16875 bài viết
Alpha-cyperone, hoạt chất sesquiterpene quan trọng chiết xuất từ củ gấu, đã được chứng minh trong phòng thí nghiệm có khả năng ức chế các chất trung gian gây viêm như PGE2, COX-2 và IL-6 thông qua điều hòa con đường tín hiệu NF-kappaB. Tuy nhiên, các phát hiện này mới dừng ở mức tiền lâm sàng và chưa thể thay thế thuốc điều trị.
Củ khởi (kỷ tử) chứa hàm lượng zeaxanthin và chất chống oxy hóa dồi dào, có khả năng hỗ trợ cải thiện sắc tố điểm vàng và làm chậm tổn thương võng mạc. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện có mới chỉ dừng lại ở các thử nghiệm lâm sàng nhỏ, người dùng không nên xem đây là thần dược chữa cận thị hay thay thế điều trị y khoa.
Nước ép củ dền giàu nitrat vô cơ giúp hỗ trợ hạ huyết áp tâm thu trong vài giờ sau khi uống. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng khẳng định đây chỉ là hiệu quả ngắn hạn, không thay thế được thuốc điều trị và cần được sử dụng đúng cách trong chế độ ăn uống hàng ngày.
Uống nước củ dền hỗ trợ tăng sức bền chạy bộ là đúng một phần, nhờ lượng nitrat vô cơ giúp giãn mạch và giảm tiêu hao oxy ở cơ bắp. Tuy nhiên, hiệu quả này rõ rệt nhất ở người chạy bộ phong trào hoặc chưa qua huấn luyện đỉnh cao, trong khi vận động viên chuyên nghiệp ít nhận thấy sự thay đổi.
Các nghiên cứu khoa học xác nhận chiết xuất từ cây dó đất chứa các hợp chất butenolide, triterpenoid và phenolic có tác dụng dọn dẹp gốc tự do và ức chế sản sinh oxit nitric (NO) cùng các chất trung gian gây viêm trên mô hình thí nghiệm. Dù vậy, thảo dược này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Phytate và tannin trong củ gấu tàu tự nhiên có thể tạo phức chelate làm cản trở hấp thu sắt, kẽm và protein. Áp dụng đúng 3 kỹ thuật: ngâm nước đủ độ, luộc chín xả nước và rang nhiệt giúp phân giải các chất kháng dinh dưỡng về ngưỡng an toàn mà vẫn giữ lại hoạt tính sinh học có lợi.
Chất nhầy polysacarit trong củ mài được chứng minh có khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày, kháng viêm và chống oxy hóa. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học nổi bật hiện nay mới dừng lại ở thử nghiệm trên động vật, chưa có đủ nghiên cứu lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa bệnh trên người.
Cỏ đậu hai lá và kim tiền thảo cùng thuộc họ Đậu nhưng mang thành phần và công dụng hoàn toàn khác nhau. Trong khi kim tiền thảo có bằng chứng khoa học rõ rệt về bài sỏi niệu, sỏi mật và giảm viêm, cỏ đậu hai lá mới chỉ được khảo sát tác dụng hạ đường huyết trên chuột, không có tác dụng trị sỏi.
Người tiểu đường có thể ăn củ gấu tàu ở lượng vừa phải, nhưng hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người chứng minh tác dụng hạ đường huyết. Loại củ này không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Dầu củ gấu tàu có thành phần acid oleic và khả năng chống oxy hóa tương đồng đáng kinh ngạc với dầu ô liu trong phòng thí nghiệm. Dù vậy, việc coi loại dầu này tốt ngang ngửa dầu ô liu trên sức khỏe con người là chưa đủ căn cứ do các thử nghiệm lâm sàng hiện còn rất hạn chế.
Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng về việc kết hợp cốt toái bổ với thuốc trị loãng xương bisphosphonate. Các nghiên cứu mới dừng ở mức tế bào cho thấy thảo dược này kích thích tạo xương nhưng tiềm ẩn nguy cơ cản trở hấp thu thuốc và tương tác chuyển hóa qua enzyme gan. Người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Địa cốt bì (vỏ rễ) và quả kỷ tử cùng bắt nguồn từ cây củ khởi nhưng là hai dược liệu khác biệt. Quả kỷ tử giàu polysaccharide giúp chống oxy hóa và bồi bổ thể lực, trong khi địa cốt bì chứa các phenolic amide và alkaloid hỗ trợ kháng viêm, hạ nhiệt và tác động lên huyết áp.