16913 bài viết
Nước sắc an điền cỏ được dân gian tin dùng để làm mát gan, hạ men gan. Dù nghiên cứu trên chuột cống cho thấy chiết xuất cây giúp giảm các enzym gan SGPT, SGOT, bằng chứng lâm sàng trên người hiện vẫn chưa có, đòi hỏi người bệnh phải cẩn trọng.
Ban tròn (*Hypericum patulum*) chứa hoạt chất sinh học mạnh nhưng thiếu dữ liệu an toàn trên người. Nghiên cứu tiền lâm sàng cảnh báo nguy cơ độc tế bào, ảnh hưởng thai nhi và tương tác thuốc ngủ. Phụ nữ mang thai, người chuẩn bị có con và người đang uống thuốc kê đơn tuyệt đối không tự ý sử dụng.
Black cohosh không phải là estrogen thực vật. Thảo dược này không chứa phytoestrogen và không kích hoạt các thụ thể estrogen trong cơ thể, mà tác động chủ yếu thông qua hệ thần kinh để hỗ trợ làm dịu các cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh.
Black cohosh (cây Cimicifuga racemosa) giúp phụ nữ tiền mãn kinh cải thiện chất lượng giấc ngủ khách quan và giảm cơn bốc hỏa, nhưng dữ liệu tổng hợp không ghi nhận hiệu quả điều trị lo âu hay trầm cảm. Việc sử dụng cần đúng liều lượng chuẩn hóa và thận trọng ở người có tiền sử rối loạn cảm xúc.
Nhiều người sắc cây ban uống để thanh nhiệt, trị bệnh gan nhưng việc dùng liều cao kéo dài tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy dùng liều lặp lại quá mức có thể gây biến đổi mô học gan, thay đổi chỉ số sinh hóa và huyết học.
Cây ban tròn không thể trị được bệnh trầm cảm do hoàn toàn thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người. Tác dụng này bị ngộ nhận do gộp chung với cỏ St. John (*Hypericum perforatum*), loài thảo dược cùng chi có nghiên cứu chống trầm cảm nhẹ đến vừa nhưng mang thành phần khác biệt.
Uống nước sắc ban tròn dài ngày tiềm ẩn rủi ro lớn cho gan và thận do độc tính tích lũy. Các nghiên cứu chỉ ra chiết xuất thân cây ban tròn có độc tính tế bào cao, trong khi các loài cùng chi khi dùng lặp lại liều cao gây xơ hóa gan, teo cầu thận và suy gan cấp.
Cây biến hoá và các loài cùng chi chứa axit aristolochic cùng nhiều dẫn xuất độc tính, có nguy cơ gây xơ hóa mô kẽ thận tiến triển và kích thích ung thư đường tiết niệu. Người dân tuyệt đối không tự ý thu hái hay sắc uống cây mọc hoang để tránh nguy cơ suy thận không thể hồi phục.
Quan niệm đắp lá cây ban tròn trị viêm da, mụn nhọt là sai lầm nguy hiểm. Dù chiết xuất tinh chế của thảo dược này có đặc tính kháng viêm trong thử nghiệm khoa học, việc đắp lá tươi trực tiếp lại tiềm ẩn rủi ro viêm da tiếp xúc, nhiễm trùng thứ phát nặng do tạp chất và thiếu kiểm chứng liều lượng.
Viên uống chiết xuất bilberry liều cao chứa hàm lượng đậm đặc các anthocyanin và hoạt chất sinh học, có thể tác động mạnh lên đường huyết, huyết áp và hệ thần kinh. Phụ nữ mang thai, người chuẩn bị phẫu thuật, bệnh nhân tiểu đường và người có cơ địa dị ứng cần đặc biệt cẩn trọng trước khi sử dụng sản phẩm này.
Cây biến hoá (*Asarum*) chứa độc chất gây tổn thương tế bào thận và có thể dẫn đến suy thận cấp. Bốn nhóm đối tượng gồm người suy giảm chức năng thận, phụ nữ mang thai, trẻ em và người đang phối hợp thuốc điều trị mạn tính cần tuyệt đối tránh tự ý sử dụng dược liệu này.
Các loài thảo dược thuộc chi cây ban (Hypericum) chứa hoạt chất kháng khuẩn và chống viêm giúp vết thương mau liền trên mô hình thí nghiệm. Dù vậy, việc giã đắp lá tươi trực tiếp lên vết thương hở là sai lầm nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nặng và hoại tử mô.