Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
29.006 bài, trang 132 trên 1.451
Nhiều lời truyền miệng cho rằng cây thủy cự có khả năng "lọc máu, thải độc" cho cơ thể. Thực tế khoa học cho thấy các nghiên cứu về loài cây này mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa, kháng viêm trong ống nghiệm và động vật, không thể thay thế chức năng thải độc tự nhiên của gan và thận.
Rau thủy lệ mọc ở vùng bùn ruộng có nguy cơ tích tụ trầm tích và ion kim loại. Để đảm bảo an toàn bữa ăn, người nội trợ cần thực hiện 4 bước sơ chế: cắt bỏ toàn bộ rễ già, xả rửa nhiều lần dưới vòi nước chảy, chần nhanh qua nước sôi và nấu chín kỹ, giúp giảm thiểu đáng kể dư lượng bám dính.
Chiết xuất thổ hoàng liên chứa nhiều alkaloid sinh học quý và từng được dùng trong y học dân gian để hạ sốt. Tuy nhiên, hiệu quả hạ nhiệt và giảm đau của loài cây này hiện chưa có dữ liệu thử nghiệm lâm sàng có đối chứng trên người, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Thổ đinh quế không an toàn cho tất cả mọi người. Phụ nữ mang thai, người đang cho con bú và bệnh nhân huyết áp thấp là những nhóm đối tượng được khuyến cáo không nên sử dụng. Nguyên nhân xuất phát từ việc thảo dược này hoàn toàn thiếu dữ liệu kiểm chứng lâm sàng về mức độ an toàn và độc tính trên cơ thể người.
Thổ tế tân chứa nhiều hoạt chất có khả năng giảm đau và kháng viêm trên mô hình thí nghiệm, nhưng việc tự ý ngậm hoặc bôi thảo mộc này vào chỗ đau răng tiềm ẩn nguy cơ bỏng rát, hoại tử niêm mạc miệng và nhiễm độc thần kinh. Người bệnh cần hiểu đúng bản chất khoa học để tránh biến chứng nguy hiểm.
Nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất thảo đậu khấu bắc có khả năng ức chế enzym alpha-glucosidase giúp làm chậm hấp thu đường bột và hỗ trợ bảo vệ tế bào gan. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn thiếu, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Uống rượu ngâm gỗ thủy tùng chữa thoái hóa hay viêm khớp là quan niệm sai lầm, hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Việc tự ý sử dụng loại rượu ngâm này không mang lại hiệu quả trị bệnh mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính, suy gan thận và xuất huyết tiêu hóa nguy hiểm.
Cây thồm lồm (*Polygonum chinense*) và thồm lồm gai (*Polygonum perfoliatum*) là hai loài khác nhau, dễ phân biệt nhờ gai nhọn và hình dạng lá. Thồm lồm gai giàu flavonoid có tác dụng bảo vệ gan, kháng virus trên thực nghiệm, nhưng có đặc tính tích lũy mangan; người bệnh cần thận trọng, không tự ý dùng thay thuốc chữa bệnh.
Dùng thảo đậu khấu kéo dài có thể ức chế các enzym gan CYP450 quan trọng như CYP1A2 và CYP3A4, làm giảm khả năng đào thải thuốc điều trị. Khi dùng chung với thuốc chống đông máu, nồng độ thuốc tích tụ dễ gây tương tác hiệp đồng, dẫn tới nguy cơ xuất huyết khó cầm và ngộ độc đe dọa tính mạng.
Nhiều người tin rằng củ thổ nhân sâm (sâm đất) có công dụng bổ dưỡng tương đương nhân sâm đắt tiền nhờ hình thái củ tương đồng. Tuy nhiên, phân tích khoa học cho thấy thổ nhân sâm không chứa các saponin nhóm ginsenoside đặc thù của chi *Panax*, mà mang hồ sơ hóa chất hoàn toàn khác biệt.
Thủy cự và xạ hương đều được nhắc đến trong dân gian trị viêm đường hô hấp, nhưng mức độ bằng chứng khoa học lại khác biệt hoàn toàn. Xạ hương sở hữu các thử nghiệm lâm sàng rõ ràng giúp giảm ho và triệu chứng viêm phế quản cấp, trong khi thủy cự chưa từng có nghiên cứu nào trên người.
Nước thốt nốt lên men chứa hệ vi sinh vật phong phú gồm vi khuẩn axit lactic và nấm men, nhưng phương pháp ủ tự nhiên không kiểm soát cũng tiềm ẩn rủi ro sinh sôi vi khuẩn gây bệnh và nấm mốc độc hại, đòi hỏi người dùng cần thận trọng khi thưởng thức.
Trà hoa thục quỳ giúp làm dịu họng nhờ chứa hàm lượng lớn chất nhầy polysaccharide khối lượng phân tử cao, tạo lớp màng bọc vật lý trên niêm mạc đường thở. Tuy vậy, các bằng chứng giảm ho hiện nay chủ yếu đến từ nghiên cứu hóa sinh và mô động vật cô lập, còn thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người.
Nhiều người lo ngại thổ phục linh làm tăng đào thải thuốc tây qua thận gây mất tác dụng, nhưng thực tế khoa học chưa ghi nhận điều này. Mối lo ngại thực sự nằm ở việc các hoạt chất trong thảo dược có thể ức chế enzyme gan CYP2D6, làm chậm chuyển hóa và tăng nguy cơ tích tụ nồng độ thuốc.
Các loại rau dại thủy sinh như cây thủy nữ có thể mang lại bữa ăn dân dã, nhưng thói quen thu hái từ nguồn nước tự nhiên không kiểm soát tiềm ẩn rủi ro ngộ độc chì, cadmium. Khả năng tích lũy kim loại nặng từ nước và bùn đất của thực vật thủy sinh là nguy cơ lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng.
Trà thủy cự (*Veronica officinalis*) là thức uống thảo mộc truyền thống ở châu Âu thường dùng khi bị ho. Dù các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy dịch chiết này có hoạt tính kháng viêm đường hô hấp, y học hiện đại vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả trị ho trên cơ thể người.
Hoa thục quỳ (*Althaea rosea*) và cây marshmallow (*Althaea officinalis*) là hai loài khác nhau thuộc họ Bông. Bài viết làm rõ sự khác biệt về thành phần chất nhầy polysacarit, axit béo, bộ phận dùng và các bằng chứng nghiên cứu y khoa, giúp bạn tránh nhầm lẫn khi sử dụng để bảo vệ sức khỏe.
Nhiều lời đồn cho rằng vỏ cây thủy tùng có tác dụng chống viêm mạnh mẽ, nhưng dữ liệu khoa học thực tế lại chỉ ghi nhận hoạt tính ức chế enzym chuyển hóa PTP1B chứ chưa có bằng chứng ức chế nitric oxide hay cytokine gây viêm. Người tiêu dùng cần tỉnh táo trước các thông tin chưa kiểm chứng.
Thổ tam thất được dân gian truyền tụng về khả năng tán ứ, giảm sưng và làm lành bầm tím sau chấn thương. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng viêm ở cấp độ tế bào và động vật gặm nhấm, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người; nguy hiểm hơn, loại cây này tiềm ẩn nguy cơ gây tắc tĩnh mạch gan dẫn đến tử vong.
Thổ tế tân và tế tân bắc thường bị nhầm lẫn nhưng lại có mức độ an toàn rất khác nhau. Tế tân bắc chính thống có hàm lượng độc tố axit aristolochic cực thấp, trong khi thổ tế tân chứa nhiều dẫn xuất độc hại có thể gây tổn thương thận nặng nếu dùng tùy tiện.
