3775 bài viết
Củ mài nấu chín giúp hồ hóa tinh bột dễ tiêu hóa và giải phóng chất chống oxy hóa từ thành tế bào, trong khi phơi sấy khô giữ được hàm lượng inulin cùng axit hữu cơ dồi dào. Tùy vào mục đích sử dụng và tình trạng tiêu hóa, mỗi phương pháp chế biến đều mang lại những lợi ích dinh dưỡng riêng biệt.
Củ mài và khoai mỡ cùng thuộc chi Dioscorea nhưng là hai loài khác nhau về cả hình thái lẫn dinh dưỡng. Củ mài chứa khoảng 20-30% tinh bột và giàu hoạt chất sinh học, trong khi khoai mỡ chứa lượng tinh bột cao tới hơn 80%, dồi dào chất xơ, kali và vitamin C tốt cho tim mạch.
Ăn củ nêm sống tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc do chứa lượng lớn saponin tự nhiên chưa qua phân giải nhiệt. Hoạt chất này có thể gây bỏng rát niêm mạc, kích ứng tiêu hóa dữ dội và gây tổn thương tế bào gan nếu dùng liều cao. Người dân tuyệt đối không ăn sống mà cần gọt vỏ, ngâm rửa và nấu chín kỹ trước khi sử dụng.
Củ dó đất được dân gian truyền tai là vị thuốc quý bồi bổ sức khỏe, nhưng khi ngâm chung với rượu, thức uống này tiềm ẩn rủi ro khôn lường. Những người mắc bệnh gan, tim mạch, viêm loét dạ dày, đái tháo đường và phụ nữ mang thai cần thận trọng, tránh tự ý sử dụng để không làm trầm trọng thêm bệnh lý nền.
Uống nước củ dền hỗ trợ tăng sức bền chạy bộ là đúng một phần, nhờ lượng nitrat vô cơ giúp giãn mạch và giảm tiêu hao oxy ở cơ bắp. Tuy nhiên, hiệu quả này rõ rệt nhất ở người chạy bộ phong trào hoặc chưa qua huấn luyện đỉnh cao, trong khi vận động viên chuyên nghiệp ít nhận thấy sự thay đổi.
Củ lùn là món ăn vặt dân dã được ưa chuộng, nhưng cấu trúc tinh bột kháng và tỷ lệ tiêu hóa chậm có thể gây ấm ách, đầy hơi. Người có đường ruột nhạy cảm, người dễ tiêu chảy và người bệnh thận cần thận trọng, điều chỉnh lượng dùng phù hợp.
Uống nước sắc cây cổ dải chỉ an toàn khi dùng ở liều lượng vừa phải theo chỉ định của thầy thuốc. Người dùng tuyệt đối không uống thay nước lọc cả ngày nhằm tránh gây áp lực quá tải đào thải lên gan và thận.
Uống nước cỏ râu mèo thay thế hoàn toàn trà hay nước lọc mỗi ngày không mang lại lợi ích lâu dài mà còn tiềm ẩn nguy cơ hại thận. Thảo mộc này có hoạt tính lợi tiểu mạnh, tác động lên các kênh kali và cân bằng nước trong cơ thể, do đó chỉ nên dùng lượng vừa phải theo từng đợt ngắn ngày.
Nhiều chị em truyền tai nhau mẹo dùng cỏ đuôi lươn xông rửa để trị viêm ngứa vùng kín. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo thói quen này không có cơ sở khoa học, tiềm ẩn nguy cơ làm đảo lộn độ pH tự nhiên, gây bỏng rát và tăng rủi ro nhiễm trùng phụ khoa nghiêm trọng.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng cỏ đuôi lươn bằng đường uống. Hiện nay chưa có bất kỳ nghiên cứu khoa học nào chứng minh độ an toàn hoặc độc tính của loài cây này đối với thai kỳ. Việc dùng thảo dược thiếu kiểm chứng tiềm ẩn nguy cơ co bóp tử cung, sảy thai và gây độc cho thai nhi.
Củ cốt cắn (củ ráng thận - *Nephrolepis cordifolia*) thường được người dân thu hái trên rừng để giải khát. Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào định lượng cụ thể tỷ lệ tinh bột, nước hay khoáng chất trong củ này, do đó chưa thể so sánh chính xác giá trị năng lượng của nó với các loại củ thông thường.
Các nghiên cứu lâm sàng trên người khỏe mạnh cho thấy chiết xuất cỏ ngọt ở liều lượng vừa phải không gây xáo trộn quy mô lớn lên hệ vi sinh đường ruột như một số chất tạo ngọt nhân tạo. Tuy nhiên, tác động có thể thay đổi tùy thuộc vào liều dùng và chế độ ăn uống đi kèm.