Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 704 trên 1.483
Tinh dầu bạc hà dạng viên nang bao tan trong ruột có tác dụng giãn cơ trơn và giảm co thắt rõ rệt. Các nghiên cứu lâm sàng xác nhận giải pháp này giúp giảm đau bụng và cải thiện triệu chứng ruột kích thích tốt hơn giả dược, đóng vai trò là liệu pháp hỗ trợ ngắn hạn an toàn nếu dùng đúng cách.
Chế độ ăn low-FODMAP được chứng minh giúp giảm đáng kể tình trạng đau và chướng bụng ở người mắc hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên áp dụng nghiêm ngặt từ 2 đến 6 tuần để bảo vệ hệ vi sinh đường ruột và tránh thiếu hụt dinh dưỡng.
Người mắc hội chứng ruột kích thích thường bị trướng bụng, đầy hơi sau ăn do đại tràng lên men đường kém hấp thu. Chọn 5 loại trái cây có tỉ lệ fructose cân bằng glucose giúp hạn chế sinh khí, bảo vệ hệ tiêu hóa mà vẫn đủ chất.
Người cao tuổi mỡ máu cao khi giảm cân cần tránh nhịn ăn cực đoan vì rất dễ gây teo cơ. Để bảo tồn khối cơ nạc, người bệnh nên duy trì lượng protein chất lượng cao từ 1,0 - 1,2 g/kg thể trọng mỗi ngày, chia đều 25 - 30 g đạm mỗi bữa, kết hợp hạn chế ngũ cốc dư thừa và tập kháng lực.
Ăn chay trường có thể hỗ trợ giảm tần suất và mức độ trào ngược dạ dày nhờ cắt giảm mỡ động vật. Tuy nhiên, ăn chay không giúp khỏi bệnh hoàn toàn; việc lạm dụng đồ chay chiên ngập dầu và tinh bột tinh chế thậm chí còn khiến axit dạ dày trào ngược nặng hơn.
Người mỡ máu cao kèm men gan cao cần chế độ ăn giảm nhẹ calo, cắt bớt chất béo bão hòa và tinh bột nhanh, ưu tiên chất béo tốt theo mô hình Địa Trung Hải để giảm ứ mỡ, phục hồi tổn thương tế bào gan.
Cả mỡ lợn lẫn dầu thực vật tinh luyện bão hòa đều có thể gây hại cho gan theo những cơ chế chuyển hóa khác biệt. Mỡ động vật làm giảm đào thải cholesterol, trong khi dầu bão hòa hoặc chứa chất béo chuyển hóa dễ làm gan tích tụ mỡ sớm và rối loạn mỡ máu.
Nước ép bỏ bã loại bỏ hoàn toàn chất xơ, khiến gan phải tiếp nhận ồ ạt lượng lớn đường fructose. Quá trình này không giúp thải độc như quảng cáo mà trực tiếp gia tăng gánh nặng chuyển hóa, thúc đẩy tích tụ mỡ và làm tăng nguy cơ tổn thương gan mạn tính.
Người bị trào ngược dạ dày nên ưu tiên đạm nạc từ ức gà, cá và đạm thực vật, đồng thời hạn chế thịt đỏ nhiều mỡ. Chất béo dồi dào trong thịt mỡ làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày và tăng trào ngược dịch tá tràng, khiến các triệu chứng đầy trướng bụng và ợ nóng dễ bùng phát hơn.
Người mắc gan nhiễm mỡ hoàn toàn có thể ăn trái cây ngọt nhưng cần giới hạn ở mức 1-2 phần ăn nhỏ mỗi ngày, ưu tiên ăn nguyên miếng để tận dụng chất xơ làm chậm hấp thu đường, tuyệt đối tránh nước ép và không nạp quá nhiều fructose cùng lúc.
Vitamin E liều cao (800 IU/ngày) có thể hỗ trợ giảm viêm và men gan nhưng chỉ được chỉ định hẹp cho người viêm gan nhiễm mỡ đã sinh thiết gan và không mắc đái tháo đường. Việc tự ý dùng liều cao kéo dài làm tăng nguy cơ an toàn tim mạch, ung thư tuyến tiền liệt và tử vong do mọi nguyên nhân.
Uống nước ép bưởi khi đang dùng thuốc hạ mỡ máu nhóm statin có thể gây ngộ độc nghiêm trọng do ức chế enzym chuyển hóa CYP3A4 ở ruột, làm nồng độ thuốc trong máu tăng vọt gấp nhiều lần và dẫn tới nguy cơ tiêu cơ vân, suy thận cấp nguy hiểm tính mạng.
Các nghiên cứu thực nghiệm chứng minh sô-cô-la làm giảm áp lực cơ vòng thực quản dưới và tăng thời gian phơi nhiễm axit dạ dày. Hiện tượng này xuất phát từ tác động phối hợp giữa hàm lượng chất béo cao và các hợp chất kích thích tự nhiên trong cacao, thay vì chỉ do một thành phần đơn lẻ.
Cắt giảm carbohydrate, đặc biệt là các loại đường đơn và tinh bột dễ lên men sinh khí, giúp giảm tải áp lực ổ bụng, hạn chế các đợt mở van dạ dày và cải thiện đáng kể triệu chứng trào ngược thực quản theo các bằng chứng khoa học mới.
Người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS) cần phân biệt rõ hai nhóm chất xơ: chất xơ hòa tan giúp giữ nước, làm mềm phân táo và định hình phân lỏng; trong khi chất xơ không hòa tan dễ kích ứng niêm mạc ruột nhạy cảm, gây trướng bụng và đau thắt.
Ăn vội vã và nhai qua loa khiến lượng không khí nuốt vào tăng cao, làm dạ dày căng giãn đột ngột. Sự căng giãn này kích thích trực tiếp phản xạ giãn thoáng qua của cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện cho acid trào ngược lên thực quản cùng các cơn ợ hơi khó chịu.
Người trào ngược dạ dày không cần kiêng hoàn toàn hoa quả mà nên ưu tiên 5 loại trái cây ít axit gồm chuối chín, dưa hấu, dưa lưới, đu đủ chín và bơ. Những lựa chọn này giúp bổ sung vitamin mà không kích thích niêm mạc hay làm tăng các đợt trào ngược axit.
Bia kích thích tiết axit dạ dày mạnh hơn rượu vang, đạt tới 96% công suất tối đa so với 61% ở rượu vang trắng. Cả hai đều thúc đẩy trào ngược do chứa các hợp chất lên men đặc thù kết hợp cùng cồn nồng độ thấp làm giãn cơ thắt thực quản.
Nồi chiên không dầu giúp giảm mỡ gan thực chất thông qua việc cắt giảm lượng calo phụ gia từ dầu mỡ, hỗ trợ tạo thâm hụt năng lượng 500-1000 calo mỗi ngày để huy động mỡ thừa khỏi gan. Tuy nhiên, thiết bị chỉ phát huy hiệu quả khi kết hợp cùng thực phẩm lành mạnh và lối sống vận động khoa học.
Quả bơ chứa nhiều chất béo có lợi và chất xơ, nhưng mật độ calo rất cao. Người bị gan nhiễm mỡ chỉ nên ăn khoảng nửa quả cỡ vừa (70g) mỗi ngày và bắt buộc phải trừ bớt chất béo hoặc tinh bột khác trong khẩu phần để tránh dư thừa năng lượng làm mỡ gan tăng thêm.
