Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.086 bài, trang 201 trên 1.455
Canxi san hô bản chất chứa canxi cacbonat với 40% canxi nguyên tố. Để an toàn và tránh nguy cơ vôi hóa mạch máu hay sỏi thận, tổng lượng canxi nguyên tố nạp vào không được vượt quá giới hạn 2.500 mg mỗi ngày, đồng thời mỗi lần chỉ nên uống tối đa 500 mg và cần kết hợp đủ vitamin D.
Nghiên cứu cho thấy các alkaloid trong tâm sen như liensinine và neferine có tác dụng an thần, kéo dài giấc ngủ trên mô hình thực nghiệm. Tuy nhiên, các hoạt chất này cũng gây độc tính ức chế sức co bóp cơ tim khi dùng nồng độ cao, đòi hỏi người dùng không được lạm dụng kéo dài.
Rau sao nhái chứa các hoạt chất chống oxy hóa và giúp cải thiện độ nhạy insulin ở mức độ khiêm tốn trong thử nghiệm lâm sàng trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2. Tuy nhiên, loại rau này không làm hạ đường huyết vượt trội và hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị theo đơn của bác sĩ.
Phụ nữ mang thai không nên uống trà lá sen để giảm phù nề. Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh tính an toàn của lá sen trên thai phụ, trong khi các hoạt chất sinh học tự nhiên trong loại lá này tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn điện giải và ảnh hưởng bất lợi đến thai kỳ.
Sam biển là món ăn khoái khẩu nhưng tiềm ẩn rủi ro sức khỏe lớn. Lượng purine dồi dào trong hải sản này khiến người bệnh gút, tăng acid uric máu và suy thận dễ tái phát cơn đau hoặc trở nặng. Ngoài ra, phụ nữ mang thai cũng cần cẩn trọng để tránh nguy cơ ngộ độc độc tố tự nhiên.
Nhiều nam giới lo ngại cọ lùn (Saw Palmetto) làm giảm giả tạo chỉ số PSA huyết thanh tương tự như một số loại thuốc kê đơn, gây chậm trễ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, các bằng chứng lâm sàng xác nhận cọ lùn không làm thay đổi hay che giấu chỉ số PSA, dù người bệnh vẫn cần thận trọng tầm soát toàn diện.
Cây seo gà được dân gian truyền tai nhau giải độc, trị kiết lỵ, nhưng nghiên cứu cho thấy loài này siêu tích lũy thạch tín từ môi trường. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người tỳ vị hư hàn chưa có dữ liệu an toàn lâm sàng, cần hết sức thận trọng và tuyệt đối không tự ý dùng cây mọc hoang.
So sánh giữa vỏ sao đen và trà xanh cho thấy trà xanh (*Camellia sinensis*) đã có nhiều nghiên cứu lâm sàng chứng minh hiệu quả kháng khuẩn, giảm mảng bám và độ an toàn cao. Trong khi đó, vỏ sao đen chưa có dữ liệu khoa học kiểm chứng về hàm lượng hoạt chất cũng như tính an toàn khi súc miệng.
Phụ nữ mang thai cần thận trọng với rau sao nhái hồng. Khoa học hiện thiếu dữ liệu về độc tính thai kỳ, nghiên cứu mới dừng ở ống nghiệm và động vật. Mẹ bầu chỉ nên ăn lượng nhỏ rau nấu chín, tuyệt đối không dùng chiết xuất cô đặc để phòng ngừa nguy cơ cho thai nhi.
Sa sâm bắc là vị thuốc quen thuộc giúp thanh nhiệt và bổ âm, nhưng không phải ai cũng phù hợp để sử dụng. Người có hệ tiêu hóa kém, tỳ vị hư hàn rất dễ gặp tác dụng phụ tiêu chảy, đầy trướng bụng, trong khi người suy giảm chức năng nội tạng hay trẻ em cần hết sức thận trọng.
Sao biển chứa collagen loại I nhưng gắn liền với khung xương đá vôi dày đặc, không phải là nguồn dinh dưỡng tối ưu. So với hàm lượng đạm trên 20% cùng lượng collagen dồi dào từ phụ phẩm cá biển, lời đồn thổi sao biển là "thần dược" bồi bổ hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học xác thực.
Sao nhái hồng (Cosmos caudatus) là loại rau và thảo dược quen thuộc, nổi bật với khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ hạ đường huyết và hạ huyết áp. Tuy nhiên, người có tiền sử huyết áp thấp, người suy gan, suy thận hoặc bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật cần đặc biệt thận trọng, tránh tự ý dùng các dạng trà đậm đặc hoặc cao chiết liều cao.
Sen cạn thường được truyền tai như bài thuốc tự nhiên trị ho và viêm đường hô hấp. Dữ liệu khoa học xác nhận hoạt chất trong sen cạn có tác dụng kháng khuẩn và kích hoạt miễn dịch niêm mạc thở. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế phác đồ điều trị nhiễm trùng.
Rau sam nhỏ là thực phẩm dân dã quen thuộc nhưng chứa lượng axit oxalic đáng kể. Chất này có thể kết hợp với canxi tạo thành sỏi thận oxalat và gây tổn thương ống thận. Người có tiền sử sỏi đường tiết niệu, người suy thận cần hết sức thận trọng và hạn chế tiêu thụ loại rau này.
Bột canxi san hô tự nhiên thường được quảng cáo giàu khoáng chất, nhưng ít ai biết khung xương san hô tích tụ nhiều chì và kim loại nặng từ nước biển ô nhiễm. Sử dụng san hô chưa tinh chế kỹ làm tăng nguy cơ tổn thương tim mạch và nhiễm độc mạn tính.
Nhiều lời đồn cho rằng nhựa cây sao đen có thể trị dứt điểm nấm da và vi khuẩn ngoài da thay thế thuốc bôi. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học thực nghiệm hiện tại về cây sao đen mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng viêm và giảm đau trên mô hình tế bào và chuột, hoàn toàn chưa có thử nghiệm đối đầu so sánh nhựa sao đen với thuốc bôi tiêu chuẩn trên người.
Cá biển sâu cung cấp nguồn acid béo omega-3 định lượng vượt trội và an toàn hơn cho người tiêu dùng đại trà. Trong khi đó, thịt và chất béo rắn biển dù thể hiện khả năng giảm mệt mỏi ở chuột nhưng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc tố thần kinh erabutoxin nếu không được sơ chế đúng quy chuẩn.
Chiết xuất sen cạn chứa nhiều chất chống oxy hóa và vi chất giúp cải thiện da tóc, nhưng lời đồn cồn sen cạn kích thích mọc tóc là chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng. Nghiên cứu y khoa hiện mới chỉ ghi nhận sen cạn như một chất hỗ trợ trong gel bôi phối hợp nhiều hoạt chất.
Uống 1 ly rượu vang mỗi ngày có an toàn cho gan hay không phụ thuộc chặt chẽ vào tổng lượng cồn tích lũy nạp vào cơ thể. Nghiên cứu dịch tễ quy mô lớn cho thấy nguy cơ xơ gan chỉ giảm đi rõ rệt khi lượng cồn tiêu thụ được khống chế nghiêm ngặt dưới 16 gam mỗi ngày.
Chiết xuất cây cọ lùn (Saw Palmetto) từ lâu được tin dùng để chữa phì đại tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, các tổng quan hệ thống Cochrane cập nhật xác nhận thảo dược này khi dùng đơn độc hầu như không đem lại khác biệt về việc cải thiện triệu chứng đường tiểu và chất lượng sống so với dùng giả dược.
