4133 bài viết
Dạ minh sa và thạch quyết minh là hai vị thuốc y học cổ truyền hoàn toàn khác nhau về nguồn gốc tự nhiên, thành phần và mức độ an toàn. Trong khi thạch quyết minh là lớp vỏ khoáng của ốc biển giàu nguyên tố vi lượng, dạ minh sa lại là chất bài tiết của loài dơi tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm khuẩn.
Uống nước sắc cành lá cây dướng nhỏ để hạ đường huyết là quan niệm chưa có căn cứ lâm sàng. Các hoạt tính ức chế enzyme tiêu hóa đường và cải thiện nhạy cảm insulin của dướng nhỏ mới chỉ được ghi nhận trên tế bào hoặc ống nghiệm thông qua các chất tinh khiết, người bệnh tuyệt đối không dùng thay thuốc điều trị.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy rễ dương đào chứa một số hoạt chất có khả năng gây độc tế bào ung thư và ức chế khối u trên động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả trên người, người bệnh tuyệt đối không dùng bài thuốc này thay thế phác đồ y khoa.
Nhiều người tin rằng tự sắc lá dương địa hoàng uống có thể giúp trợ tim và cải thiện suy tim tại nhà. Tuy nhiên, y học khẳng định đây là phương pháp hoàn toàn sai lầm và cực kỳ nguy hiểm. Hàm lượng glycoside tim trong lá cây dao động khó lường, khoảng cách giữa liều trị bệnh và liều tử vong rất mong manh, dễ dẫn đến ngộ độc chết người.
Chiết xuất dương hòe chứa nhiều polyphenol và flavonoid như robinin, acacetin hay rutin. Các dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy các hợp chất này có khả năng ức chế hoặc làm thay đổi hoạt tính của enzym cytochrom P450 ở gan, tiềm ẩn nguy cơ tương tác với thuốc chuyển hóa qua gan. Người bệnh đang dùng thuốc mạn tính cần thận trọng.
Ăn dưa hấu sát giờ ngủ không trực tiếp gây tăng cân nhờ lượng calo thấp và đường fructose ít làm biến động đường huyết. Tuy nhiên, lượng nước dồi dào có thể gây áp lực lên dạ dày ở người có cơ địa trào ngược nếu ăn quá nhiều ngay trước khi nằm xuống.
Nhiều lời đồn cho rằng "dạ minh sa" (phân dơi) là thần dược trị quáng gà và sáng mắt, nhưng y học hiện đại không tìm thấy cơ sở khoa học nào xác nhận điều này. Thiếu hụt vitamin A gây quáng gà cần được bổ sung từ nguồn thực phẩm an toàn như gan động vật, trong khi dùng phân dơi tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn và vi nấm nguy hiểm.
Dưa chuột bị đắng là do tích tụ cucurbitacin - hợp chất tự nhiên giúp cây phòng vệ sâu bệnh. Khi dưa chỉ hơi nhằng nhặng ở cuống, bạn có thể gọt bỏ để ăn tiếp; nhưng nếu quả đắng ngắt toàn phần, hãy vứt bỏ ngay để phòng ngừa nguy cơ ngộ độc tiêu hóa, tụt huyết áp và chảy máu đường ruột.
Dưa gang tây là cây ăn quả và thảo dược quen thuộc, nhưng việc tự ý dùng dịch chiết từ thân lá chung với thuốc hạ áp có thể gây nguy hiểm. Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận tính an toàn, người bệnh cần thận trọng trước nguy cơ tương tác bất lợi.
Tin đồn dưa chuột chứa enzyme ascorbate oxidase làm mất sạch vitamin C trong cà chua là quan niệm sai lầm. Dù phản ứng oxy hóa có diễn ra trên bề mặt cắt ở cấp độ tế bào, enzyme này nhanh chóng bị vô hiệu hóa trong dạ dày và vitamin C vẫn được cơ thể hấp thu bình thường.
Nước lá dưa gang tây được truyền tai trị mất ngủ, nhưng nghiên cứu khoa học hiện mới ghi nhận tác dụng an thần nhẹ ở chuột, chưa có thử nghiệm lâm sàng nào trên người. Phần lớn bằng chứng y khoa hiện nay thuộc về loài lạc tiên tây khác, do đó người dân không nên tự ý dùng thay thuốc.
Ăn rau dương xỉ thông thường không mang lại tác dụng chống nắng như các sản phẩm chiết xuất chuẩn hóa. Nhiều loài dương xỉ mọc hoang chứa độc tố ptaquiloside có nguy cơ gây ung thư, trong khi chỉ có chiết xuất từ loài Polypodium leucotomos mới được khoa học chứng minh hiệu quả bảo vệ quang học cho da.