Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.591 bài, trang 1236 trên 1.480
Tuân thủ chế độ ăn Địa Trung Hải giúp làm chậm quá trình suy giảm nhận thức và giảm nguy cơ chuyển từ suy giảm nhận thức nhẹ sang bệnh Alzheimer ở người cao tuổi. Mô hình ăn giàu cá, dầu thực vật, rau quả và ngũ cốc này là giải pháp dự phòng an toàn, dễ áp dụng cho sức khỏe não bộ.
Nước ép bưởi chùm chứa nhiều dưỡng chất có lợi nhưng lại ức chế enzyme chuyển hóa thuốc ở ruột và gan, làm tăng vọt nồng độ thuốc hạ huyết áp và thuốc tim mạch trong máu. Ở người cao tuổi có chức năng gan suy giảm, sự kết hợp này dễ dẫn đến quá liều và gây tác dụng phụ nguy hiểm.
Hạt hạnh nhân hoạt động như một prebiotic tự nhiên nhờ chứa lượng lớn chất xơ và polyphenol. Nguồn dưỡng chất này vượt qua dạ dày để đến đại tràng, kích thích sự phát triển của các lợi khuẩn như *Bifidobacterium* và thúc đẩy sản sinh acid béo chuỗi ngắn củng cố hàng rào ruột.
Nhiều phụ huynh cấm con uống cà phê vì sợ "khóa" sụn tăng trưởng gây lùn. Thực tế, nghiên cứu trên người cho thấy lượng caffeine vừa phải không làm giảm mật độ xương ở thanh thiếu niên, nhưng việc lạm dụng liều cao kéo dài và thức khuya mới là mối đe dọa thực sự cho sự phát triển thể chất.
Ăn hạnh nhân giúp giảm cholesterol xấu và bảo vệ mạch máu, nhưng hiệu quả phụ thuộc lớn vào liều lượng lẫn thời điểm ăn trong ngày. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy mức tiêu thụ từ 30g đến khoảng 73g mỗi ngày vào bữa phụ mang lại lợi ích rõ rệt nhất cho người có mỡ máu chưa tối ưu.
Nhiều học sinh tuổi dậy thì tự ý bỏ bữa theo trào lưu nhịn ăn gián đoạn để ép cân nhanh. Tuy nhiên, các nghiên cứu cảnh báo việc nhịn ăn ở giai đoạn cơ thể đang phát triển có thể kìm hãm tế bào tuyến tụy sản xuất insulin, làm xáo trộn nhịp điệu hormone, ảnh hưởng nhận thức và làm tăng nguy cơ rối loạn ăn uống.
Bước vào tuổi dậy thì, tuyến giáp cần đủ i-ốt để sản xuất hormone điều hòa thể chất và não bộ. Bổ sung khoảng 150 microgram i-ốt mỗi ngày qua bữa ăn đa dạng và muối i-ốt đúng cách giúp thanh thiếu niên phòng ngừa bướu cổ, duy trì trí nhớ và nâng cao hiệu quả học tập.
Sụt cân không rõ nguyên nhân ở người cao tuổi là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, liên quan đến suy dinh dưỡng, trầm cảm, ung thư đường tiêu hóa, ung thư phổi hoặc rối loạn chuyển hóa. Tình trạng này làm tăng gấp đôi nguy cơ tử vong, đòi hỏi phải thăm khám lâm sàng sớm thay vì tự ý dùng thuốc kích thích ăn uống.
Người trên 65 tuổi cần kiểm soát muối nghiêm ngặt hơn người trẻ do thận giảm khả năng đào thải natri và độ nhạy cảm muối của huyết áp tăng dần theo tuổi. Việc duy trì chế độ ăn giảm natri hợp lý giúp hạ huyết áp tâm thu rõ rệt và ngăn ngừa các biến cố tim mạch nguy hiểm.
Trà tim sen nổi tiếng với công dụng an thần, giúp dễ ngủ nhưng không hoàn toàn vô hại nếu người cao tuổi uống thay nước lọc mỗi ngày. Các nghiên cứu cho thấy hoạt chất alkaloid trong tim sen tác động trực tiếp lên kênh ion và lực co bóp cơ tim, đòi hỏi người bị rối loạn nhịp tim phải hết sức thận trọng khi sử dụng.
Các nghiên cứu trên động vật chứng minh lá hương nhu tía giúp giảm cholesterol toàn phần, giảm mỡ xấu LDL, giảm triglyceride và tăng mỡ tốt HDL nhờ cơ chế ức chế tổng hợp mỡ tại gan và tăng đào thải chất béo qua phân. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò thức uống hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Hạ đường huyết ban đêm ở người cao tuổi cực kỳ nguy hiểm vì xảy ra âm thầm khi đang ngủ, làm suy giảm triệu chứng cảnh báo giao cảm khiến bệnh nhân không thể thức giấc để xử trí. Tình trạng này kéo dài gây biến đổi điện tim, loạn nhịp và thiếu máu cơ tim thầm lặng, làm tăng vọt nguy cơ đột tử và biến cố tim mạch nguy kịch.
Bổ sung canxi dạng viên liều cao ở tuổi trên 60 có thể làm tăng nguy cơ vôi hóa mạch máu và nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người suy giảm chức năng thận hoặc dùng đơn độc thiếu vitamin K2 và D3. Duy trì canxi qua thực phẩm và dùng đúng chỉ định giúp bảo vệ xương an toàn.
Người bị rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống huyết khối không nên ăn quá nhiều húng quế cùng lúc hay dùng dưới dạng chiết xuất cô đặc. Tuy nhiên, người bệnh không cần kiêng tuyệt đối mà có thể ăn lượng nhỏ như rau gia vị thông thường, giữ khẩu phần ổn định và tuân thủ chặt chẽ đơn thuốc của bác sĩ.
Dù bữa ăn hằng ngày vẫn đầy đủ thịt cá, nhiều người cao tuổi vẫn bị thiếu hụt vitamin B12 dẫn đến thiếu máu và suy giảm trí nhớ. Nguyên nhân chủ yếu không nằm ở khẩu phần ăn mà do niêm mạc dạ dày bị lão hóa, giảm tiết acid khiến cơ thể không thể tách và hấp thu vi chất này từ thực phẩm.
Trà hương thảo không gây mất ngủ như nhiều người lo ngại mà ngược lại chứa nhiều hoạt chất giúp làm dịu hệ thần kinh, giảm lo âu và hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ. Tuy nhiên, thức uống này cần được pha và sử dụng đúng cách để đạt lợi ích tối ưu.
Cảm giác khát suy giảm theo tuổi tác khiến nhiều người cao tuổi rơi vào tình trạng mất nước tiềm ẩn mà không hề hay biết. Các nghiên cứu cho thấy người lớn tuổi cần tối thiểu 1.500 ml chất lỏng mỗi ngày từ đồ uống và thức ăn để duy trì hoạt động sinh lý và phòng ngừa biến chứng nhập viện.
Nhịn ăn sáng không chỉ khiến học sinh cấp 2, cấp 3 đói bụng mà còn làm giảm khả năng tập trung, suy yếu trí nhớ không gian - từ vựng và làm chậm tốc độ xử lý thông tin ngay trong buổi học. Duy trì bữa sáng có từ hai nhóm thực phẩm trở lên giúp não bộ tỉnh táo và gắn kết với trường lớp tốt hơn.
Nhiều người lớn tuổi duy trì thói quen uống thật nhiều nước lọc để thanh lọc cơ thể, nhưng việc này có thể gây hạ natri máu nguy hiểm. Nguyên nhân cốt lõi do thận lão hóa giảm thải trừ nước tự do, kết hợp tác dụng phụ của thuốc điều trị làm cơ thể tích tụ nước quá mức.
Uống trà hương thảo ấm sau bữa ăn nhiều dầu mỡ thực sự giúp giảm cảm giác đầy hơi, ậm ạch. Tinh dầu và các hoạt chất trong hương thảo kích thích cơ thể tiết dịch mật, enzyme tuyến tụy và tăng cường nhu động dạ dày, từ đó đẩy nhanh quá trình phân giải chất béo và làm rỗng đường tiêu hóa.
