, không thể thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Cảm giác lo âu, bồn chồn sau cơn say xuất phát từ sự rối loạn sinh hóa trong não bộ khi cồn cạn kiệt. Lúc này, chất ức chế GABA suy giảm trong khi chất kích thích glutamate tăng vọt, tạo nên hiệu ứng kích thích thần kinh quá mức khiến cơ thể rơi vào trạng thái bất an dữ dội.
Ngộ độc rượu pha cồn công nghiệp (methanol) nguy hiểm ở chỗ ban đầu rất giống say rượu thường, nhưng sau giai đoạn tiềm ẩn 12-24 giờ sẽ bùng phát các dấu hiệu đặc hiệu như mờ mắt, mù lòa, toan chuyển hóa nặng và tổn thương thần kinh đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Mất nước do tiêu chảy cấp ở người cao tuổi rất dễ bị bỏ qua do phản xạ khát tự nhiên suy giảm và các biểu hiện lâm sàng mờ nhạt. Việc chủ động theo dõi mạch, huyết áp, màu nước tiểu và độ ẩm hố nách giúp người nhà phát hiện sớm thiếu dịch và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm kịp thời.
Tắm nước lạnh ngay sau khi uống rượu bia là thói quen cực kỳ nguy hiểm, có thể kích hoạt cơn co mạch đột ngột, gây rối loạn nhịp tim, hạ thân nhiệt trung tâm và dẫn tới đột quỵ. Cồn làm tê liệt phản xạ điều nhiệt tự nhiên, khiến cơ thể dễ bị tổn thương nghiêm trọng trước sự thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Tiêu chảy du lịch có thể tấn công hơn một nửa số du khách khi đến vùng đất mới do tiếp xúc mầm bệnh lạ qua đồ ăn, thức uống. Bên cạnh nguyên tắc ăn chín uống sôi, các nghiên cứu lâm sàng cho thấy bổ sung chủng nấm men *Saccharomyces boulardii* hoặc lợi khuẩn đặc hiệu giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh một cách an toàn.
Người bệnh thận mạn thường e ngại các loại hạt nguyên cám như diêm mạch vì sợ làm tăng kali và phospho máu. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy phospho từ thực vật ít hấp thu hơn thực phẩm chế biến sẵn, và kỹ thuật ngâm hạt trong nước nóng 5-10 phút giúp giảm đáng kể lượng khoáng chất này.
Nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất cây diếp dại (Anisomeles indica) chứa hoạt chất ovatodiolide và acteoside có tác dụng kháng viêm, thúc đẩy tiết chất nhầy mucin, bảo vệ niêm mạc trước tác hại của cồn và aspirin, đồng thời hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
