16821 bài viết
Mật đà tăng thường được truyền miệng là bài thuốc thần hiệu trị hôi nách và nấm da, nhưng thực chất chứa chì monoxit (PbO). Bằng chứng khoa học khẳng định hợp chất này gây hại khi tiếp xúc với da và sinh sản, khiến việc tự ý bôi lên vết thương hở tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc chì nguy hiểm.
Nhiều người truyền tai nhau uống cây mạ mân để hạ men gan và phục hồi tế bào gan tổn thương. Tuy nhiên, dữ liệu khoa học hiện hành chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người đối với loại cây này; người bệnh không nên tự ý dùng thay phác đồ điều trị.
Các phân tích gộp lâm sàng mới nhất xác nhận đậu bắp có tác dụng hỗ trợ hạ mỡ máu xấu LDL, giảm cholesterol toàn phần, hạ triglyceride và tăng cholesterol tốt HDL. Nhờ chứa chất nhầy cùng các hợp chất chống oxy hóa, loại rau này mang lại lợi ích rõ rệt cho người rối loạn mỡ máu và bệnh chuyển hóa.
Bột lá móng tự nhiên chiết xuất từ cây *Lawsonia inermis* nhìn chung lành tính và cho màu nâu đỏ, trong khi henna đen là hỗn hợp nhân tạo chứa hóa chất tổng hợp paraphenylenediamine (PPD). PPD có thể kích hoạt các phản ứng viêm da tiếp xúc dị ứng nghiêm trọng, để lại sẹo giảm sắc tố và nguy cơ dị ứng chéo kéo dài suốt đời.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy chiết xuất chuẩn hóa từ rễ mật nhân có khả năng hỗ trợ giảm nồng độ cortisol, cân bằng hormone và cải thiện các triệu chứng căng thẳng tâm lý ở người bị áp lực mức độ vừa. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế lối sống lành mạnh.
Nhiều người truyền tai nhau dùng mẫu đơn bì để kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy dược liệu này mới chỉ ghi nhận tác dụng trên động vật và tế bào thí nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất mật mông hoa có khả năng ức chế stress oxy hóa và bảo vệ tế bào gan trên mô hình động vật và tế bào. Tuy nhiên, hiện chưa có dữ liệu lâm sàng trên người chứng minh dược liệu này giúp hạ men gan; người bệnh không nên tự ý dùng thay thế chỉ định y khoa.
Axit ursodeoxycholic (UDCA) có nguồn gốc từ nghiên cứu dịch mật là hoạt chất được y học hiện đại ứng dụng để làm tan sỏi cholesterol và dự phòng sỏi mật khi giảm cân nhanh hoặc sau phẫu thuật dạ dày. Hoạt chất tổng hợp chuẩn liều thay thế hoàn toàn việc dùng mật gấu tự nhiên.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất từ chi mận rừng có khả năng ức chế mạnh nhiều vi khuẩn Gram dương, đặc biệt là tụ cầu vàng. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới dừng ở thử nghiệm in vitro và chưa có thử nghiệm lâm sàng nào trên người để chứng minh hiệu quả chữa bệnh.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy chế phẩm canxi từ vỏ hàu giúp duy trì mật độ khoáng xương ở phụ nữ cao tuổi sau 2 năm theo dõi. Tuy nhiên, vỏ hàu không thay thế được các thuốc điều trị chuyên khoa và cần kết hợp lối sống vận động, kiểm soát dinh dưỡng toàn diện để ngăn ngừa loãng xương sau mãn kinh hiệu quả.
Nhiều người tin mật ong rừng luôn bổ dưỡng vượt trội mật ong nuôi nên sẵn sàng chi trả mức giá gấp nhiều lần. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy hàm lượng khoáng chất giữa hai loại không có sự vượt trội tuyệt đối, chất lượng mật phụ thuộc chủ yếu vào nguồn hoa, thổ nhưỡng và môi trường xung quanh thay vì danh xưng "rừng" hay "nuôi".
Chiết xuất từ vỏ và lá mận rừng (*Rhamnus*) cho thấy khả năng ức chế nhiều vi khuẩn gây nhiễm trùng da trong ống nghiệm, bao gồm tụ cầu vàng kháng thuốc MRSA. Tuy nhiên, các dữ liệu này mới dừng ở mức thí nghiệm *in vitro* và trên động vật, hoàn toàn chưa đủ bằng chứng lâm sàng để người bệnh tự ý dùng bôi ngoài da.