Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 797 trên 1.483
Phối hợp piperine giúp tăng hấp thu curcumin nhưng có thể ức chế các enzyme giải độc của gan như glucuronyl transferase. Dùng chế phẩm đậm đặc kéo dài tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương tế bào gan cấp tính hoặc ứ mật, người tiêu dùng cần hết sức thận trọng và ngưng dùng ngay khi có dấu hiệu vàng da, men gan cao.
Berberine kích hoạt enzyme AMPK tương tự Metformin, mang lại hiệu quả hạ đường huyết và mỡ máu rõ rệt trên các thử nghiệm lâm sàng. Tuy nhiên, hoạt chất này hấp thu kém, hay gây rối loạn tiêu hóa và không thể tự ý dùng thay thế thuốc điều trị tiêu chuẩn.
Melatonin hỗ trợ giấc ngủ hiệu quả nhất ở liều thấp sinh lý từ 0,3mg đến 1mg thay vì các liều cao 5mg hay 10mg. Mức liều nhỏ giúp tái tạo nồng độ hormone tự nhiên trong máu, rút ngắn thời gian vào giấc ngủ mà không làm xáo trộn nhịp sinh học hay gây lờ đờ mệt mỏi vào sáng hôm sau.
Cà phê chứa hàm lượng cao các hợp chất polyphenol và tannin có khả năng liên kết với sắt non-heme trong thức ăn hoặc viên bổ sung, tạo thành phức hợp khó tan ức chế hấp thu sắt tại tá tràng từ 39% đến gần 90%. Người có nguy cơ thiếu máu nên uống cà phê cách bữa ăn và viên sắt ít nhất 1-2 giờ.
Uống thuốc statin làm giảm Coenzyme Q10 huyết thanh, khiến nhiều người dùng bổ sung CoQ10 để giảm đau cơ. Dù vậy, các nghiên cứu và phân tích gộp hiện nay vẫn ghi nhận kết quả trái chiều về hiệu quả thực tế, đòi hỏi người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ thay vì tự ý dùng.
Hạt chia và hạt lanh giàu omega-3 dạng ALA nhưng cơ thể người chuyển đổi chất này thành EPA và DHA rất kém. Nguồn thực vật này không thể thay thế hoàn toàn cá hồi, đặc biệt ở phụ nữ mang thai cần lượng DHA trực tiếp để nuôi dưỡng thai nhi.
Trẻ dưới 1 tuổi tuyệt đối không nên ăn mật ong do nguy cơ ngộ độc Botulinum nghiêm trọng. Hệ tiêu hóa non nớt của trẻ chưa đủ khả năng ức chế bào tử vi khuẩn *Clostridium botulinum*, dẫn đến sản sinh độc tố thần kinh gây táo bón, mềm cơ, liệt vận động và suy hô hấp đe dọa tính mạng.
Biotin thường được quảng cáo giúp trị rụng tóc, nhưng khoa học cho thấy hoạt chất này không mang lại hiệu quả ở người không thiếu hụt. Nguy hiểm hơn, việc tự ý uống bổ sung biotin liều cao có thể gây nhiễu xét nghiệm máu, làm sai lệch chẩn đoán bệnh tuyến giáp và bỏ sót nhồi máu cơ tim đe dọa tính mạng.
Quan niệm "ăn cho hai người" khiến nhiều mẹ bầu tăng cân mất kiểm soát và đối mặt với rủi ro bệnh lý. Thực tế khoa học chỉ ra cơ thể thai phụ chỉ cần tăng thêm 10% đến 25% năng lượng, với mức bổ sung tối thiểu trong ba tháng đầu và tăng dần từ 250 đến gần 500 calo mỗi ngày ở hai giai đoạn sau.
Phụ nữ mang thai không bắt buộc phải kiêng hoàn toàn cà phê, nhưng nên duy trì mức nạp caffeine dưới 200 mg mỗi ngày. Bằng chứng khoa học cho thấy vượt ngưỡng 200-300 mg/ngày có thể qua nhau thai gây co thắt tử cung, tăng nhịp tim thai và làm tăng nguy cơ thai chậm tăng trưởng hoặc trẻ sinh nhẹ cân.
Uống vitamin C 1000mg mỗi ngày làm vượt ngưỡng hấp thu của cơ thể, khiến lượng axit ascorbic dư thừa chuyển hóa trực tiếp thành oxalate trong nước tiểu. Tình trạng này làm tăng 41% nguy cơ mắc sỏi thận canxi oxalate, đặc biệt ở nam giới, và có thể dẫn đến tổn thương cấu trúc ống thận.
Trong thai kỳ, phụ nữ cần tránh sử dụng chất làm ngọt nhân tạo saccharin. Dù sucralose và aspartame được coi là an toàn hơn và được cấp phép sử dụng, các nghiên cứu gần đây khuyến cáo thai phụ không nên lạm dụng nhằm tránh nguy cơ đái tháo đường thai kỳ và ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của thai nhi.
Nhiều người có thói quen uống men vi sinh ngay sau khi dùng kháng sinh, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy các chủng vi khuẩn này có thể bám vào niêm mạc và làm chậm quá trình tự phục hồi của hệ vi sinh vật bản địa. Trừ một số trường hợp cụ thể, cơ thể thường tự tái thiết tốt hơn nếu được chăm sóc dinh dưỡng đúng cách.
Ashwagandha (sâm Ấn Độ) được khoa học chứng minh giúp hạ nồng độ hormone căng thẳng cortisol trong máu rõ rệt. Tuy nhiên, người dùng cần hết sức thận trọng vì loại thảo dược này chưa cho thấy hiệu quả tâm lý đồng nhất, đồng thời ghi nhận nhiều ca tổn thương gan cấp tính gần đây.
Tảo xoắn Spirulina chứa hàm lượng protein và vi chất dồi dào nhưng mẹ bầu không nên tùy tiện sử dụng. Do đặc tính hấp thụ sinh học cao, vi tảo dễ tích tụ kim loại nặng, nhôm và dư lượng dược phẩm từ môi trường, tiềm ẩn rủi ro ngộ độc gan và ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.
Whey protein có thể kích thích bài tiết insulin và IGF-1, khiến tuyến bã nhờn tăng tiết dầu và thúc đẩy tế bào sừng phát triển gây bít tắc chân lông. Đối với người có cơ địa nhạy cảm, sử dụng loại đạm sữa này dễ làm bùng phát mụn viêm ở mặt và lưng.
Vitamin A, D, E và K là các vi chất tan trong dầu, bắt buộc phải có chất béo trong bữa ăn để tạo cấu trúc hạt micelle giúp thẩm thấu qua niêm mạc ruột. Uống nhóm vitamin này ngay trong hoặc ngay sau bữa ăn có chứa chất béo lành mạnh là thời điểm tối ưu để đạt hiệu quả hấp thu cao nhất.
Kết hợp L-theanine và caffeine giúp tăng cường khả năng chú ý, cải thiện tốc độ và độ chính xác khi xử lý tác vụ, đồng thời hạn chế tình trạng hồi hộp, căng thẳng do caffeine đơn độc gây ra nhờ khả năng gia tăng sóng não alpha và giảm xao nhãng.
Bổ sung selenium thường được cho là giúp tăng cường sức khỏe tế bào, nhưng khoa học cho thấy đây là con dao hai lưỡi. Việc tự ý dùng selenium khi nồng độ trong cơ thể đã đủ có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường típ 2.
Rượu bia làm gián đoạn quá trình tiết dịch mật từ gan và enzym tiêu hóa từ tuyến tụy, gây cản trở nghiêm trọng quá trình tiêu hóa chất béo. Tình trạng này khiến cơ thể giảm hấp thu các vitamin thiết yếu hòa tan trong dầu gồm A, D, E và K, dẫn đến nguy cơ suy dinh dưỡng và tổn thương thần kinh, xương khớp.
