Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1096 trên 1.483
Người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc kháng kết tập tiểu cầu không nên tự ý uống sâm. Hoạt chất ginsenoside trong sâm có thể làm giảm nồng độ và hiệu quả của thuốc warfarin gây nguy cơ tạo cục máu đông, hoặc làm tăng gấp đôi nồng độ chất chuyển hóa của aspirin trong máu.
Ăn cá vào bữa sáng giúp kích thích tiết hormone no PYY và GLP-1, làm giảm tự nhiên 11% lượng calo nạp vào ở bữa ăn tiếp theo mà không gây đói. Đây là nguồn đạm chất lượng cao hỗ trợ kiểm soát cân nặng tốt, nhưng cần chế biến ít dầu mỡ và kiểm soát tổng năng lượng cả ngày.
Cua ghẹ sống ở môi trường biển nên thịt chứa một lượng muối tự nhiên nhất định khiến nhiều người cao huyết áp lo lắng. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy nguy cơ tăng huyết áp thực sự đến từ tổng lượng natri dư thừa do cách chế biến tẩm ướp và thói quen chấm muối ớt đậm đặc.
Cả cá hồi nuôi và cá hồi tự nhiên đều giàu axit béo omega-3 (EPA, DHA), chỉ cần một khẩu phần 150-200g mỗi tuần đã vượt mức khuyến nghị cho người lớn. Dù cá hồi nuôi có nhiều mỡ tổng số và omega-6 hơn, các nghiên cứu mới nhất cho thấy mức chất ô nhiễm ở cả hai loại hiện đều rất thấp, nằm dưới ngưỡng an toàn của Châu Âu.
Người mắc hội chứng ruột kích thích không cần kiêng tuyệt đối thịt đỏ nhưng nên hạn chế ăn nhiều, nhất là phần nhiều mỡ. Nghiên cứu cho thấy người bệnh tiêu hóa chức năng thường ăn quá nhiều thịt đỏ, đồ ngọt nhưng lại thiếu cá và rau xanh, dễ gây thiếu vi chất và làm nặng thêm tình trạng rối loạn tiêu hóa.
Sâm Tây Bá Lợi Á chứa các hoạt chất có khả năng làm giảm và cải thiện chỉ số đường huyết. Khi dùng chung dược liệu này với thuốc điều trị tiểu đường, tác dụng cộng gộp có thể xảy ra và làm tăng nguy cơ hạ đường huyết quá mức, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người đang dùng nhiều loại thuốc.
Nhiều người mắc đái tháo đường kiêng cơm trắng và chuyển sang ăn bún tươi vì nghĩ sợi bún ít làm tăng đường huyết. Thực tế, các nghiên cứu cho thấy món sợi thông thường vẫn làm tăng đường huyết tương đương cơm trắng nếu cùng lượng tinh bột, ngoại trừ các loại sợi làm từ đậu xanh hoặc ngũ cốc chuyên biệt.
Nhiều người thường đánh đồng thịt đỏ tươi và thịt chế biến sẵn, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy xúc xích, thịt xông khói làm tăng vọt nguy cơ suy tim và tử vong tim mạch. Trong khi đó, thịt đỏ tươi ăn điều độ lại an toàn hơn nhiều cho sức khỏe.
Người bệnh đái tháo đường không nên tự ý dùng sâm cau thường xuyên. Mặc dù chiết xuất sâm cau cho thấy tiềm năng hạ đường huyết và chống oxy hóa trong các thử nghiệm trên động vật, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận độ an toàn và hiệu quả khi dùng lâu dài trên người.
Trà lá sâm Ngọc Linh cung cấp nhiều hoạt chất saponin quý giúp ức chế enzym acetylcholinesterase hỗ trợ tăng cường trí nhớ, nhưng không sở hữu hàm lượng saponin tổng và nhóm ocotillol đậm đặc như củ sâm. Do đó, trà lá sâm là thức uống bồi bổ kinh tế nhưng không thể thay thế hoàn toàn giá trị của thân rễ.
Sâm Tây Bá Lợi Á giúp cơ thể chống lại căng thẳng và mệt mỏi nhờ hoạt động như một chất thích nghi tự nhiên. Dược liệu này tác động lên trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận, kích hoạt các protein bảo vệ tế bào và ngăn chặn sự gia tăng đột biến của hormone cortisol khi gặp áp lực.
Ăn cá ít nhất 2 lần mỗi tuần giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ do tắc mạch máu não. Lợi ích này đến từ hoạt chất EPA và DHA trong cá, giúp chống kết tập tiểu cầu ngăn cục máu đông và hạ mỡ máu triglyceride, nhưng chỉ hiệu quả khi chế biến không chiên rán.
Cá biển vượt trội hơn cá nước ngọt về hàm lượng chất béo omega-3 và tỷ lệ n-3/n-6 tốt cho tim mạch. Tuy nhiên, cá nước ngọt lại là nguồn cung cấp axit béo omega-6 dồi dào và một số loại cá nước ngọt nuôi vẫn chứa lượng chất béo quý giá không thua kém cá biển.
Uống trà xanh ngay sau khi ăn hải sản không tạo ra sỏi nguy hiểm như lời đồn, nhưng tannin trong trà có thể liên kết tạm thời với protein và vi chất, gây đầy bụng hoặc cản trở hấp thu dinh dưỡng. Bạn nên uống trà cách bữa ăn hải sản từ 1 đến 2 giờ để hệ tiêu hóa hoạt động tốt nhất.
Người suy thận mạn tính không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn hải sản tươi sống. Điều cốt lõi là kiểm soát tổng lượng protein vừa phải và cắt giảm triệt để các loại hải sản chế biến sẵn chứa phụ gia phốt pho vô cơ vốn hấp thu gần 100% vào máu, gây hại thận và tim mạch.
Ngâm sâm cau với nước vo gạo là bước sơ chế bắt buộc trong dân gian nhằm loại bỏ bớt nhựa chát và giảm độc tính kích ứng của củ tươi. Các nghiên cứu hiện đại xác nhận dịch chiết sâm cau vừa chứa hoạt chất bổ xương khớp, sinh lý nhưng cũng có tính gây độc tế bào nếu dùng nồng độ cao.
Histamine hình thành do vi khuẩn phân hủy histidine trong thịt cá ươn là một độc tố có cấu trúc vô cùng bền nhiệt. Việc nấu sôi, chiên rán thông thường chỉ tiêu diệt được vi khuẩn chứ hoàn toàn không thể phá hủy độc tố histamine đã tích tụ, dẫn đến nguy cơ ngộ độc cấp tính nguy hiểm cho người dùng.
Cá mòi đóng hộp ăn cả xương là nguồn cung cấp canxi dồi dào với sinh khả dụng rất cao, tương đương hoặc vượt trội so với canxi tổng hợp nhờ cấu trúc hydroxyapatite tự nhiên. Tuy nhiên, người tiêu dùng cần dùng ở mức độ hợp lý để tránh nguy cơ dung nạp thừa muối natri và các kim loại nặng tích tụ.
Trẻ tròn 6 tháng tuổi khi bắt đầu ăn dặm nên được ăn thịt đỏ ngay nhằm kịp thời bù đắp nguồn sắt dự trữ đã cạn kiệt. Thịt đỏ cung cấp sắt heme có sinh khả dụng vượt trội, giúp ngăn ngừa nguy cơ thiếu máu thiếu sắt mà không gây tình trạng quá tải vi chất.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất từ chi Nhân sâm giúp giảm men gan ALT, AST và ngăn ngừa hoại tử tế bào gan trước độc tố hóa học. Cơ chế bảo vệ này đến từ việc kích hoạt hệ thống enzyme chống oxy hóa tự nhiên, giảm tích tụ mỡ và kìm hãm phản ứng viêm tại mô gan.
