Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.511 bài, trang 137 trên 176
Các nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất từ lá, hạt và vỏ cây sầu đâu có khả năng làm giảm mật độ, giảm độ di động và tăng tỷ lệ dị dạng tinh trùng ở động vật thực nghiệm thông qua cơ chế kháng androgen và tổn thương biểu mô sinh tinh. Nam giới đang chuẩn bị có con nên thận trọng khi sử dụng.
Ăn nhiều đồ chiên rán gián tiếp thúc đẩy mụn trứng cá bùng phát do kích thích tiết insulin và gia tăng nồng độ yếu tố tăng trưởng giống insulin 1 (IGF-1). Trục tín hiệu này kích thích tuyến bã nhờn tăng tiết dầu, thay đổi thành phần axit béo và giải phóng các cytokine gây viêm tại nang lông.
Người tăng huyết áp nên tránh đồ chiên rán vì cả muối lẫn mỡ. Lớp bột tẩm ướp chứa lượng natri ẩn rất cao làm tăng áp lực tuần hoàn, kết hợp cùng chất béo thoái hóa từ dầu nhiệt độ cao gây rối loạn chức năng nội mô và suy giảm khả năng giãn mạch.
Ăn đồ chiên rán khiến gan tích tụ ồ ạt mỡ triglyceride và tạo ra các hợp chất glycat hóa (AGEs). Tác nhân này kích hoạt thụ thể RAGE trên tế bào miễn dịch, gây stress oxy hóa và đẩy nhanh tiến trình từ gan nhiễm mỡ đơn thuần sang viêm gan nhiễm mỡ NASH cùng nguy cơ xơ hóa gan.
Nấu nước lá sâu đông tắm là bài thuốc dân gian được nhiều người truyền tai nhau để giảm ngứa ngáy, mề đay. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay chỉ ghi nhận hợp chất phân lập trong phòng thí nghiệm, hoàn toàn không có bằng chứng khoa học cho thấy nước tắm từ loại lá này có thể điều trị dứt điểm mề đay.
Nghiên cứu cho thấy chiết xuất sâm có thể hỗ trợ giảm nguy cơ mắc và rút ngắn khoảng 3 ngày có triệu chứng cảm cúm ở người khỏe mạnh khi dùng bổ trợ cùng vắc xin. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện nay còn nhiều hạn chế, người dùng không nên xem sâm là giải pháp thay thế phòng ngừa y tế chính thống.
Nhiều người xông tinh dầu sả chanh trước khi ngủ với hy vọng giải tỏa căng thẳng và ngủ ngon hơn. Dù liệu pháp mùi hương nói chung giúp thư giãn hệ thần kinh, các bằng chứng y khoa hiện nay chủ yếu ghi nhận trên oải hương hay hoa hồng, trong khi sả chanh chỉ đóng vai trò hỗ trợ tâm lý.
Hải sản không làm trầm trọng thêm tình trạng mụn trứng cá ở phần lớn mọi người, bởi lượng i-ốt hấp thu từ khẩu phần ăn thông thường không đủ để kích ứng bã nhờn nang lông. Ngược lại, nguồn axit béo omega-3 dồi dào trong cá biển còn hỗ trợ ức chế phản ứng viêm và điều hòa sản xuất bã nhờn hiệu quả.
Cá tra và cá basa Việt Nam có chứa axit béo omega-3, bao gồm cả EPA và DHA, nhưng ở tỷ lệ khiêm tốn hơn so với cá biển. Bù lại, chúng cung cấp nguồn đạm chất lượng, ít cholesterol và giàu axit béo không bão hòa đơn tốt cho chuyển hóa nếu dùng đúng cách.
Người cao tuổi bị mất ngủ, đau nửa đầu không nên tự ý dùng trà lá sâu đông (Liquidambar formosana). Bằng chứng khoa học về việc uống loại lá này trị đau đầu, mất ngủ còn thiếu, trong khi tinh dầu lá chứa nhiều hợp chất bay hơi mạnh có thể gây kích ứng hoặc tương tác bất lợi.
Các hoạt chất ginsenoside và saponin trong chi Nhân sâm (Panax) được chứng minh có khả năng chống oxy hóa, giảm viêm và hỗ trợ phục hồi rối loạn chuyển hóa mỡ ở gan trên thực nghiệm. Tuy nhiên, sâm Ngọc Linh chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể ngăn chặn hoàn toàn tổn thương gan nếu tiếp tục lạm dụng bia rượu.
Nhựa và quả cây sâu đông (phong hương) chứa các hoạt chất tự nhiên có khả năng kháng viêm và giảm hủy hoại khớp trong các thí nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chưa đủ để khẳng định hiệu quả chữa thoái hóa khớp trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc đặc trị.
Cua ghẹ sống ở môi trường biển nên thịt chứa một lượng muối tự nhiên nhất định khiến nhiều người cao huyết áp lo lắng. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy nguy cơ tăng huyết áp thực sự đến từ tổng lượng natri dư thừa do cách chế biến tẩm ướp và thói quen chấm muối ớt đậm đặc.
Cá mòi đóng hộp ăn cả xương là nguồn cung cấp canxi dồi dào với sinh khả dụng rất cao, tương đương hoặc vượt trội so với canxi tổng hợp nhờ cấu trúc hydroxyapatite tự nhiên. Tuy nhiên, người tiêu dùng cần dùng ở mức độ hợp lý để tránh nguy cơ dung nạp thừa muối natri và các kim loại nặng tích tụ.
Cả sâm Lai Châu và sâm Ngọc Linh đều là các phân loài thuộc loài sâm Việt Nam, cùng giàu saponin khung dammarane. Tuy nhiên, phân tích chuyển hóa học cho thấy hai loại có hồ sơ hoạt chất riêng biệt: 7 ginsenoside tập trung nhiều ở sâm Ngọc Linh, 6 ginsenoside khác dồi dào hơn ở sâm Lai Châu, kèm một hợp chất độc quyền ở lá sâm Lai Châu.
Sâm cau thường được quý ông ngâm rượu uống với kỳ vọng tăng cường bản lĩnh phái mạnh. Các nghiên cứu cho thấy chiết xuất thảo dược này giúp cải thiện độ cương cứng và phục hồi nồng độ testosterone ở động vật bị tổn thương do nhiệt, nhưng không làm tăng vọt hormone ở cơ thể khỏe mạnh bình thường.
Hàu biển chứa lượng kẽm dồi dào với độ hấp thu cao, đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng hormone nam giới. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy kẽm chỉ giúp cải thiện testosterone ở người bị thiếu hụt vi chất này, không làm tăng vọt nội tiết tố ở người khỏe mạnh bình thường.
Đậu nành lên men (natto) không hoàn toàn thay thế được đậu phụ hay đậu nành luộc, nhưng vượt trội nhờ hàm lượng vitamin K2 cao gấp 20 lần hạt đậu thường và chứa enzyme nattokinase. Duy trì ăn natto vài lần mỗi tuần giúp tăng kích hoạt protein gắn canxi vào xương hiệu quả.
Trẻ dưới 2 tuổi không nên ăn bún tươi chế biến công nghiệp hay các loại sợi đóng gói của người lớn. Độ chua từ quá trình lên men, phụ gia làm dai, lượng natri dư thừa và nguy cơ tạp chất dễ làm tổn thương hệ tiêu hóa non nớt và gây mất cân bằng dinh dưỡng nghiêm trọng ở trẻ nhỏ.
Ăn kèm rau họ cải và rau xanh lá khi dùng thịt đỏ giúp giảm gần một nửa tổn thương DNA tại đại trực tràng nhờ hoạt chất diệp lục và các hợp chất chứa lưu huỳnh. Các chất này kích hoạt enzyme gan hỗ trợ đào thải độc tố sinh ra từ thịt chiên nướng, nhưng cần chế biến đúng cách để đạt hiệu quả.
