Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 320 trên 548
Phụ nữ mang thai không nên dùng cây hy thiêm vì thảo dược này chứa nhiều hoạt chất phức tạp và thiếu bằng chứng an toàn. Việc tự ý sử dụng tiềm ẩn nguy cơ kích thích cơn co bóp cơ trơn tử cung, làm tăng nguy cơ dọa sảy thai hoặc sinh non ngoài ý muốn.
Đi bộ và tập yoga đều là những hình thức vận động lành mạnh được khuyến khích trong thai kỳ. Tuy nhiên, xét riêng về khả năng cải thiện sức cản mạch máu tử cung và tối ưu hóa dòng máu qua nhau thai nuôi dưỡng em bé, các nghiên cứu hiện tại nghiêng ưu thế về bộ môn yoga.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất trong hà thủ ô có khả năng chống oxy hóa, bảo vệ nơ-ron và làm chậm thoái hóa tế bào thần kinh. Tuy nhiên, dược liệu này chưa được chứng minh chữa khỏi suy giảm trí nhớ ở người và cần chế biến cẩn trọng để tránh gây độc cho gan.
Nhiều người phân vân nên sắc uống hay đắp ngoài da hoàng liên bắc để diệt khuẩn, giảm viêm mụn trứng cá. Thực tế, y văn cho thấy các hoạt chất trị mụn đường bôi chuẩn hóa thường cho hiệu quả tại chỗ tương đương hoặc cao hơn đường uống với độ an toàn toàn thân vượt trội, nhưng người bệnh tuyệt đối không nên tự chế dược liệu thô tại nhà.
Trà hoa cúc thường được nhiều bà bầu truyền tai nhau để an thần, giảm nghén, nhưng các dữ liệu khoa học hiện tại chưa đủ để khẳng định thức uống này an toàn tuyệt đối trong 3 tháng đầu thai kỳ. Việc tự ý dùng thảo dược ở giai đoạn phôi thai tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe cần đặc biệt lưu ý.
Nhiều phụ nữ sau sinh duy trì thói quen kiêng khem khắt khe, chỉ ăn cơm trắng với thịt kho nghệ vì sợ lạnh bụng. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy chế độ ăn nghèo nàn này gây thiếu hụt vi chất trầm trọng, cản trở hồi phục thể trạng và làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh.
Thiếu hụt axit béo Omega-3 trong máu có liên quan mật thiết đến việc tăng nguy cơ trầm cảm khi mang thai. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy viên uống dầu cá không thể thay thế phác đồ điều trị chuẩn, mà chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ cải thiện tâm trạng khi kết hợp đúng liều lượng.
Hóa chất trong thuốc nhuộm tóc có thể hấp thu qua da, trong khi dung môi sơn móng tay dễ dàng xâm nhập qua đường hô hấp của mẹ bầu. Các hợp chất như formaldehyde, phthalate và dẫn xuất anilin có khả năng gây rối loạn nội tiết, làm tăng nguy cơ sinh con nhẹ cân hoặc thai lưu ở người phơi nhiễm thường xuyên.
Nhựa mủ trắng của cây hoa huỳnh anh khi dính vào da có thể gây kích ứng, đỏ rát và nổi mụn nước giống như phỏng rộp. Đây là phản ứng viêm da tiếp xúc thường gặp, hoàn toàn có thể phòng ngừa và xử trí an toàn nếu nắm vững nguyên tắc bảo hộ khi chăm sóc cây.
Hoa tím tam sắc chứa tới 164 hoạt chất cyclotide có cấu trúc vòng siêu bền với nhiệt và enzyme tiêu hóa. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy nhóm peptide này có khả năng ức chế tế bào gây viêm ruột, kìm hãm virus HIV-1, diệt vi khuẩn kháng thuốc và gây độc tế bào ung thư.
Thiếu máu sau sinh khiến mẹ kiệt sức, ảnh hưởng nuôi con bằng sữa mẹ. Bổ sung qua thực phẩm giàu sắt khả dụng sinh học kết hợp viên uống sắt ferrous 100-200 mg mỗi ngày khi có chỉ định giúp cơ thể nhanh hồi phục chỉ số huyết học và cải thiện sức khỏe.
Mẹ cho con bú ăn thức ăn lạnh không làm bé bị tiêu chảy. Nhiệt độ thực phẩm chỉ tác động trong đường tiêu hóa của mẹ và được cơ thể điều hòa về 37 độ C, hoàn toàn không làm "lạnh sữa" hay thay đổi chất lượng nguồn sữa nuôi con.
Nhiều người có thói quen nấu nước cây hy thiêm uống hằng ngày để trị đau nhức xương khớp vì nghĩ thảo dược tự nhiên là vô hại. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy dùng dịch chiết nước hy thiêm kéo dài có thể làm tăng men gan, gây viêm mô gan và tổn thương phổi nếu không được bào chế và kiểm soát đúng cách.
Người bệnh tim mạch đang dùng thuốc chống đông máu cần hết sức thận trọng khi uống thêm thảo dược trị xương khớp như hy thiêm. Các nghiên cứu cho thấy gần 80% tương tác giữa thảo dược cổ truyền và thuốc chống đông là tương tác dược lực học, làm cộng dồn tác dụng loãng máu và gây nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng.
Hu đay là vị thuốc dân gian có tiềm năng hạ đường huyết trong nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng về tính an toàn trên người, người dân tuyệt đối không nên dùng kéo dài để thay thế thuốc điều trị bệnh mãn tính.
Tự đào củ hà thủ ô tươi về ngâm rượu hoặc hãm trà uống mỗi ngày để làm đen tóc, bổ máu có thể dẫn đến viêm gan cấp và suy tủy xương. Các hoạt chất tự nhiên như anthraquinone tự do và stilbene glycoside trong củ sống mang độc tính cao với tế bào gan nếu không được bào chế đúng cách.
Uống nước chè vằng sau sinh chỉ gây mất sữa khi sản phụ dùng sai cách, đặc biệt là thói quen sắc quá đậm đặc hoặc uống thay nước lọc. Việc lạm dụng thảo dược có thể làm rối loạn phản xạ bài tiết sữa và gây thiếu nước cục bộ, khiến nguồn sữa mẹ suy giảm nhanh chóng.
Hà thủ ô sống chứa các hợp chất có thể gây độc cho gan và thận nếu dùng trực tiếp. Quá trình chưng hấp kỳ công cùng nước cốt đỗ đen làm biến đổi cấu trúc hóa học của củ, giúp giảm đáng kể độc tính trên tế bào gan, tăng độ bền hoạt chất và thúc đẩy quá trình tạo xương.
Mẹ đang cho con bú ăn hải sản vỏ cứng không làm tăng nguy cơ dị ứng ở trẻ có hệ miễn dịch bình thường. Dị nguyên có thể qua sữa mẹ nhưng việc kiêng cữ đại trà là không cần thiết, trừ khi trẻ có chỉ định chẩn đoán dị ứng từ bác sĩ.
Khoa học hiện chưa có dữ liệu đối đầu trực tiếp để khẳng định hy thiêm hay ngũ gia bì tốt hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất hy thiêm sở hữu hoạt lực mạnh mẽ trong việc ức chế hàng loạt cytokine gây viêm khớp như TNF-alpha, IL-1beta và IL-6.
