16865 bài viết
Chiết xuất từ lá dây xanh bước đầu cho thấy khả năng làm giảm tích tụ mỡ gan, chống lại stress oxy hóa và giảm viêm trong các mô hình thí nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để xác nhận hiệu quả điều trị thực tế.
Chiết xuất từ cây thuộc chi Rourea (họ Dây khế) bước đầu thể hiện tác dụng giảm đau và ức chế các chất gây viêm như TNF-alpha và IL-1beta trong các mô hình thực nghiệm trên chuột. Tuy nhiên, hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người, vì vậy người bệnh không nên tự ý sử dụng để chữa bệnh.
Dây quai bị được dân gian truyền tai nhau dùng đắp ngoài để trị sưng quai bị. Dù các nghiên cứu ghi nhận chiết xuất thực vật này chứa flavonoid và alkaloid có hoạt tính kháng viêm mạnh mẽ trên tế bào và chuột, chưa có bằng chứng lâm sàng nào chứng minh hiệu quả chữa bệnh quai bị trên người.
Dây săng máu (*Celastrus paniculatus*) chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào thần kinh trên mô hình thực nghiệm. Dù vậy, khác với bạch quả đã có nghiên cứu lâm sàng, bằng chứng của dây săng máu hiện chỉ dừng lại ở động vật và chưa thể thay thế các liệu pháp điều trị y khoa chuẩn mực.
Rễ dây khai (*Coptosapelta flavescens*) chứa các hợp chất quinone và chất chống oxy hóa có tiềm năng kháng viêm thực nghiệm. Tuy nhiên, tác dụng ức chế ký sinh trùng sốt rét *Plasmodium* của dược liệu này hiện chưa có bằng chứng lâm sàng trên người, người dân không được tự ý dùng thay thế thuốc trị bệnh.
Nấu chín hay vò sống lá dây xanh (sương sâm) phụ thuộc vào mục tiêu bảo tồn dưỡng chất. Dù chưa có thử nghiệm đối đầu trực tiếp trên loài lá này, bằng chứng nhiệt động học thực vật cho thấy nhiệt độ cao kéo dài phân hủy polyphenol rõ rệt. Vò sống ở nhiệt độ phòng hoặc gia nhiệt nhẹ giúp bảo toàn hoạt chất tốt hơn đun sôi kỹ.
Nước sắc dây hương (bò khai) chứa nhiều hợp chất tự nhiên nhưng tiềm ẩn rủi ro tụt huyết áp và nguy cơ độc tính phôi thai. Phụ nữ mang thai, người có huyết áp thấp và người đang dùng thuốc điều trị cần đặc biệt thận trọng, tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh ảnh hưởng xấu tới sức khỏe.
Dầu hạt săng máu (*Celastrus paniculatus*) được nhiều người kỳ vọng giúp tăng cường trí nhớ và bảo vệ não bộ. Dù các nghiên cứu trên chuột ghi nhận tác dụng chống oxy hóa và hỗ trợ nhận thức tích cực, dữ liệu lâm sàng trên người hiện vẫn vô cùng hạn chế, đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng.
Dây thuốc cá tuyệt đối không phải là dược liệu giải độc gan như lời truyền miệng dân gian. Các nghiên cứu khoa học cho thấy các bộ phận của nhóm cây này chứa rotenoid có độc tính tế bào cao và khả năng diệt trừ côn trùng mạnh, việc uống vào có thể gây tổn thương gan, thận và ngộ độc nghiêm trọng.
Dù dây toàn (*Solanum lyratum*) chứa nhiều hợp chất alkaloid steroid có tiềm năng chống viêm và ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm, độc tính solanine tự nhiên trong thảo dược họ Cà này có thể gây rối loạn tiêu hóa và biến đổi chức năng cơ thể nếu tự ý sử dụng kéo dài hay dùng sai liều.
Nhiều lời đồn truyền tai cho rằng dây tơ mành có khả năng điều trị dứt điểm hen suyễn hoặc thay thế thuốc giãn phế quản cấp cứu. Thực tế khoa học chỉ ghi nhận một số nghiên cứu chiết xuất thực vật bước đầu trên động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh dây tơ mành thay thế được phác đồ y khoa.
Tự ý uống dây bánh nem cùng các loại thuốc Tây giảm đau có thể gây tương tác dược động lực học bất lợi, làm tăng gánh nặng chuyển hóa tế bào gan và khuếch đại nguy cơ tác dụng phụ của thuốc kháng viêm NSAID. Người bệnh tuyệt đối không nên tùy tiện kết hợp khi chưa có ý kiến của bác sĩ.