Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 89 trên 242
Trà cỏ thi từ lâu được truyền miệng giúp làm dịu cơn co thắt dạ dày, nhưng liệu khoa học có chứng minh điều này? Nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy flavonoid trong cỏ thi có hoạt tính làm giãn cơ trơn tiêu hóa. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng quy mô lớn trên người vẫn còn thiếu.
Các nghiên cứu khoa học thực nghiệm hiện nay chưa ghi nhận chiết xuất cỏ gừng (Panicum repens) gây tổn thương gan ở động vật. Ngược lại, dịch chiết rễ và thân ngầm của cây còn hỗ trợ hạ mỡ máu và thúc đẩy lợi tiểu, song người dùng cần cẩn trọng và không tự ý sử dụng thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu thực nghiệm gần đây cho thấy hoạt chất flavonoid trong cỏ nến có khả năng hỗ trợ cải thiện rối loạn lipid máu trên động vật thông qua chuyển hóa của vi sinh vật đường ruột. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người để khẳng định hiệu quả điều trị thực tế.
Cỏ râu mèo được biết đến với công dụng lợi tiểu và hỗ trợ thải trừ acid uric qua đường nước tiểu. Tuy nhiên, bằng chứng ức chế enzyme tạo acid uric mới chỉ ghi nhận trong phòng thí nghiệm, chưa đủ cơ sở lâm sàng để thay thế thuốc điều trị gút.
Cỏ mực từ lâu được dân gian tin dùng để giảm rụng tóc và làm chậm tóc bạc. Dù các nghiên cứu trên chuột và tế bào cho thấy dược liệu này kích thích nang tóc phát triển, hiện vẫn thiếu thử nghiệm lâm sàng đối chứng tin cậy trên người để khẳng định hiệu quả điều trị hói đầu hay phục hồi tóc bạc.
Chiết xuất từ rễ và lá cỏ lan chi (*Chlorophytum comosum*) bước đầu thể hiện khả năng ức chế các enzyme tiêu hóa đường trong ống nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu nào trên người hoặc động vật đái tháo đường xác nhận hiệu quả điều trị, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng loại cây cảnh này làm thuốc.
Wedelolactone chiết xuất từ cỏ mực cho thấy khả năng kháng viêm ấn tượng trong các thử nghiệm tiền lâm sàng nhờ ức chế trực tiếp con đường tín hiệu NF-kappaB. Dù đầy tiềm năng trên mô hình tế bào và động vật, việc ứng dụng hoạt chất này để điều trị viêm khớp ở người vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng xác thực.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học trực tiếp về tương tác giữa quả cọ và thuốc statin hạ mỡ máu. Tuy nhiên, việc dung nạp lượng lớn acid béo từ thực phẩm có thể làm thay đổi chuyển hóa thuốc qua gan và ảnh hưởng tới hiệu quả điều trị, đòi hỏi người bệnh phải hết sức thận trọng.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước cỏ mần trầu giúp trị dứt điểm tăng huyết áp. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học thực tế hiện nay mới ghi nhận tiềm năng hạ mỡ máu trên mô hình động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ huyết áp hay thay thế thuốc điều trị ở người.
Warfarin là thuốc chống đông máu phổ biến nhưng có cửa sổ điều trị hẹp và dễ tương tác với thực phẩm giàu vitamin K như cỏ mục túc (alfalfa). Bổ sung lượng lớn vitamin K sẽ làm giảm hiệu lực chống đông, tăng nguy cơ huyết khối, đòi hỏi người bệnh phải theo dõi sát chỉ số đông máu INR.
Người mắc lupus ban đỏ hệ thống không nên dùng cỏ mục túc dưới bất kỳ hình thức nào. Nghiên cứu chỉ ra hoạt chất L-canavanine trong loại thảo dược này có thể gây rối loạn điều hòa miễn dịch, kích hoạt tế bào T và làm bùng phát đợt cấp nguy hiểm.
Cải xoong chứa dồi dào hợp chất PEITC có khả năng ức chế tế bào ung thư và hỗ trợ cơ thể đào thải độc chất. Tuy nhiên, phần lớn tác dụng tiêu diệt khối u mới được chứng minh trong ống nghiệm và động vật; dữ liệu trên người hiện chỉ dừng ở mức điều hòa các chỉ số sinh học phòng ngừa.
Cỏ mật gấu chứa nhiều flavonoid, polyphenol và diterpenoid có tác dụng kháng viêm, chống ứ mật trên mô hình động vật và tế bào thực nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh cây chữa khỏi viêm túi mật ở người, người bệnh tuyệt đối không dùng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Cỏ may chứa hợp chất flavonoid quý aciculatin cùng nhóm phenolic nội sinh có khả năng trung hòa gốc tự do và chống viêm. Tuy nhiên, các phát hiện này mới dừng lại ở quy mô phân tích phòng thí nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế các liệu pháp điều trị y khoa.
Cỏ mần trầu chứa một số hoạt chất hỗ trợ lợi tiểu nhẹ và giảm kết tinh oxalat trong phòng thí nghiệm, nhưng không thể làm tan biến các viên sỏi thận kích thước lớn. Người bệnh không nên tự ý uống nước lá thay thế các phương pháp điều trị y khoa.
Cỏ hàn the chứa nhiều flavonoid và phenolic có tác dụng giảm phù nề, ức chế các cytokin gây viêm và hỗ trợ chống oxy hóa trên mô hình động vật. Tuy nhiên, dược liệu này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, không thể thay thế các loại thuốc điều trị viêm đặc hiệu.
Cỏ gà cho thấy khả năng hạ đường huyết và cải thiện mỡ máu rõ rệt trong các nghiên cứu trên động vật và mô phỏng phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hiệu quả và độ an toàn trên người vẫn chưa được xác thực do thiếu thử nghiệm lâm sàng, người bệnh đái tháo đường tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước cỏ gà để bào mòn sỏi thận mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại cho thấy đa số thử nghiệm mới dừng lại ở mô hình động vật, trong khi dữ liệu lâm sàng trên người còn rất hạn chế và chưa đủ để thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chiết xuất cỏ lào đã được các nhà khoa học bào chế thành công dạng gel bôi và màng dán lỏng ổn định, có hoạt tính kháng khuẩn và hỗ trợ đông máu trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc ứng dụng điều trị bỏng lâm sàng trên người vẫn chưa hoàn tất, người dân không nên tự đắp lá tươi.
Cỏ lào được dân gian dùng chữa viêm loét dạ dày, song các dữ liệu khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận tác dụng chống loét trong thử nghiệm trên chuột. Giới nghiên cứu chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người để xác nhận hiệu quả, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc điều trị.
