Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 848 trên 1.483
Uống vitamin K tự nhiên (K1) liều cao không gây đông máu quá mức ở người bình thường do cơ thể có cơ chế tự điều hòa. Dù phylloquinone rất ít độc tính, việc lạm dụng liều cao vẫn không cần thiết và người dùng thuốc chống đông cần tránh tuyệt đối.
Nhiều người truyền tai nhau uống vitamin C liều cao giúp trị dứt điểm tăng huyết áp. Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng cho thấy vi chất này chỉ hỗ trợ hạ huyết áp ở mức khiêm tốn. Người bệnh tuyệt đối không bỏ thuốc điều trị theo toa để uống vitamin C.
Một quả bơ chỉ cung cấp khoảng 2-4 mg vitamin E, tương đương tối đa 20% nhu cầu hàng ngày của cơ thể. Để đạt mức khuyến nghị 15 mg nhằm bảo vệ tim mạch và làn da, bạn cần kết hợp bơ cùng các loại hạt và rau củ giàu dinh dưỡng khác.
Người béo phì thường có nồng độ vitamin D trong máu thấp hơn người bình thường do lượng mỡ dư thừa bắt giữ vi chất này và làm tăng thể tích pha loãng. Vì vậy, nhóm đối tượng thừa cân cần mức bổ sung liều cao hơn theo chỉ định y khoa để đạt ngưỡng sinh khả dụng tối ưu.
Uống canxi khi đói không gây loét dạ dày tức thì nhưng dễ gây kích ứng, cồn cào và buồn nôn do dịch vị rỗng có tính axit cao và thể tích dịch hạn chế. Tốt nhất nên uống canxi trong hoặc ngay sau bữa ăn để thức ăn đệm đỡ niêm mạc và tăng hiệu quả hấp thu.
Người đang sử dụng thuốc kháng đông warfarin tuyệt đối không nên tự ý bổ sung vitamin E liều cao. Hoạt chất này cạnh tranh và ức chế các enzyme tổng hợp yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K, kéo dài thời gian đông máu và làm tăng mạnh nguy cơ xuất huyết nguy hiểm.
Nhiều người tin rằng ninh xương lấy nước là cách tốt nhất để bổ sung canxi cho cơ thể. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy lượng canxi hòa tan trong nước hầm xương vô cùng thấp so với sữa, không đủ để đáp ứng nhu cầu xương khớp nếu không có chế độ ăn phối hợp đa dạng.
Phylloquinone (vitamin K1) từ rau xanh có sinh khả dụng rất thấp nếu thiếu chất béo. Nghiên cứu chỉ ra cơ thể không cần bữa ăn ngập dầu mỡ, chỉ cần lượng chất béo vừa phải chiếm khoảng 27% đến 30% tổng năng lượng là đủ để tối ưu hóa quá trình hấp thu qua màng tế bào.
Xơ gan và suy giảm chức năng gan làm tổn thương nghiêm trọng tế bào nhu mô, khiến gan mất khả năng sử dụng vitamin K để tổng hợp các yếu tố đông máu. Dù cơ thể được bổ sung đủ vitamin K, tình trạng rối loạn đông máu do suy gan nặng vẫn khó cải thiện nếu không giải quyết tổn thương gốc.
Vitamin K đóng vai trò then chốt trong quá trình đông máu và sức khỏe của xương. Tình trạng thiếu hụt vi chất này thường xuất hiện ở người kém hấp thu chất béo, bệnh nhân gan mật, người dùng kháng sinh kéo dài, bệnh nhân sau phẫu thuật hoặc trẻ sơ sinh, gây nguy cơ xuất huyết nguy hiểm.
Canxi citrate (hữu cơ) hấp thu tốt hơn khoảng 20-27% so với canxi carbonate (vô cơ), đặc biệt khi bụng đói hoặc thiếu axit dạ dày. Tuy nhiên, khi cơ thể đủ vitamin D hoặc dùng dạng bột cùng bữa ăn, canxi carbonate vẫn đem lại hiệu quả tương đương với chi phí tiết kiệm hơn.
Uống canxi đơn lẻ không đủ để ngăn ngừa nguy cơ gãy xương ở phụ nữ mãn kinh. Để bảo vệ khung xương chắc khỏe, người bệnh cần một chiến lược can thiệp toàn diện bao gồm bổ sung canxi kết hợp vitamin D đúng liều, duy trì tập luyện thể lực và dùng thuốc đặc trị theo chỉ định y khoa.
Tiêm vitamin K ngay sau sinh là biện pháp y tế thiết yếu nhằm bảo vệ trẻ sơ sinh trước nguy cơ xuất huyết não và chảy máu đe dọa tính mạng do thiếu hụt vitamin K tự nhiên. Do lượng vi chất dự trữ lúc sinh rất thấp và sữa mẹ không cung cấp đủ, mũi tiêm bắp mang lại sự bảo vệ nhanh chóng và tin cậy nhất cho trẻ.
Bổ sung canxi giúp giảm nguy cơ nãy xương mỏi ở vận động viên chạy bộ, đặc biệt khi kết hợp cùng vitamin D và khẩu phần giàu canxi trên 1500 mg mỗi ngày. Tuy nhiên, viên uống canxi không thể bảo vệ xương nếu người chạy thiếu hụt năng lượng tập luyện hoặc tăng khối lượng vận động quá tải đột ngột.
Uống viên vitamin E liều cao liên tục nhiều tháng có thể gây tích lũy độc tính, làm tăng 22% nguy cơ đột quỵ xuất huyết và không giúp phòng ngừa bệnh tim mạch hay đục thủy tinh thể. Bạn nên dừng việc tự ý dùng kéo dài và ưu tiên nguồn dinh dưỡng tự nhiên.
Hút thuốc lá làm giảm mật độ canxi trong xương bằng cách gây ngộ độc và tiêu diệt tế bào tạo xương (tạo cốt bào), đồng thời ức chế trục nội tiết PTH - calcitriol khiến ruột suy giảm hấp thu canxi. Quá trình này đẩy nhanh tiêu xương, khiến xương giòn và tăng nguy cơ gãy.
Nhiều người có thói quen uống vitamin E để làm đẹp da và bồi bổ cơ thể, nhưng các bác sĩ luôn yêu cầu ngừng chất này trước phẫu thuật. Lý do là hoạt chất alpha-tocopherol liều cao có đặc tính chống đông máu, gây ức chế tiểu cầu và cản trở vitamin K, làm tăng nguy cơ chảy máu nguy hiểm trong và sau mổ.
Uống canxi liên tục duy trì mật độ khoáng xương tốt hơn nhưng cần kiểm soát liều lượng để tránh nguy cơ dư thừa; trong khi phác đồ ngắt quãng phù hợp với người có nguy cơ thấp hoặc chế độ ăn đã cung cấp một phần canxi, giúp giảm bớt lo ngại về lắng đọng thành mạch.
Ăn đủ canxi từ thực phẩm tự nhiên kết hợp cùng chế độ ăn giàu khoáng chất DASH giúp hỗ trợ hạ huyết áp và điều hòa trương lực mạch máu hiệu quả. Bằng chứng khoa học khẳng định vai trò của canxi thực phẩm vượt trội hơn việc chỉ dùng viên uống đơn lẻ.
Oxalate trong rau bina kết hợp với canxi tạo thành phức hợp canxi oxalate không tan, khiến cơ thể khó hấp thu khoáng chất này. Ngược lại, cải xoăn chứa rất ít oxalate nên tỷ lệ hấp thu canxi phân đoạn vượt trội, thậm chí cao hơn canxi từ sữa.
