Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 209 trên 548
Thay vì kiêng khem dầu mỡ cực đoan, chế độ ăn Địa Trung Hải cung cấp chất béo không bão hòa từ dầu ô liu, cá và các chất chống oxy hóa từ rau củ. Sự kết hợp này giúp bảo vệ lớp nội mô mạch máu, giảm viêm và giảm rõ rệt nguy cơ đột quỵ khi tuân thủ chặt chẽ.
Viên uống Omega-3 thường được tin dùng để bảo vệ tim mạch, nhưng các phân tích y khoa quy mô lớn cho thấy việc bổ sung hoạt chất này không làm giảm tỷ lệ đột quỵ nói chung. Ngược lại, lạm dụng viên uống còn làm tăng 25% nguy cơ mắc chứng rung nhĩ, một rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Cơm nưa, bún nưa và gạo trắng khác biệt chủ yếu ở lượng carbohydrate khả dụng và chất xơ. Gạo trắng chứa nhiều tinh bột dễ tiêu hóa, làm tăng đường huyết nhanh, trong khi chất xơ giúp làm chậm hấp thu đường và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, cần kết hợp cân bằng thay vì cắt bỏ hoàn toàn cơm trắng.
Đắp nha đam làm dịu da sau khi đi nắng là mẹo dân gian phổ biến. Các nghiên cứu cho thấy nha đam chứa hơn 75 hoạt chất giúp giữ ẩm, tạo màng bảo vệ và giảm đau rát nhờ phân hủy chất trung gian gây viêm, nhưng không thể thay thế kem chống nắng hay điều trị khỏi hẳn vết cháy nắng.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc cây nắp ấm hoa đôi để làm tan sỏi thận tại nhà mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại cho thấy hoạt chất thực vật chủ yếu hỗ trợ lợi tiểu và ngăn kết tinh cặn nhỏ, không thể tự hòa tan các viên sỏi lớn hay sỏi do nhiễm trùng.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo uống nước sắc cây nắp ấm để làm dịu cơn đau quặn bụng và cầm tiêu chảy. Tuy nhiên, các tài liệu khoa học hiện chưa có bằng chứng kiểm chứng tác dụng này của cây nắp ấm trên người, việc tự ý sử dụng có thể che lấp triệu chứng của nhiều bệnh đường ruột nghiêm trọng.
Ngưng thở khi ngủ gây thiếu oxy ngắt quãng ban đêm, làm tăng huyết áp đột ngột và thúc đẩy xơ vữa động mạch. Dù các nghiên cứu không ấn định mức tăng gấp đôi nguy cơ cho mọi cá nhân, hội chứng này là yếu tố nguy cơ độc lập gây đột quỵ và xuất hiện ở gần 50% bệnh nhân tai biến mạch máu não.
Ăn yến mạch mỗi ngày giúp giảm trung bình từ 5% đến 10% lượng cholesterol xấu (LDL) trong máu. Hiệu quả này đến từ hoạt chất chất xơ hòa tan beta-glucan có khả năng tạo gel nhớt trong ruột, giúp bẫy axit mật và đẩy mỡ thừa ra ngoài qua đường tiêu hóa.
Hoạt chất allicin trong tỏi có khả năng ức chế vi khuẩn HP và thúc đẩy tế bào ung thư dạ dày tự chết trong môi trường ống nghiệm. Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ quy mô lớn kéo dài 30 năm trên người khẳng định ăn tỏi hàng ngày không giúp diệt sạch vi khuẩn HP hay giảm nguy cơ mắc ung thư dạ dày.
Nhiều người sau đột quỵ lập tức cắt bỏ hoàn toàn muối khỏi khẩu phần vì sợ bệnh tái phát. Tuy nhiên, nghiên cứu quy mô lớn cho thấy ăn quá ít muối lại làm tăng rủi ro mạch máu não. Duy trì lượng natri vừa phải kết hợp thực phẩm giàu kali mới là ngưỡng an toàn tối ưu.
Dân gian thường truyền tai nhau cách dùng nước cây nắp ấm bôi ngoài da để trị mụn nhọt, ngứa ngáy. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng khoa học nào xác nhận hiệu quả kháng khuẩn, trị nấm của nắp ấm hoa đôi trên người; việc tự đắp lá tươi còn tiềm ẩn nguy cơ bội nhiễm và làm bệnh lan rộng.
Củ nần nghệ giàu hoạt chất saponin steroid và từ lâu đã được y học cổ truyền ứng dụng để xử lý chứng tăng mỡ máu, gút, viêm khớp. Dù các phân tích hiện đại ghi nhận hoạt chất dioscin trong dược liệu này giúp bảo vệ tế bào cơ tim và chống huyết khối, người bệnh vẫn cần hiểu rõ giới hạn của bằng chứng khoa học để sử dụng an toàn.
Hoạt chất diosgenin trong cây nần nghệ giúp ngăn ngừa xơ vữa động mạch nhờ khả năng hạ mỡ máu, chống viêm và bảo vệ lớp tế bào nội mô mạch máu khỏi tổn thương oxy hóa. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện mới dừng ở mức độ tiền lâm sàng và thảo dược này không thể thay thế thuốc điều trị.
Ăn chuối tráng miệng sau bữa cơm nhiều muối là mẹo được nhiều người truyền tai để ngừa tăng huyết áp. Các nghiên cứu cho thấy kali trong chuối và rau quả thực sự giúp hỗ trợ hạ áp lực máu, nhưng chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi bạn đồng thời kiểm soát lượng muối để đưa tỷ lệ natri/kali về mức cân bằng.
Uống một cốc nước ấm ngay khi thức dậy giúp bù dịch và làm loãng máu tạm thời sau đêm dài, nhưng không thể tự ngăn chặn hoàn toàn đột quỵ. Đột quỵ buổi sáng xuất phát từ nhiều yếu tố như tăng huyết áp, tăng kết tập tiểu cầu và bệnh nền, đòi hỏi phải kết hợp bù nước đều đặn với kiểm soát y tế.
Đi bộ 30-60 phút mỗi ngày giúp kiểm soát huyết áp và giảm rõ rệt nguy cơ đột quỵ. Khi kết hợp tối ưu vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày cùng lối sống lành mạnh trong một năm, rủi ro đột quỵ có thể giảm tới 70-80%.
Xông hơi khô (sauna) giúp tăng nhịp tim tương đương bài tập thể dục nhẹ, từ đó làm giảm độ cứng động mạch và hạ huyết áp ngay sau buổi xông ở người có yếu tố nguy cơ tim mạch. Tuy nhiên, ở người đã mắc bệnh mạch vành ổn định, phương pháp này chưa thể cải thiện độ đàn hồi mạch máu sau 8 tuần.
Uống nước bưởi chùm khi đang dùng các thuốc hạ mỡ máu như simvastatin, lovastatin hoặc atorvastatin có thể làm bất hoạt enzym chuyển hóa thuốc tại ruột và gan. Hậu quả là nồng độ thuốc trong máu tăng vọt gấp nhiều lần, dẫn đến nguy cơ ngộ độc và gây tiêu cơ vân dẫn tới suy thận.
Chiết xuất saponin từ các loài thuộc chi Củ mài (nhóm thực vật bao gồm nần nghệ) được chứng minh giúp giảm sưng viêm khớp gút trên thực nghiệm và hỗ trợ hạ acid uric trong bài thuốc kết hợp. Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên dùng làm giải pháp hỗ trợ, không tự ý thay thế thuốc điều trị theo đơn bác sĩ.
Chế độ ăn thuần thực vật toàn phần có thể giúp làm chậm tiến triển và hỗ trợ thu nhỏ một phần mảng xơ vữa động mạch nhờ cơ chế kháng viêm, giảm mỡ máu và bảo vệ thành mạch. Tuy nhiên, người bệnh cần ăn đúng thực phẩm tự nhiên, hạn chế dầu tinh luyện và tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị.
