Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1108 trên 1.483
Các nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất lá xô thơm dạng xịt và viên ngậm có khả năng giảm đau họng cấp tốc trong 2 giờ đầu và giảm tới 96% tải lượng virus đường hô hấp sau 4 ngày. Tuy nhiên, nước súc họng tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ làm dịu niêm mạc và không thay thế được thuốc điều trị.
Bánh mì là nguồn tinh bột giàu năng lượng và thúc đẩy tốc độ bù đắp glycogen cơ bắp vượt trội, rất phù hợp cho người tập gym trong giai đoạn xả cơ (bulking). Nhờ chỉ số đường huyết cao và tính tiện lợi, thực phẩm này hỗ trợ phục hồi thể lực nhanh chóng nếu được sử dụng đúng thời điểm và liều lượng.
Bánh mì nướng hay bánh mì tươi đều làm tăng đường huyết với tốc độ gần như tương đương nhau, do nhiệt độ nướng chỉ làm mất nước bề mặt chứ không làm biến đổi tinh bột bên trong. Thay vì cách chế biến, chính loại bột, lượng chất xơ và thực phẩm ăn kèm mới quyết định tốc độ hấp thu đường.
Tự ý kết hợp thảo dược như sam hạt đỏ lá dài khi đang uống thuốc trợ tim có thể gây nguy hiểm cho hệ dẫn truyền cơ tim. Các nghiên cứu cho thấy sự giao thoa hoạt chất tại bơm ion tế bào và hệ men gan dễ dẫn đến đối kháng làm mất tác dụng thuốc hoặc cộng gộp độc tính.
Lá sao nhái hồng thường được dùng làm rau ăn hằng ngày hoặc đun nước uống hỗ trợ sức khỏe. Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất loài cây này thuộc nhóm thực tế không độc, không làm tổn thương gan, thận hay thay đổi chỉ số sinh hóa ở liều thử nghiệm, nhưng người dùng vẫn cần tránh lạm dụng liều cao.
Kẹp rau xanh vào bánh mì giúp làm chậm hấp thu đường nhờ ma trận chất xơ cản trở enzyme tiêu hóa tiếp cận tinh bột. Tuy nhiên, lượng rau kẹp thông thường có thể chưa đủ để ngăn đỉnh đường huyết vọt cao nếu bạn vẫn dùng bánh mì tinh chế hoặc ăn kèm quá nhiều sốt béo.
Chiết xuất lá rau sao nhái hồng bước đầu được chứng minh giúp cải thiện cholesterol toàn phần, triglyceride và giảm hấp thu chất béo trên mô hình động vật ăn nhiều mỡ. Tuy nhiên, do chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người về hạ mỡ máu, bạn chỉ nên dùng loại rau này như thực phẩm hỗ trợ, không thay thế thuốc.
Chiết xuất từ lá và vỏ cây sam hạt đỏ lá dài chứa nhiều hợp chất tự nhiên có khả năng ức chế phản ứng viêm, giảm đau và cải thiện tình trạng kháng insulin. Tuy nhiên, các bằng chứng này mới dừng ở mức độ thử nghiệm trên tế bào và động vật, người dân tuyệt đối không tự ý sắc uống để tránh nguy cơ ngộ độc.
Rau sao nhái hồng chứa nhiều hoạt chất sinh học như quercetin và acid chlorogenic giúp cải thiện độ nhạy insulin và giảm kháng insulin trên người bệnh tiểu đường tuýp 2. Tuy nhiên, loại rau này chỉ đóng vai trò thực phẩm hỗ trợ chuyển hóa, không thể thay thế thuốc điều trị và chế độ vận động.
Người bệnh đái tháo đường type 2 không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối bánh mì. Nghiên cứu khoa học cho thấy việc chuyển sang các loại bánh mì cải tiến giàu chất xơ, bánh mì lúa mạch đen hoặc bánh mì synbiotic, kết hợp kiểm soát khẩu phần nghiêm ngặt, sẽ giúp giữ đường huyết ổn định mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng.
Bánh mì tinh than tre được quảng cáo rầm rộ với công dụng giải độc và thanh lọc cơ thể. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy than hoạt tính chỉ hấp phụ chất tại đường ruột chứ không thể thanh lọc nội tạng, thậm chí còn cản trở hấp thu thuốc điều trị và gây thiếu hụt dưỡng chất nếu lạm dụng.
Nhiều người sẵn sàng trả giá đắt gấp đôi để mua bánh mì không chứa gluten (gluten-free) vì tin rằng chúng tốt cho sức khỏe hơn bánh mì thường. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy loại bánh này thường nghèo đạm, thiếu chất chống oxy hóa, có chỉ số đường huyết cao và không mang lại lợi ích đặc biệt nào cho người khỏe mạnh.
Người muốn giảm cân không cần kiêng tuyệt đối bánh mì mà có thể ăn từ 2 đến 4 lát mỗi ngày trong chế độ thâm hụt calo. Việc duy trì lượng tinh bột vừa phải kết hợp ưu tiên bánh mì nguyên cám giúp cơ thể no lâu, cải thiện chỉ số chuyển hóa và giảm nguy cơ bỏ cuộc giữa chừng.
Thêm một thìa giấm lỏng vào bữa ăn giàu tinh bột như cơm trắng giúp làm giảm đáng kể mức tăng đường huyết sau ăn nhờ axit axetic làm chậm rỗng dạ dày và ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột, tuy nhiên cần áp dụng đúng cách để bảo vệ hệ tiêu hóa.
Nhiều người bị tăng huyết áp thường kiêng tuyệt đối trứng vì lo ngại cholesterol làm hại mạch máu. Tuy nhiên, các phân tích khoa học cho thấy ăn trứng ở mức độ hợp lý không làm tăng huyết áp, thậm chí đạm trong lòng trắng trứng còn chứa hoạt chất hỗ trợ giãn mạch nếu biết chế biến đúng cách.
Cắt bỏ hoàn toàn cơm và tinh bột dễ đẩy cơ thể vào trạng thái hạ đường huyết và thiếu hụt insulin do đói. Phản ứng sinh học này kích hoạt vùng não điều khiển phần thưởng cùng chất dẫn truyền thần kinh neuropeptide Y, tạo ra cơn thèm ngọt dữ dội và thúc đẩy hành vi ăn bù mất kiểm soát.
Rau sao nhái hồng giàu polyphenol và quercitrin có lợi cho sức khỏe, nhưng các hoạt chất này rất nhạy cảm với nhiệt độ cao. Để giữ tối đa chất chống oxy hóa, bạn nên ưu tiên ăn sống đọt non đã rửa sạch hoặc hấp nhanh thay vì luộc chín kỹ trong nhiều nước sôi.
Củ riềng nếp chứa các hoạt chất có khả năng làm chậm tiêu hóa tinh bột và kích thích tiết insulin trên thực nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện mới dừng ở ống nghiệm và động vật, người bệnh chỉ nên dùng lượng nhỏ hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Cây xô thơm chứa nhiều hoạt chất giúp tăng độ nhạy insulin tại gan, giảm đường huyết lúc đói, đường huyết sau ăn và chỉ số HbA1c ở người tiểu đường type 2. Tuy nhiên, hiệu quả hạ đường huyết rõ rệt chủ yếu đến từ dạng viên chiết xuất chuẩn hóa liều lượng, trong khi dạng trà hãm thông thường thiên về tác dụng phòng ngừa và giảm mỡ máu.
Thịt quả (áo hạt) sam hạt đỏ màu đỏ tươi, vị ngọt và được thử nghiệm an toàn, nhưng hạt bên trong cùng lá và cành lại chứa các hoạt chất chống ung thư cực mạnh, có độc tính tế bào cao, tiềm ẩn nguy hiểm lớn nếu nhai vỡ hoặc tự ý sử dụng.
