Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.837 bài, trang 214 trên 242
Cải ô rô được chứng minh có khả năng bảo vệ tế bào gan, hạ men gan và chống oxy hóa mạnh mẽ trong các nghiên cứu thực nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, loài cây này không phải thần dược giải độc tức thì và chưa đủ bằng chứng lâm sàng trên người để thay thế các phương pháp điều trị y khoa.
Chiết xuất rễ cải ô rô bước đầu cho thấy tiềm năng hỗ trợ giảm đau và kháng viêm trong thử nghiệm thí điểm ở bệnh nhân thoái hóa khớp. Dù vậy, bằng chứng lâm sàng hiện còn rất hạn chế, người cao tuổi không nên tự ý dùng thảo dược thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Nhiều người bệnh tăng huyết áp thường gặp phải các đợt đau khớp dữ dội khi dùng thuốc. Thuốc lợi tiểu điều trị tăng huyết áp thực sự có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu và khiến bệnh gout nặng thêm do làm giảm đào thải qua thận, đòi hỏi người bệnh phải được theo dõi y khoa sát sao.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy chiết xuất hạt cần tây chứa 3-n-butylphthalide giúp giảm huyết áp tâm thu khoảng 11 mmHg và tâm trương 8 mmHg sau 4 tuần bổ trợ điều trị. Tuy nhiên, nước ép cần tây tươi không thể thay thế thuốc hạ áp và người bệnh cần duy trì dùng thuốc theo đơn.
Nước ép cần tây chứa nhiều flavonoid như luteolin và apiin có khả năng ức chế enzym tạo axit uric trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại mới dừng ở mức chiết xuất trên động vật, người dân không nên xem đây là phương pháp thay thế thuốc điều trị.
Aspirin liều thấp dùng phòng bệnh tim mạch có thể làm giảm bài tiết axit uric ở ống thận, gây tích tụ urat và tăng nhẹ nguy cơ bùng phát cơn gút. Tuy nhiên, tác động này khiêm tốn và người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc mà cần phối hợp điều trị hợp lý.
Nhiều người truyền tai nhau ăn tỏi tươi mỗi ngày giúp khóa men tổng hợp axit béo và làm sạch mỡ gan. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy bột tỏi thực sự giúp giảm độ nhiễm mỡ gan, hạ men gan và mỡ máu, nhưng tác dụng này đến từ cơ chế điều hòa chuyển hóa tổng thể và cần dùng đúng cách.
Sau tuổi mãn kinh, sự sụt giảm hormone estrogen khiến cơ thể phụ nữ mất đi "lá chắn" điều hòa chất béo, làm mỡ dồn về vùng bụng và tích tụ tại gan. Cùng với sự suy giảm khả năng tự tổng hợp dưỡng chất choline và tình trạng kháng insulin, phụ nữ giai đoạn này rất dễ mắc gan nhiễm mỡ dù không uống rượu bia.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước lá tía tô để dập tắt cơn gout cấp, dựa trên thông tin loại lá này ức chế enzyme sản sinh axit uric. Tuy nhiên, các nghiên cứu dược lý hiện đại cho thấy tía tô không thể cắt cơn đau khớp cấp tính và người bệnh tuyệt đối không nên bỏ thuốc điều trị.
Nhiều người mắc gan nhiễm mỡ thường đun nước cà gai leo uống hàng ngày với kỳ vọng làm sạch mỡ trong gan. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện tại chủ yếu ghi nhận khả năng chống oxy hóa, giảm viêm và bảo vệ tế bào gan trước độc chất của các loài cùng chi Cà trên động vật, chưa thể thay thế phác đồ điều trị chuẩn.
Cơn đau gout cấp thường bùng phát vào ban đêm và sáng sớm do nhiệt độ cơ thể hạ thấp tạo điều kiện cho tinh thể muối urat lắng đọng, kết hợp cùng sự sụt giảm nồng độ hormone chống viêm cortisol và dao động nồng độ axit uric theo đồng hồ sinh học.
Omega-3 sở hữu tiềm năng kháng viêm mạnh mẽ trong phòng thí nghiệm, nhưng viên dầu cá bổ sung chưa chứng minh được hiệu quả ngăn chặn cơn gout bùng phát trên lâm sàng. Bệnh nhân gout có thể hưởng lợi từ cá béo nếu kiểm soát tốt purine, song tuyệt đối không dùng dầu cá thay thế thuốc điều trị của bác sĩ.
Tăng axit uric máu khi chưa đau khớp không cần dùng thuốc nhưng rất cần điều chỉnh chế độ ăn uống. Việc hạn chế rượu bia, giảm purin, tránh thừa đường fructose và uống đủ nước giúp hạ axit uric an toàn, phòng ngừa hiệu quả cơn gút cấp cùng các biến chứng tim mạch và chuyển hóa.
Nước khoáng tự nhiên giàu bicarbonate có thể hỗ trợ nâng độ pH nước tiểu, tăng hòa tan tinh thể axit uric và giảm nguy cơ tạo sỏi thận. Tuy nhiên, các loại nước kiềm nhân tạo thông thường chứa hàm lượng kiềm sinh lý rất thấp, không đem lại lợi ích hỗ trợ vượt trội và không thể thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất từ lá cải xoong có tác dụng hỗ trợ hạ nồng độ đường huyết và cải thiện các chỉ số mỡ máu ở động vật mắc đái tháo đường. Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên dùng rau như một phần của chế độ ăn cân bằng, nấu chín kỹ và tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị.
Uống lượng lớn dầu ô liu pha nước cốt chanh không giúp thải độc gan hay tống sỏi mật như lời đồn trên mạng. Ngược lại, thói quen này dễ kích thích túi mật co bóp đột ngột, gây tắc đường mật và viêm tụy cấp. Dầu ô liu và chanh chỉ thực sự bảo vệ gan khi dùng điều độ trong bữa ăn.
Chất xơ beta-glucan trong yến mạch hỗ trợ giảm mỡ gan nhờ ức chế các enzym tổng hợp lipid, kích thích phân giải mỡ, cải thiện men gan ALT, AST và điều hòa hệ vi khuẩn ruột chống xơ hóa. Tuy nhiên, yến mạch chỉ phát huy hiệu quả hỗ trợ khi kết hợp chế độ ăn giảm calo lành mạnh.
Hạt củ cải (lai phục tử) giúp cải thiện chứng đầy trướng nhờ khả năng kích thích co bóp cơ trơn ống tiêu hóa và nhuận tràng. Đặc biệt, hạt củ cải sao vàng giúp điều hòa tốc độ làm rỗng dạ dày ở mức tối ưu, giúp thức ăn nhào trộn kỹ lưỡng và tiêu hóa tốt hơn.
Củ cải ngâm mật ong giúp giảm ho nhờ sự kết hợp giữa khả năng kháng khuẩn, tạo màng sinh học làm dịu niêm mạc họng của mật ong và hoạt tính điều hòa tiết chất nhầy đường thở từ củ cải. Bằng chứng khoa học cho thấy đây là liệu pháp hỗ trợ an toàn cho các cơn ho cấp tính.
Chiết xuất protein và peptide sinh học từ hạt cải dầu cho thấy tiềm năng ức chế vi khuẩn Gram âm và Gram dương trong các thử nghiệm phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng mới dừng ở mức in vitro và mô phỏng tính toán, chưa đủ cơ sở để khẳng định khả năng điều trị nhiễm khuẩn đường ruột ở người.
