Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 590 trên 1.483
Cà dại hoa trắng cho thấy tiềm năng hạ đường huyết và bảo vệ tụy rõ rệt trong các nghiên cứu trên chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, y học hiện nay vẫn hoàn toàn thiếu vắng các thử nghiệm lâm sàng đối chứng trên người, vì vậy người bệnh tuyệt đối không được tự ý sử dụng để thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Vỏ cà tím chứa lượng chất chống oxy hóa dồi dào nhưng lại tập trung phần lớn dị nguyên và chất xơ thô gây nặng bụng. Người có tiêu hóa khỏe mạnh nên giữ vỏ và nấu chín kỹ, trong khi người tiêu hóa kém, cơ địa dị ứng nên gọt bỏ vỏ để tránh khó tiêu.
Gạch cua biển béo ngậy giàu năng lượng nhưng thực chất là tuyến gan tụy, cơ quan đảm nhận chức năng giải độc và tích tụ kim loại nặng nhiều hơn thịt cơ. Bằng chứng sinh hóa cho thấy cadmium tích lũy cao tại bộ phận này, vì vậy người tiêu dùng nên ăn có chừng mực, ưu tiên phần thịt nạc.
Rươi tươi rất dễ tự phân hủy mô và nhiễm khuẩn sinh độc tố nếu không được bảo quản đúng nhiệt độ. Bài viết cung cấp giải pháp kiểm soát nhiệt độ, bảo quản rươi tươi và đông lạnh đúng chuẩn khoa học giúp phòng tránh ngộ độc sinh vật nguy hiểm.
Nhiều người bệnh khớp kiêng cà tím vì sợ hoạt chất solanine làm tăng viêm. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học chỉ ra alpha-solanine không làm hỏng sụn mà còn ức chế phản ứng viêm thực nghiệm, người bệnh không cần kiêng khem cực đoan nếu ăn chín và điều độ.
Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ được khuyến cáo chống chỉ định tuyệt đối với cây chỉ thiên giả do nguy cơ kích thích cơn co tử cung gây sảy thai, sinh non và tình trạng thiếu hụt hoàn toàn các dữ liệu kiểm chứng an toàn y khoa.
Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm xác nhận một số loài cà trời chứa hoạt chất ức chế vi nấm và vi khuẩn hiệu quả. Tuy nhiên, tác dụng này khác biệt lớn giữa các loài, chỉ mới dừng ở thử nghiệm ống nghiệm và chưa đủ cơ sở an toàn để tự ý bôi đắp lên da.
Cà phê kích thích tiết acid dịch vị và làm giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến dịch vị dễ trào ngược lên ngực. Người mắc trào ngược nặng, viêm loét thực quản hoặc cơ vòng suy yếu cần kiêng hoàn toàn; người bệnh nhẹ có thể cân nhắc chuyển sang loại khử acid và không uống lúc đói.
Cà tím chứa lượng oxalate nhất định có thể ảnh hưởng đến người có tiền sử sỏi canxi oxalate. Tuy nhiên, người bệnh không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối nếu biết cách sơ chế luộc bỏ nước, bổ sung đủ canxi trong bữa ăn và uống nhiều nước để hạn chế hấp thu oxalate vào thận.
Uống cà phê ngay khi thức dậy dễ gây bồn chồn và sụt năng lượng do trùng thời điểm cortisol tự nhiên đạt đỉnh. Khung giờ lý tưởng cho ly cà phê đầu tiên là từ 9h đến 11h sáng, lúc hormone này đã hạ, giúp caffeine tối ưu hóa sự tỉnh táo bền bỉ suốt ngày.
Chóc máu (*Salacia chinensis*) được nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh có khả năng hỗ trợ giảm đường huyết sau bữa ăn bằng cách ức chế hấp thu carbohydrate. Tuy nhiên, loại thảo dược này hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị hay chữa dứt điểm bệnh đái tháo đường; người bệnh không tự ý bỏ phác đồ y khoa.
Người bệnh gút không cần kiêng tuyệt đối cua biển nhưng phải ăn có kiểm soát. Dù chứa lượng purine đáng kể và acid uric tự do, cua biển vẫn có thể dùng với lượng nhỏ trong giai đoạn bệnh ổn định, miễn là người bệnh không dùng kèm rượu bia và tuân thủ giới hạn purine hàng ngày.
Cà tím là thực phẩm giàu chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa tốt nhưng không phải thần dược làm sạch mỡ máu. Dữ liệu khoa học cho thấy hiệu quả giảm cholesterol qua cơ chế liên kết acid mật phụ thuộc vào từng loại chất xơ đặc thù, người bệnh không nên bỏ thuốc để dùng mẹo dân gian.
Proanthocyanidins loại A (PACs) trong cranberry giúp ngăn ngừa viêm đường tiết niệu bằng cơ chế kháng bám dính vi khuẩn *E. coli*. Các bằng chứng khoa học cho thấy người dùng cần nạp tối thiểu 36mg PACs chuẩn hóa mỗi ngày để tạo tác dụng trong 6-12 giờ, hoặc 72mg PACs để duy trì hiệu quả bảo vệ liên tục suốt 24 giờ.
Người tăng huyết áp vẫn có thể uống cà phê nhưng cần hạn chế tối đa 200mg caffeine mỗi ngày. Do caffeine gây tăng huyết áp tạm thời trong vài giờ đầu, người bệnh cần lắng nghe độ nhạy của cơ thể, đo huyết áp định kỳ và duy trì thói quen dùng điều độ để đảm bảo an toàn tim mạch.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên ăn cà dại hoa trắng vì chứa độc tính glycoalkaloid tự nhiên cao, tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp tử cung gây sảy thai, sinh non và gây hại phôi thai, trong khi dữ liệu an toàn trên người hoàn toàn chưa được xác lập.
Cây chổi đực dại chứa hàm lượng alkaloid tự nhiên có thể gây tương tác dược lực nguy hiểm khi phối hợp tùy tiện với thuốc tân dược. Việc dùng chung thảo mộc này với thuốc hạ sốt, điều trị nhiễm trùng hay thuốc an thần tiềm ẩn nguy cơ hiệp đồng độc tính trên cơ và làm giảm nhịp tim.
Cranberry có thể tương tác với thuốc chống đông warfarin, làm tăng đột biến chỉ số INR và dẫn đến nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, màng ngoài tim nguy hiểm. Nhiều ca lâm sàng ghi nhận tình trạng chảy máu sau khi người bệnh dùng nước ép hoặc sốt từ loại quả này.
Cranberry giàu polyphenol chống oxy hóa nhưng các thử nghiệm lâm sàng cho thấy hiệu quả hạ huyết áp và cải thiện mỡ máu chỉ ở mức khiêm tốn, thiếu nhất quán và quy mô nghiên cứu còn nhỏ. Người bệnh không nên dùng để thay thế thuốc điều trị tim mạch.
Cua biển chết tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng do vi khuẩn sinh sôi nhanh chóng, chuyển hóa histidine thành độc tố histamine bền nhiệt. Việc nấu chín kỹ hoàn toàn không thể phá hủy độc tố này, dễ dẫn đến rối loạn tiêu hóa cấp, hạ huyết áp hoặc thậm chí đe dọa tính mạng người dùng.
