Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1052 trên 1.483
Hành lá và hẹ chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh hữu cơ, flavonoid và các chuỗi đường đa polysaccharide giúp kích thích sản xuất kháng thể, kháng viêm và nâng cao sức đề kháng. Bổ sung hợp lý hai loại rau gia vị này giúp cơ thể phòng ngừa tốt hơn các đợt cảm lạnh và cúm khi thời tiết chuyển mùa.
Người bệnh thận mạn tính cần đặc biệt hạn chế các loại gia vị đóng gói sẵn giàu natri và các loại muối giảm mặn nhân tạo chứa nhiều kali. Việc mất cân bằng điện giải từ thói quen nêm nếm gia vị công nghiệp có thể làm tăng huyết áp và gây thêm áp lực bài tiết cho thận.
Ngâm chân bằng nước đun tiêu Tứ Xuyên ấm vào buổi tối giúp kích thích tuần hoàn máu ngoại vi, làm ấm bàn chân và xua tan cảm giác mỏi cơ hiệu quả. Tinh dầu tự nhiên trong hạt tiêu có khả năng làm mềm lớp sừng, hỗ trợ hoạt chất thẩm thấu sâu và mang lại cảm giác thư giãn trước khi ngủ.
Khi tập thể thao ra nhiều mồ hôi, việc chỉ uống nước lọc có thể gây hạ natri máu và giảm thể lực. Bổ sung natri đúng cách kết hợp dịch uống phù hợp theo tốc độ mất mồ hôi giúp duy trì thể tích huyết tương, ngăn ngừa kiệt sức và phục hồi cân bằng nước nhanh chóng.
Bột nghệ chứa hàm lượng oxalat hòa tan trong nước lên tới 91%, làm tăng đáng kể sự hấp thu qua đường ruột và đẩy mạnh bài tiết oxalat qua nước tiểu. Đối với người có tiền sử hoặc nguy cơ mắc sỏi thận canxi oxalat, việc lạm dụng bột nghệ liều cao có thể làm tăng độ bão hòa nước tiểu và thúc đẩy hình thành sỏi.
Uống nước sả gừng đậm đặc hàng ngày có thể làm tụt huyết áp, đặc biệt ở người có huyết áp thấp. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hoạt chất trong sả và gừng có tác dụng làm giãn cơ trơn mạch máu và kích thích bài tiết nước tiểu nhẹ, dẫn tới giảm áp lực tuần hoàn.
Nhiều người tin rằng vị cay nồng của mù tạt (wasabi) có thể tiêu diệt vi khuẩn và giun sán khi ăn đồ sống. Thực tế khoa học cho thấy, hoạt chất trong wasabi chỉ có tác dụng ức chế nhẹ một số loại vi khuẩn trong phòng thí nghiệm và hoàn toàn không thể giết chết ấu trùng ký sinh trùng trên bàn ăn.
Uống trà chứa tri mẫu mỗi ngày để thanh nhiệt là thói quen sai lầm tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe. Dược liệu này có dược tính mạnh và tính hàn sâu, việc lạm dụng kéo dài không giúp mát gan mà còn tạo áp lực lớn, dễ gây ngộ độc tế bào gan, suy giảm chức năng thận và rối loạn tiêu hóa.
Ướp thịt với hương thảo và húng tây trước khi nướng giúp giảm đáng kể các hợp chất amin dị vòng (HCAs) gây ung thư nhờ nguồn chất chống oxy hóa polyphenol dồi dào. Thói quen ẩm thực này phát huy hiệu quả tốt nhất khi thịt được ướp đủ thời gian và chế biến ở mức nhiệt phù hợp.
Ớt cay chứa capsaicin giúp kích hoạt hệ thần kinh giao cảm và tăng sinh nhiệt, qua đó hỗ trợ đốt cháy thêm chất béo khi ăn kiêng. Tuy nhiên, mức năng lượng tiêu hao tăng thêm khá nhỏ, chỉ đóng vai trò bổ trợ chứ không thể thay thế thâm hụt calo hay vận động.
Hạt tiêu thất chuẩn tự nhiên rất dễ phân biệt với các loại quả rừng độc hại nhờ phần cuống quả dính liền đặc trưng như chiếc đuôi nhỏ và mùi thơm cay ấm pha lẫn nốt hương long não, giúp người dùng tránh mua nhầm dược liệu kém chất lượng trôi nổi.
Tinh dầu bạc hà chứa hoạt chất menthol có khả năng chẹn kênh canxi tự nhiên, giúp làm giãn cơ trơn đường tiêu hóa và xoa dịu cơn đau quặn bụng do hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, hiệu quả giảm đau rõ rệt nhất đến từ viên nang bao tan trong ruột chứa tinh dầu chuẩn hóa chứ không chỉ dừng lại ở nước lá tươi thông thường.
Lá lốt chứa các hoạt chất có đặc tính kháng viêm, giảm đau thực nghiệm trên mô hình động vật. Tuy nhiên, việc dùng qua món ăn hàng ngày chỉ mang lại lượng dược chất rất nhỏ, không thể chữa khỏi thoái hóa khớp hay thay thế thuốc điều trị chuyên khoa.
Các hoạt chất timosaponin chiết xuất từ dược liệu tri mẫu cho thấy khả năng bảo vệ tế bào thần kinh, giảm viêm và cải thiện trí nhớ trên động vật thí nghiệm. Dù mở ra nhiều triển vọng trong việc ngừa sa sút trí tuệ tuổi già, người dân không nên tự ý lạm dụng thảo dược này khi chưa có tư vấn y khoa.
Người bị trào ngược dạ dày có thể uống trà gừng nhưng cần hết sức thận trọng, bởi gừng có tác động hai chiều lên hệ tiêu hóa. Nếu uống lượng nhỏ sau bữa ăn, gừng giúp ấm bụng và trợ tiêu hóa, nhưng nếu uống quá đặc hoặc uống khi đói, tính cay nóng có thể gây kích ứng niêm mạc và kích hoạt cơn trào ngược.
Nước cốt chanh và giấm chứa các axit hữu cơ tự nhiên giúp kích thích gai vị giác và tăng tiết nước bọt, từ đó khuếch đại cảm nhận độ mặn của muối ăn trên đầu lưỡi. Nhờ cơ chế tương tác vị giác này, người nội trợ có thể chủ động cắt giảm đáng kể lượng muối khi nấu nướng mà món ăn vẫn đậm đà, vừa miệng.
Ăn tỏi sống khi bụng đói khiến hoạt chất allicin nồng độ cao tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc dạ dày mà không có thức ăn đệm. Hợp chất này kích hoạt thụ thể đau TRPA1, phá hủy liên kết protein tế bào biểu mô và bào mòn hàng rào chất nhầy, gây ra cơn đau rát, cồn cào và viêm cấp tính.
Khi thực hiện nhịn ăn gián đoạn, cơ thể nhanh chóng đào thải lượng lớn natri và nước qua nước tiểu, dẫn đến tụt điện giải với các dấu hiệu điển hình như đau đầu, hoa mắt, chóng mặt. Việc hiểu rõ cơ chế bài tiết muối khoáng và bổ sung đúng thời điểm, đúng nồng độ thẩm thấu sẽ giúp duy trì tuần hoàn ổn định và bảo đảm an toàn.
Rửa dưa muối, thịt hộp dưới nước có thể giảm từ 30% đến hơn 80% lượng natri tùy loại thực phẩm và thời gian rửa. Tuy nhiên, nếu chỉ tráng sơ vài giây thì hiệu quả không đáng kể, đồng thời cách làm này còn làm thất thoát nhiều khoáng chất có lợi.
Thói quen chấm đẫm muối ớt khi ăn trái cây có thể biến món ăn vặt bổ dưỡng thành gánh nặng lớn cho thận. Việc dung nạp quá nhiều muối tùy nghi làm tăng áp lực lọc cầu thận, giữ nước trong lòng mạch và kích hoạt nguy cơ tăng huyết áp âm thầm theo thời gian.
