Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.586 bài, trang 1237 trên 1.480
Người đang dùng thuốc chống đông máu tuyệt đối không nên dùng nhiều hương thảo liều cao hay chiết xuất cô đặc. Hoạt chất sinh học đậm đặc trong thảo dược này có thể tương tác phức tạp với thuốc, làm tăng nguy cơ xuất huyết nguy hiểm hoặc xáo trộn khả năng kiểm soát đông máu của cơ thể.
Thói quen tắm nước nóng vào sáng sớm khi trời lạnh có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi do kích hoạt sự biến thiên huyết áp hai pha đột ngột: huyết áp vọt lên rất cao ngay trong 30 giây đầu rồi tụt sâu sau vài phút, gây gánh nặng tuần hoàn não và tim mạch nghiêm trọng.
Hít mùi hương thảo qua máy khuếch tán thực sự giúp tăng sự tỉnh táo, tạo cảm giác tươi mới và cải thiện hiệu suất các công việc đòi hỏi trí nhớ, sự chú ý. Tuy nhiên, đây là giải pháp hỗ trợ nhận thức ngắn hạn và giảm căng thẳng, không phải thuốc điều trị các bệnh lý suy giảm trí nhớ.
Xông lá hương nhu tía giúp làm ấm đường thở, giảm nghẹt mũi nhờ hơi nước mang theo hoạt chất eugenol có tính kháng khuẩn và chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, để tránh bỏng niêm mạc mũi và da mặt, người bệnh cần đun lá đúng cách, để nước nguội bớt và giữ khoảng cách an toàn khi xông.
Người cao tuổi thường xuyên đắng miệng, chán ăn do sự suy giảm tự nhiên của các nụ vị giác kết hợp cùng tác dụng phụ từ việc sử dụng đồng thời nhiều loại thuốc điều trị bệnh mạn tính. Tình trạng này khiến việc cảm nhận món ăn bị sai lệch, dẫn tới nguy cơ sụt cân và suy dinh dưỡng nghiêm trọng.
Người già có thận bình thường không bị hỏng thận khi ăn đủ đạm, trái lại kiêng khem quá mức dễ dẫn đến teo cơ và suy kiệt thể lực. Nhu cầu protein khuyến nghị ở người lớn tuổi là 1,0-1,2 g/kg/ngày nhằm duy trì sức mạnh cơ bắp và giảm thiểu nguy cơ tàn phế.
Trà hương thảo giàu chất chống oxy hóa giúp thư giãn tinh thần và hỗ trợ bảo vệ tế bào gan. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện chưa ấn định số tách chuẩn mỗi ngày cho người, đồng thời cảnh báo việc lạm dụng liều cao kéo dài hoặc uống nhầm tinh dầu có thể gây hại tế bào gan và giảm hormone nam giới.
Melatonin hỗ trợ cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi trong ngắn hạn, đặc biệt ở dạng phóng thích kéo dài. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chưa khuyến cáo sử dụng hoạt chất này lâu dài cho chứng mất ngủ mạn tính do thiếu dữ liệu an toàn dài hạn.
Ngồi học liên tục nhiều giờ kèm tâm lý ngại đi vệ sinh ở trường khiến nhiều học sinh nữ thường xuyên nhịn tiểu và uống ít nước. Các nghiên cứu y khoa khẳng định thói quen trì hoãn tiểu tiện và đi tiểu quá ít lần trong ngày làm ứ đọng nước tiểu, làm tăng mạnh nguy cơ mắc và tái phát viêm đường tiết niệu.
Tập luyện thể thao tác động đến mạch phần thưởng của não bộ nhưng không thể ngay lập tức loại bỏ tính bốc đồng ở trẻ dậy thì. Bản chất hành vi bốc đồng bắt nguồn từ sự chưa hoàn thiện của vỏ não trước trán và hệ thống dopamine, đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa vận động khoa học và định hướng giáo dục kiên trì.
Bước vào tuổi dậy thì và có kinh nguyệt, nhu cầu sắt sinh lý của bé gái tăng vọt lên mức 2,2 mg mỗi ngày để bù đắp lượng máu mất đi. Tuy nhiên, khẩu phần ăn thông thường khó đáp ứng đủ mức dự trữ này, đòi hỏi cha mẹ phải biết cách kết hợp thực phẩm và bổ sung viên sắt đúng chỉ định.
Học sinh liên tục tìm đến đồ ăn vặt giữa các giờ học phần lớn do áp lực bài vở kích thích hormone căng thẳng cortisol và sự điều hòa cảm xúc kém thích nghi, thay vì cơn đói thể chất thực sự từ dạ dày.
Trục ruột - não - da đóng vai trò quan trọng trong cơ chế gây viêm của mụn trứng cá tuổi dậy thì. Bổ sung men vi sinh (probiotic) giúp điều hòa hệ vi sinh đường ruột, tăng chỉ số chống viêm và giảm tác dụng phụ của thuốc trị mụn, nhưng chỉ đóng vai trò hỗ trợ chứ không thay thế phác đồ y khoa.
Hương bồ lá hẹp có hoạt tính kháng viêm nhưng việc dùng liều cao kéo dài không làm tăng hiệu quả mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây hại gan, thận. Do đặc tính sinh học chuyên hấp thu kim loại nặng và hóa chất từ bùn nước, loại cây này dễ tích tụ độc chất nếu thu hái từ nguồn tự nhiên ô nhiễm.
Hương thảo tươi vừa hái giữ được hàm lượng axit rosmarinic và chất chống oxy hóa cao hơn so với lá khô trong cùng điều kiện chiết xuất. Tuy nhiên, lá hương thảo được làm khô và bảo quản kín khí đúng cách vẫn duy trì ổn định dưỡng chất trong thời gian dài, rất bền nhiệt khi pha chế.
Uống nước tăng lực trước giờ học có thể khiến trẻ tuổi dậy thì đối mặt với nguy cơ loạn nhịp tim, co cứng thành mạch và suy giảm lưu lượng máu lên não. Đằng sau sự tỉnh táo tức thì là lượng caffeine cùng chất kích thích đậm đặc gây bồn chồn, mất tập trung và các biến cố tim mạch khôn lường.
Cho trẻ vận động kết thúc trước bữa ăn từ 1 đến 2 giờ là khoảng thời gian lý tưởng để kích thích cơn đói tự nhiên. Quá trình tập luyện cấp tính thường ức chế tạm thời hormone gây đói acylated ghrelin; cơ thể trẻ cần khoảng nghỉ cần thiết để hormone này phục hồi và kích thích sự thèm ăn trở lại.
Sữa hạt đóng hộp đang trở thành thức uống quen thuộc của nhiều học sinh, nhưng việc dùng chúng thay thế hoàn toàn sữa tươi ở tuổi dậy thì tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt dưỡng chất. Đa số sữa thực vật có giá trị sinh học đạm và độ hấp thu canxi thấp hơn sữa bò, đòi hỏi người dùng phải biết chọn lọc kỹ.
Người bị dị ứng đậu phộng không nên tự ý ăn hạt hạnh nhân. Dù thuộc hai họ thực vật khác nhau, các nghiên cứu miễn dịch cho thấy protein của chúng có thể gây phản ứng chéo qua kháng thể IgE, cùng tỷ lệ đồng dị ứng thực tế trên lâm sàng lên tới 20-40%.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy ăn hạnh nhân thường xuyên giúp giảm rõ rệt độ sâu và mức độ nghiêm trọng của nếp nhăn ở phụ nữ sau mãn kinh, đồng thời tăng khả năng chống chịu của da trước tia UVB. Tuy nhiên, hiệu quả này cần thời gian tích lũy và không thay thế được kem chống nắng hay lối sống lành mạnh.
