Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 228 trên 548
Trong điều kiện nồm ẩm với độ ẩm không khí vượt 70–80% và nhiệt độ 22–26,5°C, vi khuẩn trên thức ăn phát triển nhanh gấp đôi bình thường. Các món ăn nấu chín để ngoài nhiệt độ phòng quá 1–2 giờ đã đối mặt nguy cơ tăng sinh mầm bệnh nguy hiểm, đòi hỏi người nội trợ phải bảo quản đúng cách.
Nhiều người có thói quen rửa sạch và nấu chín gạo hoặc các loại hạt bị ẩm mốc để tái sử dụng. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy độc tố nấm mốc aflatoxin rất bền nhiệt, việc vo rửa và đun sôi thông thường không thể loại bỏ hoàn toàn độc tố, tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc và ung thư gan.
Thân và rễ ngũ vị tử nam chứa các hoạt chất lignan và triterpen có tác dụng kháng viêm, giảm đau nhức xương khớp trên mô hình thực nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn hạn chế, người bệnh không nên tự ý dùng dược liệu thô thay thế thuốc điều trị.
Bật chế độ hút ẩm (Dry) trên điều hòa khi ngủ có thể khiến không khí trong phòng tụt xuống dưới ngưỡng ẩm an toàn, gây khô rát niêm mạc mũi họng, tổn thương tế bào biểu mô và tăng nguy cơ co thắt phế quản ở người nhạy cảm.
Độ ẩm không khí lý tưởng nhất để ngăn chặn nấm mốc và kiểm soát mạt bụi nhà là từ 30% đến 60%, hoặc duy trì dưới 75%. Mức ẩm này vừa ức chế vi nấm phát triển, vừa hạn chế nguy cơ ngưng tụ nước trên tường mà vẫn đảm bảo an toàn cho hệ hô hấp.
Uống nước gừng ấm mỗi sáng mùa mưa mang lại cảm giác dễ chịu, hỗ trợ làm dịu đường hô hấp và củng cố hệ vi sinh đường ruột. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy gừng hầu như không làm tăng nhiệt độ lõi cơ thể, chỉ đóng vai trò hỗ trợ miễn dịch gián tiếp chứ không thể thay thế lối sống lành mạnh hay thuốc điều trị.
Ngũ vị tử bắc mang lại nhiều lợi ích cho gan và hệ miễn dịch nhưng việc tự ý dùng liên tục nhiều tháng tiềm ẩn nguy cơ thay đổi enzym chuyển hóa và chậm đào thải ở nữ giới. Người dùng không nên lạm dụng dài ngày khi chưa có chỉ định và hướng dẫn theo dõi từ bác sĩ.
Ngũ vị tử bắc (*Schisandra chinensis*) và ngũ vị tử nam (*Kadsura* spp.) khác nhau hoàn toàn về nguồn gốc, bộ phận dùng và dược tính. Trong khi ngũ vị tử bắc chủ yếu dùng quả để bổ dưỡng và an thần, ngũ vị tử nam dùng thân rễ để hoạt huyết, giảm đau nhức xương khớp và sở hữu cơ chế điều biến thần kinh riêng biệt.
Lá nguyệt quế khô hoàn toàn giữ được hoạt tính chống oxy hóa nhờ hàm lượng polyphenol và flavonoid dồi dào, đặc biệt là rutin và quercetin-3-glucoside. Tuy nhiên, mức độ giữ lại phụ thuộc chặt chẽ vào phương pháp làm khô, trong đó sấy ở nhiệt độ thấp hoặc sấy thăng hoa giúp bảo tồn hoạt chất tối ưu nhất.
Người bệnh tăng huyết áp không nên tự ý uống ngũ vị tử bắc thường xuyên. Dù thảo dược này có tác động lên cơ trơn mạch máu và điều hòa oxit nitric (NO), các bằng chứng hạ áp an toàn trên người còn hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ biến động huyết áp và tương tác thuốc tim mạch.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy lignan và triterpenoid trong ngũ vị tử nam là những hoạt chất kém tan trong nước nhưng tan mạnh trong cồn. Vì vậy, ngâm rượu giúp chiết xuất và bảo tồn hoạt chất sinh học tối ưu hơn so với hãm nước sôi thông thường.
Chiết xuất ngũ vị tử bắc chuẩn hóa giúp giảm đáng kể điểm số khó chịu và làm dịu các cơn bốc hỏa, vã mồ hôi ở phụ nữ mãn kinh trong thử nghiệm lâm sàng đối chứng giả dược. Dù vậy, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và cần sử dụng thận trọng.
Ngũ vị tử bắc là thảo dược thích nghi có tiềm năng hỗ trợ giảm kiệt sức và nâng cao sức chịu đựng trước căng thẳng thể chất. Dù vậy, phần lớn bằng chứng tăng sức bền cơ học hiện mới ghi nhận trên mô hình động vật, người tập thể thao cần hiểu đúng giới hạn trước khi sử dụng.
Người bị viêm loét dạ dày không nên tự ý dùng quả ngũ vị tử bắc. Vị chua đậm do hàm lượng acid hữu cơ cao tới 72,34 mg/g có thể kích thích tăng tiết dịch vị và làm trầm trọng thêm vết loét, dù một số hoạt chất chiết xuất của cây có tiềm năng chống viêm trên thực nghiệm.
Ngâm chân nước ấm trước khi ngủ trong ngày rét giúp kích hoạt cơ chế giãn mạch ngoại vi, gia tăng thoát nhiệt cơ thể và cải thiện rõ rệt chất lượng giấc ngủ chủ quan. Tuy nhiên, cần kiểm soát nhiệt độ nước ở mức khoảng 40 độ C và ngâm trong 10-20 phút để đảm bảo an toàn.
Uống nước ngò ôm không thể làm tan rã hay bào mòn sỏi thận lớn như lời đồn. Dịch chiết từ thảo mộc này chỉ có thể hỗ trợ đẩy các tinh thể khoáng hoặc sỏi rất nhỏ nhờ tác dụng lợi tiểu nhẹ, chống co thắt cơ trơn và cấp nước, nhưng không thay thế được điều trị y khoa.
Trong mùa mưa ẩm, người mắc hen suyễn nên hạn chế thực phẩm chứa nhiều histamin hoặc đồ chiên rán nhiều dầu mỡ vì dễ gây tắc nghẽn luồng khí thở. Thay vào đó, tăng cường rau quả tươi giàu chất chống oxy hóa tự nhiên như lycopene, vitamin C và beta-carotene từ thực phẩm toàn phần giúp giảm viêm đường thở hiệu quả.
Bệnh do xoắn khuẩn Leptospira rất dễ bùng phát sau mưa lũ khi nước ngập cuốn trôi chất thải chứa vi khuẩn từ động vật. Biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất là bảo vệ da bằng ủng găng, băng kín vết thương trầy xước, tránh ngâm nước lũ kéo dài và bảo đảm an toàn cho nguồn nước sinh hoạt.
Ngũ vị tử nam tiềm ẩn nguy cơ tương tác bất lợi cao khi dùng chung với thuốc điều trị bệnh mạn tính. Hoạt chất lignan trong dược liệu này có thể ức chế mạnh các enzyme gan thuộc hệ Cytochrome P450, làm biến đổi tốc độ chuyển hóa thuốc, dẫn đến tích tụ độc tính hoặc làm mất hiệu quả chữa bệnh.
Trời mưa ẩm kéo dài thường khiến bệnh chàm và viêm da cơ địa bùng phát dữ dội. Nguyên nhân không chỉ do độ ẩm khí quyển thay đổi đột ngột làm rối loạn hàng rào bảo vệ da, mà còn bởi sự sinh sôi nhanh chóng của nấm mốc và mạt bụi nhà trong không khí, trực tiếp kích hoạt các phản ứng viêm dị ứng trên da.
