Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 959 trên 1.483
Thuốc chống trầm cảm MAOI ức chế enzym đường tiêu hóa, khiến hợp chất tyramine trong phô mai lên men không bị phân hủy mà tràn vào máu. Sự tích tụ này kích hoạt phóng thích noradrenaline ồ ạt, gây co mạch và dẫn đến cơn tăng huyết áp kịch phát đe dọa tính mạng.
Nhiều người truyền tai nhau ăn ớt giúp hạ đường huyết và tăng nhạy insulin cho người tiểu đường type 2. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy hoạt chất capsaicin trong ớt chủ yếu cải thiện chuyển hóa glucose và độ nhạy insulin trên mô hình động vật, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy mật ong pha nước ấm mang lại hiệu quả giảm ho và cải thiện giấc ngủ tương đương hoặc nhỉnh hơn một số siro ho không kê đơn phổ biến. Đây là giải pháp lành tính, kinh tế giúp xoa dịu kích ứng đường thở do nhiễm trùng hô hấp trên.
Thực phẩm giàu vitamin B6 không làm mất hoạt tính của các loại thuốc Parkinson phối hợp hiện đại chứa carbidopa hoặc benserazide. Ngược lại, điều trị levodopa liều cao kéo dài làm tăng nguy cơ thiếu hụt vitamin B6, có thể dẫn đến co giật và tổn thương thần kinh ngoại biên nếu kiêng khem quá mức.
Ăn bưởi hoặc uống nước ép bưởi khi dùng một số thuốc an thần nhóm benzodiazepin có thể làm nồng độ thuốc trong máu tăng vọt gấp nhiều lần. Nguyên nhân do hoạt chất trong bưởi khóa chặt enzym ruột chịu trách nhiệm chuyển hóa, dẫn đến nguy cơ quá liều, ngủ li bì và mê man kéo dài.
Nhiều quý ông tìm đến đỗ trọng như vị thuốc cứu cánh cho bản lĩnh phái mạnh theo kinh nghiệm dân gian. Các nghiên cứu gần đây cho thấy chiết xuất đỗ trọng có thể hỗ trợ điều hòa testosterone và bảo vệ tế bào sinh tinh trên mô hình động vật, nhưng người dùng không nên thần thánh hóa công dụng như thuốc kích dục tức thì.
Bột đậu nành có thể cản trở ruột hấp thu thuốc suy giáp levothyroxine khi dùng gần thời điểm, khiến nồng độ thuốc trong máu giảm sút. Tuy nhiên, người bệnh không cần kiêng tuyệt đối mà chỉ cần uống thuốc cách xa bột đậu nành từ 1 đến 4 giờ để duy trì hiệu quả điều trị.
Uống nước chanh ấm buổi sáng khi ốm không thể "kiềm hóa" máu hay trị dứt bệnh như lời đồn. Thức uống này chủ yếu hỗ trợ bù nước sau giấc ngủ, làm dịu họng nhờ nhiệt độ ấm và cung cấp một lượng nhỏ vitamin C tự nhiên cho cơ thể.
Uống viên canxi hoặc thực phẩm giàu canxi cùng lúc với kháng sinh ciprofloxacin sẽ làm giảm từ 40% đến 51% lượng kháng sinh hấp thu vào máu do hiện tượng tạo phức chelate bất hoạt thuốc. Để tránh thất bại điều trị và nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc, người bệnh cần uống kháng sinh trước viên canxi ít nhất 2 giờ.
Pha oresol quá đặc làm tăng vọt lượng muối nạp vào cơ thể, dễ dẫn đến phù não, co giật và tử vong do tăng natri máu; ngược lại, pha quá loãng làm hạ điện giải và chậm phục hồi. Hiểu đúng nồng độ và tuân thủ thể tích nước chỉ định giúp bù dịch an toàn, bảo vệ tính mạng người bệnh.
Uống cà phê ngay sau khi dùng thuốc tuyến giáp dạng viên nén sẽ làm cản trở quá trình hòa tan và hấp thu levothyroxine qua niêm mạc ruột. Sự tương tác này khiến lượng thuốc vào máu sụt giảm rõ rệt, dẫn đến suy giáp khó kiểm soát dù bệnh nhân uống thuốc đều đặn.
Phụ nữ mang thai khi đi du lịch cần kiên quyết tránh các món đường phố như thịt nguội, phô mai mềm, thực phẩm tái sống và rau củ chưa chín kỹ. Đây là nguồn lây truyền chính của vi khuẩn *Listeria* và ký sinh trùng *Toxoplasma*, những mầm bệnh nguy hiểm có thể trực tiếp xâm nhập bánh nhau gây sảy thai, sinh non và dị tật bẩm sinh nặng nề.
Bữa ăn nhiều chất béo bão hòa kích thích gan tăng sản xuất cholesterol và làm giảm thụ thể thanh thải LDL, trực tiếp cản trở tác dụng hạ mỡ máu của thuốc statin. Đồng thời, lượng lipid dư thừa còn làm chậm rỗng dạ dày và xáo trộn nồng độ hấp thu của nhiều loại dược chất trong cơ thể.
Uống thuốc sắt cùng nước chè xanh có thể làm giảm từ 30,5% đến hơn 60% khả năng hấp thu sắt do hợp chất tannin trong trà liên kết với ion sắt tạo thành phức hợp kết tủa không tan tại ruột, khiến cơ thể không thể hấp thu lượng vi chất cần thiết.
Các hợp chất tự nhiên trong cây đẹn ba lá cho thấy khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ trong ống nghiệm, giúp trung hòa các gốc tự do gây hại cho tế bào. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định loài cây này có thể chữa trị hoặc ngăn chặn hoàn toàn bệnh thoái hóa thần kinh.
Thuốc tránh thai đường uống có thể bị giảm hiệu lực nghiêm trọng nếu dùng chung với trà thảo mộc chứa cỏ St. John's Wort. Thảo dược này kích hoạt mạnh men gan CYP3A4, thúc đẩy phân hủy và đào thải hormone ngừa thai nhanh chóng, làm tăng nguy cơ rong huyết và mang thai ngoài ý muốn.
Chế độ ăn giàu chất xơ hòa tan có thể cản trở hấp thu thuốc trợ tim digoxin do cơ chế giữ hoạt chất trong lòng ruột và đào thải thuốc sớm qua phân. Người bệnh cần biết cách uống thuốc đúng thời điểm để tránh suy giảm hiệu quả điều trị.
Cháo gà nóng từ lâu đã là bài thuốc dân gian quen thuộc khi cảm lạnh. Khoa học hiện đại chứng minh món ăn này thực sự giúp tăng tốc độ làm sạch dịch nhầy mũi, ức chế bạch cầu trung tính gây viêm và rút ngắn thời gian nhiễm trùng hô hấp từ 1 đến 2,5 ngày.
Chiết xuất gừng chứa hoạt chất gingerol giúp tăng nhạy cảm insulin và tăng hấp thu glucose vào tế bào. Khi kết hợp cùng thuốc trị đái tháo đường, tác động cộng hưởng này có thể làm tăng hoạt lực hạ đường, tiềm ẩn nguy cơ gây tụt đường huyết quá mức nguy hiểm cho người bệnh.
Geniposide và axit geniposidic trong đỗ trọng giúp bảo vệ mạch máu nhờ khả năng ức chế enzyme lipase tụy để giảm hấp thu chất béo, tương tác với protein huyết thanh và giảm thiểu gốc oxy hóa tự do. Tuy nhiên, hoạt chất này dễ bị enzym phá hủy khi phơi sấy và có thể gây độc tính nếu dùng quá liều quy định.
