Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.517 bài, trang 112 trên 176
Oxalate trong rau bina kết hợp với canxi tạo thành phức hợp canxi oxalate không tan, khiến cơ thể khó hấp thu khoáng chất này. Ngược lại, cải xoăn chứa rất ít oxalate nên tỷ lệ hấp thu canxi phân đoạn vượt trội, thậm chí cao hơn canxi từ sữa.
Uống canxi sáng hay tối phụ thuộc vào dạng canxi và nhịp sinh học hủy xương. Canxi cacbonat cần uống cùng bữa ăn để acid dạ dày hòa tan, trong khi việc bổ sung hoặc chia liều canxi vào buổi tối giúp ức chế quá trình hủy xương vốn đạt đỉnh về đêm hiệu quả hơn.
Người cao tuổi bị giảm tiết acid dạ dày nên ưu tiên canxi citrate do dễ hòa tan và hấp thu độc lập với dịch vị. Canxi carbonate giá rẻ hơn nhưng bắt buộc phải uống cùng bữa ăn để cơ thể hấp thu tốt, tránh dùng lúc đói nhằm ngăn ngừa nguy cơ kém hấp thu và lắng đọng.
Ăn mặn không chỉ gây tăng huyết áp mà còn trực tiếp bào mòn khung xương. Do cơ chế đồng vận chuyển tại thận, natri dư thừa khi bị đào thải sẽ kéo theo canxi ra ngoài qua nước tiểu, buộc cơ thể phải rút canxi từ xương để bù đắp, làm tăng nguy cơ loãng xương và sỏi thận.
Viên sủi vitamin C 1.000mg giúp cơ thể hồi phục nhanh khi mệt mỏi nhưng không nên dùng hằng ngày. Nạp liều cao kéo dài khiến lượng dư thừa bị đào thải qua nước tiểu tạo áp lực cho thận, đồng thời lượng natri ẩn trong tá dược sủi bọt có thể làm tăng huyết áp và tăng nguy cơ mòn men răng.
Nhiều người lầm tưởng men dinh dưỡng tự nhiên chứa nhiều vitamin B12 nhờ quá trình lên men, nhưng khoa học khẳng định chủng nấm men này không thể tự tổng hợp B12 có hoạt tính. Lượng vi chất có trong sản phẩm hoàn toàn do nhà sản xuất chủ động bổ sung nhân tạo, đòi hỏi người dùng phải đọc kỹ nhãn mác.
Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong điều hòa miễn dịch và có thể hỗ trợ giảm nguy cơ khởi phát một số bệnh tự miễn ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, vi chất này không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa và các bằng chứng hiện nay vẫn chưa thống nhất giữa các nhóm bệnh.
Cắt giảm chất béo xuống mức quá thấp (dưới 20-25% tổng năng lượng) có thể làm giảm nồng độ testosterone toàn phần và testosterone tự do trong máu nam giới. Tuy nhiên, mức độ sụt giảm còn phụ thuộc vào tổng calo nạp vào, lượng vi chất và thói quen rèn luyện thể lực của mỗi người.
Vitamin C liposome thực sự giúp tăng nồng độ hoạt chất trong máu và tế bào bạch cầu cao hơn dạng thường. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở chỉ số dược động học ngắn hạn, chưa có dữ liệu lâm sàng dài hạn chứng minh hiệu quả vượt trội trong bảo vệ sức khỏe.
Viên sủi vitamin C tạo cảm giác sảng khoái và vị chua ngọt dễ uống, nhưng lại chứa lượng lớn tá dược natri bicacbonat. Nguồn muối ẩn đáng kể này có thể âm thầm làm tăng huyết áp, tăng nguy cơ suy tim và biến cố tim mạch nếu người dùng lạm dụng mỗi ngày.
Vitamin C tiêm tĩnh mạch liều cao cho thấy khả năng ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm thông qua tạo gốc oxy hóa, nhưng các thử nghiệm lâm sàng hiện nay chưa cung cấp đủ bằng chứng xác thực về khả năng kiểm soát u hay kéo dài thời gian sống để trở thành phác đồ điều trị chuẩn.
Axit béo Omega-3, đặc biệt là EPA, có đặc tính kháng viêm và giúp hỗ trợ giảm tổn thương mụn trứng cá cũng như làm dịu khô da do thuốc trị mụn. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện nay còn dựa trên các nghiên cứu quy mô nhỏ, Omega-3 chỉ đóng vai trò bổ trợ chứ không thể thay thế phác đồ điều trị chuyên khoa.
Vitamin C có khả năng làm sáng da nhưng hiệu quả phụ thuộc vào đường dùng. Dữ liệu khoa học cho thấy dạng thoa ngoài giúp ức chế men tyrosinase để giảm hình thành melanin, trong khi dạng uống chủ yếu kích thích cơ thể tổng hợp collagen và củng cố độ săn chắc từ bên trong.
Bổ sung acid folic liều cao kết hợp cùng kẽm không giúp cải thiện chất lượng tinh dịch hay tăng tỷ lệ sinh con ở nam giới điều trị hiếm muộn. Tuy nhiên, folate vẫn giữ vai trò sinh học thiết yếu giúp ngăn ngừa đứt gãy ADN tinh trùng khi được duy trì ở mức sinh lý hợp lý.
Các nghiên cứu dịch tễ cho thấy nam giới dùng vitamin B6 và B12 liều cao kéo dài, đặc biệt là người hút thuốc lá, đối mặt với nguy cơ ung thư phổi tăng gần gấp đôi. Nguy cơ này liên quan trực tiếp đến việc lạm dụng viên bổ sung đơn lẻ liều cao thay vì chế độ dinh dưỡng hàng ngày.
Rong biển và nấm không phải nguồn vitamin B12 hoàn toàn tin cậy cho người ăn chay. Nhiều loại tảo như Spirulina chứa pseudovitamin B12 không có tác dụng sinh học ở người, trong khi nori sấy khô có chứa B12 hoạt tính nhưng dễ biến động do chế biến.
Nấu canh rau ngót, rau bina quá lâu khiến lượng folate (vitamin B9) mất từ 10% đến 64%. Đáng chú ý, phần lớn vitamin không bị nhiệt phân hủy hoàn toàn mà khuếch tán trực tiếp vào nước canh, đòi hỏi người nội trợ cần kiểm soát thời gian đun và tận dụng cả nước lẫn cái.
Rau bina, bông cải xanh, cải thìa, măng tây và cải Brussels là những nguồn cung cấp folate tự nhiên dồi dào nhất. Tuy nhiên, luộc ngập nước có thể làm thất thoát tới 64% vi chất do rửa trôi, trong khi phương pháp hấp chín tới giúp bảo toàn tối đa lượng vitamin B9 quý giá này cho cơ thể.
DHA giữ vai trò thiết yếu trong việc hình thành cấu trúc não bộ và thị giác của trẻ nhỏ, đặc biệt là trong 1.000 ngày đầu đời. Dù vậy, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy việc bổ sung vi chất này không trực tiếp nâng cao chỉ số thông minh (IQ) dài hạn một cách vượt trội.
Viên nang omega-3 chứa các liên kết đôi rất nhạy cảm với bức xạ ánh sáng và nhiệt độ cao. Để tránh nguy cơ oxy hóa tạo ra chất béo ôi thiu độc hại, người dùng cần bảo quản sản phẩm ở nơi thoáng mát dưới 25 độ C, tránh ánh nắng trực tiếp hoặc đặt trong ngăn mát tủ lạnh.
