1580 bài viết
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy đông trùng hạ thảo không phải là thần dược tăng lực tức thì. Nấm giúp cải thiện ngưỡng chịu mỏi và đẩy nhanh phục hồi cơ bắp ở người lớn tuổi hoặc người tập ngắt quãng nặng, nhưng ít mang lại thay đổi về sức bền tối đa (VO2max) ở người trẻ và vận động viên.
Cây đuôi chồn chân thỏ thường được đồn thổi có công dụng chữa đau nhức xương khớp, nhưng y học hiện đại vẫn chưa ghi nhận thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả trên người. Người bệnh cần thận trọng trước các lời truyền miệng để tránh nguy cơ tác dụng phụ không mong muốn.
Đông hầu trắng được dân gian dùng trị tiêu chảy và viêm da, song bằng chứng khoa học hiện chỉ ghi nhận chiết xuất lá ức chế vi khuẩn tụ cầu, trực khuẩn in vitro và hỗ trợ kháng sinh. Người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc y khoa.
Cây đài hái gần đây được đồn thổi có khả năng hạ mỡ máu hiệu quả. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học thực nghiệm hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa, kháng viêm trên động vật thí nghiệm và hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh tác dụng điều hòa lipid máu trên người.
Maesasaponin và các triterpenoid saponin từ cây đơn răng cưa thể hiện hoạt tính diệt ký sinh trùng Leishmania rất mạnh trong ống nghiệm và mô hình động vật gặm nhấm. Tuy nhiên, các bằng chứng này hoàn toàn chưa được thử nghiệm trên người, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ gây độc tế bào và tan máu nếu tự ý sử dụng.
Đông hầu trắng (*Turnera subulata*) thường được dân gian truyền tai chữa đau dạ dày nhờ tác dụng kháng viêm. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở thử nghiệm tế bào và kháng khuẩn, chưa có nghiên cứu xác nhận hiệu quả chống loét dạ dày trên người.
Paeonol là hoạt chất tự nhiên nổi bật trong đan bì, được chứng minh có khả năng ức chế mạnh các phản ứng viêm thông qua cơ chế giảm cytokine và chặn con đường NF-kappaB. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện nay chủ yếu dừng ở mức tế bào và động vật thí nghiệm, chưa đủ cơ sở thay thế thuốc điều trị ở người.
Nhiều lời đồn thổi xem cây đuôi công hoa đỏ như thần dược tiêu diệt ung thư. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở mức chiết xuất plumbagin gây độc tế bào trong ống nghiệm và giảm kích thước khối u trên chuột, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả hay độ an toàn trên người.
Trà hoa đoạn lá bạc từ lâu được truyền miệng như phương thuốc tự nhiên giúp giải tỏa căng thẳng và dễ ngủ. Các nghiên cứu bước đầu phát hiện chiết xuất thực vật này tác động lên hệ thụ thể GABA nhằm làm dịu thần kinh, nhưng phần lớn bằng chứng mới dừng lại ở cấp độ tế bào và thử nghiệm động vật.
Rễ đinh lăng đạt chu kỳ thu hoạch tiêu chuẩn từ 3 đến 5 năm tuổi với hàm lượng saponin tự nhiên khoảng 1,99%. Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh rễ 10 năm tuổi có nồng độ saponin hay acid amin vượt trội, người dùng không nên tốn kém tiền bạc săn lùng củ lâu năm.
Điền thanh bụi chứa hoạt chất pinitol và cho thấy tác dụng hạ đường huyết, cải thiện mỡ máu trên chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người; người bệnh tuyệt đối không bỏ thuốc điều trị để dùng thảo dược.
Đan sâm chứa các hoạt chất sinh học hỗ trợ tuần hoàn và chống kết tập tiểu cầu trong bệnh mạch vành, nhưng các nghiên cứu lâm sàng nhấn mạnh đây chỉ là biện pháp bổ trợ. Dược liệu này không thể làm tan mảng xơ vữa hay thay thế thuốc kê đơn, việc tự ý kết hợp có thể gây tương tác nguy hiểm.