Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 119 trên 242
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất và peptide từ mai ba ba có khả năng ức chế tăng sinh tế bào tạo sẹo, giảm viêm và hạn chế lắng đọng sợi collagen trong mô hình gan chuột. Tuy nhiên, bằng chứng chưa đủ để dùng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chiết xuất lá atiso đã được chứng minh qua các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có khả năng làm giảm triglyceride và cholesterol toàn phần, đồng thời hỗ trợ cải thiện men gan và kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, người dùng cần phân biệt giữa chiết xuất chuẩn hóa và trà hoa thông thường, đồng thời không tự ý bỏ thuốc điều trị.
An điền cỏ có thể tương tác với thuốc tây thông qua việc kích hoạt enzym gan CYP3A4, làm giảm nồng độ và suy giảm hiệu quả của nhiều loại thuốc điều trị như thuốc chống ung thư, thuốc ức chế miễn dịch hay kháng virus.
Nhân sâm không đơn thuần làm tăng hay hạ huyết áp mà có tác động hai pha phức tạp tùy thuộc vào liều lượng và phân nhóm hoạt chất ginsenoside. Bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này giúp điều hòa và ổn định huyết áp hơn là gây biến động nguy hiểm ở liều thông thường.
Hiện tượng chai lì cảm xúc khi dùng ashwagandha dài ngày là rủi ro có cơ sở do tác động điều hòa hệ thần kinh. Tình trạng này có thể phòng tránh nếu dùng đúng liều, ngắt chu kỳ định kỳ và ngừng sử dụng kịp thời khi có dấu hiệu trơ cảm xúc.
Atiso xanh và atiso đỏ thực chất là hai loài thảo mộc khác nhau hoàn toàn về họ thực vật, thành phần hóa thực vật lẫn công dụng điều trị. Hiểu đúng bản chất giúp người dùng tránh nhầm lẫn tai hại giữa dược tính hỗ trợ gan mật của atiso xanh và công năng chống oxy hóa, hạ áp của atiso đỏ.
Người đang dùng thuốc chống đông máu không nên tự ý dùng acai dưới dạng chiết xuất hoặc tiêu thụ lượng lớn. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy acai có thể làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu, tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết hoặc giảm hiệu lực điều trị. Bệnh nhân cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng.
Nhiều nam giới tự ý dùng chiết xuất anh đào châu Phi cùng thuốc chẹn alpha hoặc finasteride để trị phì đại tuyến tiền liệt. Việc phối hợp này tiềm ẩn nguy cơ cộng dồn tác dụng sinh học, tương tác bất lợi và có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm theo dõi PSA định kỳ.
Tự ý dùng ao diệp cảnh tiên cùng thuốc tây tiềm ẩn rủi ro tương tác thuốc nghiêm trọng. Các hợp chất hoạt tính trong thảo dược này có thể ức chế mạnh hệ enzyme cytochrome P450 tại gan, làm chậm quá trình chuyển hóa, khiến nồng độ thuốc điều trị tăng cao và dễ dẫn đến ngộ độc.
Ao diệp cảnh tiên được chứng minh có khả năng bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ giảm men gan trên động vật thí nghiệm nhờ cơ chế chống oxy hóa và kháng viêm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
A giao chứa các peptide collagen có khả năng kích thích tạo máu bằng cách thúc đẩy tế bào tiền thân tủy xương và điều hòa cytokine. Dù vậy, bằng chứng khoa học hiện nay chủ yếu đến từ nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật và thử nghiệm lâm sàng quy mô rất nhỏ, chưa đủ để thay thế thuốc điều trị thiếu máu.
Mùi hăng nồng đặc trưng của a ngùy xuất phát từ các hợp chất lưu huỳnh hữu cơ như vinyl disulfide và dithiolane. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy nhóm chất này có hoạt tính sinh học đáng chú ý: kích hoạt thụ thể TRPA1 tạo cảm giác cay, điều hòa tín hiệu apoptosis ở tế bào ung thư gan và hỗ trợ kháng ký sinh trùng.
Nghiên cứu cho thấy polyphenol trong hạt nhãn có thể ức chế enzym xanthine oxidase và hạ axit uric trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng trên người chưa có, việc tự ý đun sắc hạt nhãn tại nhà tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và không thể thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy enzym bromelain từ dứa có khả năng ức chế các cytokine gây viêm niêm mạc đại tràng như TNF và IFN-gamma. Tuy nhiên, bromelain hiện chỉ mang tiềm năng hỗ trợ, chưa thể thay thế thuốc điều trị tiêu chuẩn cho bệnh viêm ruột mạn tính.
Siro chứa bromelain chiết xuất từ quả dứa có tiềm năng hỗ trợ tiêu nhầy và giảm viêm trong nhiễm trùng hô hấp ở trẻ nhỏ, nhưng bằng chứng khoa học hiện chưa đầy đủ để khuyến cáo dùng đại trà. Cha mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ, chú ý tiền sử dị ứng và không tự ý thay thế phác đồ điều trị chuẩn.
Tập thở cơ hoành sau buổi tập tối giúp kích hoạt nhánh phó giao cảm của dây thần kinh phế vị, đưa cơ thể thoát khỏi trạng thái hưng phấn. Thói quen thở chậm này hỗ trợ hạ nhịp tim nhanh hơn, rút ngắn thời gian phục hồi cơ bắp và tạo điều kiện thuận lợi cho giấc ngủ sâu.
Nhờ đặc tính phân giải protein tự nhiên, bromelain từ dứa có khả năng phân cắt lưới sợi huyết fibrin, làm giảm tính bền của cục máu đông và điều hòa các yếu tố đông máu, mang lại tiềm năng hỗ trợ cải thiện lưu thông mạch máu ở người xơ vữa động mạch.
Người bị tiêu chảy nhiễm khuẩn không nên tự ý dùng biển súc để điều trị. Mầm bệnh đường ruột nguy hiểm như *Shigella* và *E. coli* đòi hỏi phác đồ y khoa chính xác, trong khi chưa có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả diệt khuẩn của biển súc trên người bệnh.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy bromelain giúp dập tắt cơn đau gút cấp hay hạ nồng độ axit uric máu. Cơn gút cấp khởi phát do tinh thể urat kích hoạt thể viêm nội bào, đòi hỏi các loại thuốc kháng viêm và hạ urat chuẩn quy để điều trị triệt để.
Chiết xuất Boswellia serrata (nhựa nhũ hương) chứa các axit boswellic có khả năng điều hòa miễn dịch và giảm các cytokine gây viêm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện tại chỉ ở mức khích lệ, cho thấy thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ bổ trợ chứ không thể thay thế thuốc đặc trị để dập tắt đợt bùng phát cấp tính của bệnh viêm khớp dạng thấp.
